1
列傳一百六十四鮑桂星顧□吳孝銘陳鴻鄂木順額徐法績鮑桂星,字雙五,安徽歙縣人。 嘉慶四年進士,選庶吉士,授編修,遷中允。 九年,典試河南,留學政。 十三年,典試江西。 十五年,督湖北學政。 累遷至內閣學士。 十八年,任滿,既受代,聞林清之變,疏陳十事,急馳至京,仁宗嘉之,曰:「汝所奏已次第施行矣。 」擢工部侍郎,充武英殿總裁。 桂星性質直,勇於任事。 十九年,疏陳刊書及校勘事宜。 又劾提調劉榮黼等不職,命王大臣按之。 榮黼面訐桂星曾言滿總裁熙昌所校,不過偏旁點畫,修改徒延時日; 且言近日有旨,旗人不足恃,故督撫多用漢人。 上聞之,怒,命傳詢。 桂星對聞自侍郎周兆基,且言在部與滿員共事,多有徇私背公,而兆基不承; 又指同官熙昌及慶溥囑託部事,兩人亦不承。 以任性妄言,下部嚴議,詔斥桂星指訐慶溥、熙昌囑託無據,其咎小; 妄言朝廷輕滿洲重漢人,亂政之大者:革職,不准回籍,令在京閉門思過,責五城御史嚴察; 如私著詩文有怨望誹謗之詞,從重治罪。 越五年,上意解,复官編修。 宣宗即位,召對,諭曰:「汝昔所劾,今已罷斥。 」擢侍講,又擢通政司副使,意頗鄉用。 道光四年,擢詹事。 未幾,卒。 桂星少從同縣吳定學,後師姚鼐,詩古文並有法,著有進奉文及詩集,又嘗用司空圖說輯唐詩品。 顧蓴,字南雅,江蘇吳縣人。 嘉慶七年進士,選庶吉士,授編修。 十七年,大考一等,擢侍讀。 督雲南學政,道經河南,見吏多貪墨,奸民充斥,密疏陳謂不早根治,恐釀巨患。 仁宗問樞臣,樞臣微其事,不以為意,明年遂有滑縣之亂。 在雲南,課士嚴而有恩,以正心術端行誼為首,次治經史、辨文體。 按試所至,聞賢士必禮遇之,士風丕振。 任滿,充日講官。 二十五年,遷侍講學士。 值宣宗初政,疏請停捐例。 再疏陳崇君德、正人心、飭官方三事。 上召對,嘉納其言。 故事,大臣子弟不得充軍機章京,時值考選,許一體與試。 蓴謂貴介不宜與聞樞要,請收回成命。 事尋止。 左都御史松筠出為熱河都統,蓴上疏,謂松筠正人,宜留置左右,失上意,降編修,九歲不調。 先是嘉慶中蓴在史館,撰和珅傳,及進禦,經他人竄改,和珅曾數因事被高宗詰責,並未載入傳。 仁宗怒其失實,嚴詔詰問。 大臣以蓴原稿進,仁宗深是之,而奪竄改者官。 宣宗一日閱實錄至此事,嘉蓴直筆,因言前保留松筠,必非阿私,特擢蓴右中允。 未一歲,复侍講學士原職。 時回疆張格爾亂甫定,蓴疏:「請於喀什噶爾沿邊增重兵,以控制安集延,杜回人窺伺; 又其地密邇英吉沙爾、葉爾羌、和闐,皆有水草可耕牧,宜募民屯田,為戰守備。 更請慎選大臣,無分滿、漢,務得讀書知大體有方略者任之,而以廉靜明信能拊循民、回者為之佐,庶可永永無事。 」道光十一年,遷通政司副使。 湖南北、江南、江西、浙江大水,蓴疏言:「饑民與鹽梟糾合易生事,鹽梟不盡去,終為巨患。 緩治之則養禍深,急治之則召禍速,欲禁其妄行,必先謀其生路。 現兩淮鹽場漂沒,三江、兩湖勢必仰給蘆、粵之鹽,宜聽民往販,隨時納課,收課後,不問所之,俟鹽產盛,丁力紓,即令課歸丁,不限疆域。 」事下所司,格未行。 蓴性嚴正,尚氣節,晚益負時望,從遊者眾,類能砥勵自立,滇士尤歸之,其秀異者至京師多就問業焉。 十三年,卒。 吳孝銘,字伯新,江蘇陽湖人。 嘉慶十四年進士,選庶吉士,散館授工部主事,充軍機章京。 十八年,林清之亂甫定,大軍會攻滑縣,孝銘從大臣行,參軍事。 累遷郎中。 道光中,回疆用兵,首逆張格爾潛逋未獲,議者欲以克復四城,分封回部酋長。 孝銘密言於樞臣曰:「是可行於乾隆時,不可行於今日,行之邊患且益甚。 」議中止。 張格爾旋就俘,賜花翎。 瀕年大水,江、浙、兩湖被災尤數,承回疆兵事後,度支大絀。 戶部擬議,宗室日以蕃衍,衣食悉仰之官,耗財之大者,請自係出世祖以上子孫皆改為覺羅,為覺羅者以次遞革。 孝銘曰:「茲事當密陳,不宜顯言。 法當緩更,不宜驟易。 宗室久受恩養,一旦降爵減糧令下即大困,因而呼籥,朝廷不得已,將必復之,是良法美意終於不行也。 」部臣是其言,即使草奏上之。 歷鴻臚寺少卿、光祿寺少卿、通政司參議、順天府丞,仍留直軍機處。 十四年,擢太僕寺卿,再遷宗人府丞。 孝銘前後在樞廷二十馀年,練於掌故,持議悉合機宜; 屢膺文衡,有公明稱。 母憂,以毀致疾,服闋,至京。 尋乞病歸,卒於家。 陳鴻,字午橋,浙江錢塘人。 嘉慶十四年進士,選庶吉士,授編修。 遷御史,剛直有聲。 典試山西還,力陳驛站煩擾,請申定例,肅郵政。 二十五年,疏陳浙江水利,略曰:「杭城地當省會,用上下兩塘之水,溉仁和、錢塘、海寧之田數万馀頃。 源出西湖,近廢不治。 水淤葑積,塘河津耗,夏旱少雨,上塘枯涸,菑害尤劇。 海寧長安鎮號產米之鄉,許村黃灣場為產鹽之地,杭、嘉、湖、寧、紹諸郡賴是挽運。 擬請仿江蘇浚吳淞例,歸民間按畝出貲,並飭疆臣躬履屬境,凡堤塘徬壩,悉復舊制,俾農田旱潦有備。 」又請:「北省多闢水田,兼收秔稻之利,庶使畿輔為沃野,無凶年。 」皆被採納。 道光初年,疏陳浙鹺不綱,請裁鹽政,歸巡撫兼理,令整頓緝私,嚴禁掣規重斤科派供應諸弊,如議行。 糾劾工部弊竇最多,不避權貴。 遷給事中。 二年,奉命稽察銀庫,其妻固賢明,曰:「今而後可送妾輩歸矣! 」驚問之,曰:「銀庫美差也,苟為所染,暱君者麕至。 禍且不測,妾不忍見君菜市也。 」鴻指天自誓,禁絕賂遺。 中庭已列花數盆,急揮去,墮地盆碎,中有藏鏹,益聳懼。 遂奏庫衡年久鐵陷,請敕工部選精鐵易之。 送庫日,責成管庫大臣率科道庫員較驗,然後啟用。 禁挪壓餉銀、空白出納及劈鞘諸弊。 庫吏百計餂之,不動。 復請戶部逐月移送收銀總簿,別立放銀簿,鈐用印信,以資考覈。 先是御史趙佩湘馭吏嚴,其死也,論者疑其中毒。 鴻蒞庫,勺水不敢飲。 出督雲南學政,奏革陋規,嚴束書吏,弊風頓革。 遷通政司參議,卒於官。 鄂木順額,字复亭,鈕祜祿氏,滿洲正藍旗人。 父明安泰,江蘇按察使。 鄂木順額,嘉慶二十五年進士,選庶吉士,授編修,累遷右庶子。 道光四年,大考一等,擢翰林院侍講學士,遷少詹事。 扈從東巡,命分視御道,內監前驅者多率意馳踐,鄂木順額執而鞭之,則愬於御前。 召問,鄂木順額對曰:「關外地與關內異,先驅蹂踐則路壞,慮驚乘輿。 且御道非大駕不得行,臣不敢不執法。 」上韙之。 命為湖南學政,以在母憂,引禮力辭。 服闋,督安徽學政,遷光祿寺卿。 十一年,大雨江溢,學政駐當塗,鄂木順額捐廉以賑,督守令勸捐,士民踴躍。 知縣趙汝和盡心民事,而戇直忤大吏,調為鄉試同考官。 鄂木順額堅留治賑,事得辦,後上聞。 宣宗以為賢,期滿留任,遷大理寺卿。 十二年,鄉試,往江寧考錄遺才,卒於試院。 鄂木順額以氣節自勵,在滿洲京僚中稱最。 大學士松筠尤重之,曰:「君光明挺直,行且大用,原自愛。 」為英和門下士,在翰林,非有故不通謁。 及英和謫戍,獨送至數十里外。 英和太息曰:「吾愧不知人,平日何曾好待君耶? 」嘗謁掌院學士玉麟,閽人弗為通,怒叱曰:「英相國獲罪,即若曹為之,奈何猶不知儆! 」翼日,玉麟自往謝。 徐法績,字熙庵,陝西涇陽人。 嘉慶二十二年進士,選庶吉士,授編修。 以親老歸養,家居十年。 道光九年,遷御史,謂諫臣當識大體,不宜毛舉細故瀆上聽,致久浸生厭。 疏陳求人才、捐文法、重守令、繩貪墨四事。 會直隸、河南地震成災,劾罷監司不職者二人。 遷給事中,稽察銀庫,無所染。 十二年,分校會試,同官與吏乘隙為奸,匿雲南餉銀,法績出闈亟按之,謀始沮。 典試湖南,其副病歿,獨專校閱,遍搜遺卷,拔取多知名士,而得於遺卷者六人,大學士左宗棠其首也。 以薦赴東河,學習河工,週曆兩岸,詳詢利弊,著錄為東河要略一篇。 十四年,遷太常寺少卿。 尋以病乞歸,逾二年卒。 論曰:鮑桂星、顧蓴以鯁直獲譴,卒見諒於明主,蓴之建白,尤卓卓矣。 吳孝銘通達政體,鄂木順額樸誠持正,陳鴻、徐法績清操相繼,冀挽頹風,而庫藏大獄,卒發於十數年之間,甚矣實心除弊之罕覯其人也!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)