1
列傳二百八十一忠義八姚懷祥全福舒恭受等韋逢甲長喜等麥廷章劉大忠等韋印福錢金玉等龍汝元樂善魁霖等文豐殷明恆高騰雲等高善繼駱佩德等林永昇陳金揆等李大本於光炘等黃祖蓮姚懷祥,福建侯官人。 嘉慶二十三年舉人。 道光十五年,挑知縣,發浙江,權象山、龍遊等縣。 二十年,英吉利以欽差大臣林則徐在兩廣堅持鴉片之禁,耀兵寧波洋面,破定海,旋退出。 二十一年二月,攻虎門,廣東水師提督關天培、湖南提督祥福; 七月,攻廈門,總兵江繼芸,游擊凌志; 八月,復攻定海,總兵王錫朋、鄭國鴻、葛雲飛; 九月,攻鎮海,兩江總督裕謙,狼山鎮總兵謝朝恩; 二十二年三月,攻慈溪,副將硃貴與子昭南; 五月,攻吳淞,江南提督陳化成:均先後殉難,自有傳。 懷祥於二十年適署定海篆,分募鄉勇,為死守計,總兵張朝發撤之。 城陷南門,懷祥負傷,立城上呼兵,無應者,憤甚,投成仁塘死。 典史全福使酒仗氣,敵至,衣冠坐獄門。 囚跳,歎曰:「失城當死。 況失囚耶? 」敵入署,大呼殺賊,斃黑酋者一,叢刺死。 翌年,再犯寧波、定海,則石浦同知舒恭受,游擊張玉衡、外委武英太同死難。 都司李躍淵則隨總兵鄭國鴻戰曉峰嶺六晝夜,與把總胡大純、洪武琮,外委金釗同歿於陣。 是役也,慈溪大寶山死者,為即用知縣顏履敬,參將黃泰,守備田錫、陳芝蘭、徐宦、哈克里,千總阿本穰、魏啟明,把總林懷玉、盧炳、邸法德,外委張化鵬、馬龍圖、何海、毛玉貴、王保元、楊福增; 死鎮海城者,為縣丞李向陽; 戰金雞山死者,為都司孫汝鵬,守備李雲龍、王萬龍,千總陳慶三、陳守澍、周萬治,把總馬金龍、汪宗斌、解天培、金□,外委林賡、吳定江; 死招寶山者,為外委蔡步高。 而山陰練勇袁樂忠以從間道導硃貴軍至長碕迎戰,為砲火所逼,從煙焰中躍起,投海死。 韋逢甲,山東齊河人。 道光十六年進士,用知縣,發浙江,累權宣平、馀杭、浦江等縣。 英吉利既再擾寧波洋面,將寇吳淞,先以弋船三十艘進攻乍浦。 時逢甲以督鑄大砲,由鎮海赴乍浦設防,就權同知。 四月,敵遽由東光山上陸,屯兵皆潰。 逢甲帶鄉團禦於西行汛,死之。 同死者,為駐防副都統長喜,前鋒協領英登布,佐領隆福,防禦貴順、額特赫,前鋒校佛印,驍騎校伊勒哈畚、根順、該杭阿及調浙助防之守備張淮泗,千總李廷貴,把總王榮、馬致榮、孫登霄,外委馬成功、硃朝貴。 而伊勒哈畚尤慘,伏觀山射夷,殪甚眾,被執,磔死。 子仁厚,襲職,殉粵寇。 麥廷章,廣東鶴山人。 道光十二年,以外委隨剿連州瑤匪功,屢遷至游擊。 林則徐查辦英吉利躉船鴉片,檄廷章率舟師駐九龍山巡防。 英酋遞書辯論,開導不服,遽開砲,廷章以大砲應之,毀雙桅敵船。 又潛約土密兵船助攻,复擊卻之。 英人既陷浙定海,遂溯大洋至天津乞和,朝命直隸總督琦善馳粵與議,海防遽懈。 二十年十二月,敵乘不備,突進占大角、沙角,廷章時佐提督關天培防守靖遠砲台。 明年二月,敵船擁入三門口,斷防禦椿練。 南風作,復以大隊圍橫檔、永安,截我軍援道,進犯虎門。 廷章奮勇御之,力竭死。 時同死者,為香山協副將劉大忠,游擊沈佔鼇,守備洪達科等。 參將周枋則以拒敵烏湧戰歿。 三月,英人復由粵擾閩,攻廈門,犯內港,守備王世俊、蔣錫恩,千總張然迎擊之,均以力戰陣亡。 韋印福,江蘇上元人。 由行伍隨剿滑縣匪,有膽略,嘗曰:「武官臨陣,死生度外事,畏死不作武官矣。 」累擢千總,為兩江總督陶澍所賞,擢署金山營游擊。 英吉利之窺吳淞也,提督陳化成守西砲台,誓死戰,以印福忠勇,隸左右。 二十二年五月,敵艦叢擊之,化成被傷,印福救護不及,歿於陣。 化成之歿,從殉者八十人,其尤烈者:千總錢金玉,臨危或勸避去,答曰:「金玉年十六即食國餉,今焉避? 」遂及難; 外委徐太華,善用砲,轉移如志,擊皆命中,被擊死; 把總許攀桂,擁護化成,謂:「主將與某等同甘苦,公報國在今日,某等報公亦在今日! 」眾心益固,卒飲劍死; 把總龔增齡,迎戰,刃數人,敵人圍而擒之,釘手足於板,擲諸海; 外委周林,率帳下巷戰,中槍,先化成死。 時督師兩江總督牛鑑,以砲毀演武廳,亟退去,之蘇州,又之江寧,敵遂由寶山徇上海,道以下官皆遁,典史劉慶恩投浦江死。 內河不能深入艦隊,乃由福山口犯鎮江京口,副都統海齡戰不勝,自縊死,尋諡昭節。 赴援游擊羅必魁、把總趙連璧,均死之。 駐防員弁同與難者,為馬甲長松,與子驍騎校祥雲; 佐領景星、愛星布、𢗝明,防禦恆山、尚德、恆福、吉成,驍騎校伊克濟訥,文舉人噶喇,武舉人哈達海,筆帖式哈豐阿、恩喜,前鋒校松寶、文魁、阿勒金圖、喜興等。 迫江寧欽差大臣耆英等奏定款局,而五口通商之約成。 龍汝元,順天宛平人。 由行伍隨剿廣西會匪,以功累擢游擊,隸河南巡撫英桂軍營。 咸豐八年,英吉利糾合法郎西、米利堅兩國,藉口換約,俄羅斯复陰助之,堅請在京師開議。 議未定,艦隊集天津海口,朝命科爾沁親王僧格林沁辦理海防。 汝元奉檄至,擢大沽協副將。 九年五月,英、法兵船駛入內河,汝元手燃巨砲沉其船,旋中砲歿於陣,諡武愍。 提督史榮椿同死,自有傳。 是役也,諸國受創甚。 十年夏,艦隊复集天津大沽口,提督樂善奉命駐兵大沽,至則以關防交僧格林沁,令所部原留者聽,得千馀人,誓死守。 六月,敵兵自北塘登岸,七月一日,自石縫砲台擊敗之。 相持一日,無後援。 火藥局火起,兵多傷死。 樂善知不可守,遂投河死。 從死者副將、守備各一,失其名。 樂善諡威毅。 時副將魁霖在通州巡防,檄至天津助戰,亡於陣,諡威肅。 委翼長阿克東阿、侍衛扎精阿同死之。 八月,敵遂北犯通州,圖佔西倉,監督覺羅貴倫與同官玉潤衣冠對縊殉節。 焚淀園,文豐外,員外郎泰清、苑丞泰衷全家自焚死。 時文宗駐蹕熱河,命恭親王奕訢再議款局,而難始定。 文豐,董氏,內務府漢軍正黃旗人。 內務府筆帖式,歷堂主事、員外郎、造辦處郎中,充杭州織造,授驍騎參領。 道光二十一年,充粵海監督。 二十三年,偕兩廣總督耆英等遵議英吉利五口通商章程十五條,下部議行。 二十六年三月,授熱河副總管,充蘇州織造。 差還,授堂郎中。 咸豐四年,賞總管內務府大臣銜,歷正藍旗漢軍副都統、正藍旗護軍統領。 七年二月,授總管內務府大臣,尋署正黃旗護軍統領。 八年五月,管理圓明園事務,調正紅旗滿洲副都統,充崇文門副監督。 又調正白旗滿洲副都統,署禦藥房、太醫院事務。 十年八月,命在圓明園照料一切事宜,是月英人闖入圓明園,文豐投水殉難。 賜卹如例,贈太子少保銜,入祀京師昭忠祠。 同治元年,追念忠節諸臣,以「文豐從容赴難,不愧完人」褒之,加恩予諡忠毅。 殷明恆,江西南昌人。 由武童投效水師營,擢把總。 光緒四年,赴閩,隸平海中營師船司砲。 時佛郎西既並越南,將窺滇省,其酋領軍艦十四艘先犯福州,圖覆船政局。 十年七月,在馬江發難,明恆陣亡。 時毀兵船七,商船二,及艇哨各船俱燼,死者不可計。 見奏報者,以參將高騰雲死最慘,五品軍功陳英戰最烈。 船廠學生帶揚武艦葉琛,帶建勝艦林森林,均登了台發砲,受彈,猶屹立指揮; 充福星輪三副王漣受砲傷,猶槍斃敵兵多名,均以傷重陣亡。 是役也,戰鎮南關外,隸記名提督劉永福部下者,為武監生楊萼恩、哨弁何承文等; 隸署提督蘇元春部下者,為總兵孫得勝,副將黃政德、邱福初、陳義新、劉德勝、張大壽、劉玉貴,參將胡延慶、王紹斌、蕭有明、黃世昌、石啟官、張興寬,游擊蕭寶臣、李純五、吳少懷,都司黃均、任有錫、李逢楨、吳述元、周同芳,守備黃效忠、楊承祿,千總蘇全璧、蔣全昌、李得勝,把總王有興、李明德、楊春林、徐國慶、葉亞吉、梁玉輝,外委曹正亮,六品軍功勞國豐,從九品黃汝霖等。 隸廣西巡撫潘鼎新部下,紙作社之役,為副將蘇玉標,都司陳福隆,把總張元鴻、顧玉芳; 諒山之役,為提督劉思河,都司劉映谷、黃正寅、鄧晏林、杜光湔,守備羅雲高,千總俞諫臣、蔡得勝、孫其易,把總謝世和,六品軍功萬國發等。 隸福建布政使王德榜部下,戰豐谷等處,為總兵黃喜光,副將胡陽春、武鴻來,參將左廷秀、譚家璐、王得永、蔡玉堂、黃祖富、左占元,游擊陶得玉、聶章壽、王得才、柳臣玖,都司王天喜、陳永發、趙步雲、譚連勝、胡克勝、田玉貴,守備邱正亮、鄧青雲,千總謝廷蘭、張玉魁、楊大德、胡士英,把總蕭恩清、王成吉,外委劉云漢、謝薛昌,六品軍功黎占元、唐復興、譚以明等。 隸福建巡撫劉銘傳部下者,為總兵曾照禮,副將劉義高,千總殷有升,把總尤運農、祁文等。 均分別上聞,贈卹有差,高州鎮總兵楊玉科,則以宿將有功,戰歿諒山,自有傳。 高善繼,字次浦,江西彭澤人。 由附生舉同治元年孝廉方正,朝考用教職,署弋陽縣訓導。 舉優行,皆寒畯士,積弊為清。 尋調贛州府學教授,又調南安。 光緒十四年,舉鄉薦,會試不第,謁李鴻章於天津,鴻章,其父執也,語不合,投通永鎮總兵吳育仁幕下。 二十年,日本侵朝鮮,廷議主戰。 六月,善繼佐營官駱佩德乘英國高升輪船運送軍實。 駛至牙山口外,日本舉旗招撫,善繼不肯屈。 管駕英人先逸去,善繼忿極,令懸紅旗示戰備,且進薄之。 方與佩德指揮禦敵,忽船中魚雷,逾時,水勢注射益洶湧,眾強善繼及佩德亟下,善繼奮然曰:「吾輩自請殺敵,而臨難即避,縱歸,何面目見人? 且吾世受國恩,今日之事,一死而已! 」佩德曰:「如此,吾豈忍獨生? 」高升船遂沉,善繼溺死,佩德從之。 時護行者為濟遠艦,亦為敵船在豐島襲擊,大副都司沈壽昌堅守砲位,竭力還攻。 及中砲陣亡,則守備柯建章繼之; 复陣亡,則黃承勳繼之。 與軍功王錫三、管旗劉鶤同與於難,爭趨死地,奮不顧身,尤為當時所稱。 廣乙快船管輪把總何汝賓,亦於是役中彈陣亡。 林永昇,福建侯官人。 入船政學堂肄業駕駛,派兵輪練習,週曆南北洋險要,以千總留閩,充船政學堂教習。 復出洋留學,歸,晉守備,調直隸。 從平朝鮮之亂,擢都司。 赴德國接收代造經遠快船,保升游擊。 光緒十五年,北洋海軍新設左翼左營副將,以永昇署理。 辦海軍出力,升用總兵。 二十年八月,朝命海軍護送陸軍赴大東溝登岸援朝鮮,日本海軍來襲,我鐵艦十,當敵艦十有二。 副將鄧世昌管帶致遠,都司陳金揆副之; 參將黃建勳管帶超勇; 參將林履中管帶揚威; 經遠,則永昇主之。 永昇夙與世昌等以忠義相激勵,既合諸艦,衝鋒轟擊,沉日艦三,卒以敵軍船快砲快為所勝,世昌戰歿。 提督丁汝昌坐定遠督船,畏葸不知所為,又被傷,總兵劉步蟾代之。 船陣失列,有跳而免者,永昇仍指揮艦勇,冒死與戰,驟中敵彈,腦裂死。 是役也,血戰逾三時,為各國海戰所僅見。 永昇而外,金揆、建勳、履中及守備楊建洛、徐希顏,千總池兆濱、蔡馥,把總孫景仁、史壽箴、王宗墀、張炳福、易文經、王蘭芬,外委郭耀忠,五品軍功張金盛,六品軍功王錫山,均死之。 世昌自有傳。 李大本,安徽六安州人。 咸豐間投效江西軍營,以功累擢游擊,复投效直隸,充哨長,晉副將。 光緒二十年,日本犯朝鮮,葉志超統軍往援,扼守公州,聶士成率五營駐成歡驛。 敵軍來襲,大本與游擊王天培、王國祐同亡於陣。 時武備學生於光炘、周憲章、李國華、辛得林並赳健士,伏要隘,狙擊敵前鋒,以接應不至,皆死焉。 士成旋繞渡大同江至平壤與諸軍合,軍無鬥志,潰退相繼。 獨左寶貴扼險惡戰,死最烈,自有傳。 自是朝鮮無我駐軍,敵遂內犯。 黃祖蓮,安徽懷遠人。 少有志節,嘗思立功異域。 光緒初,入上海廣方言館,列優等,送美國遊學。 調天津水師駕駛學堂,旋派赴威遠兵輪練習。 敘千總,署海軍中軍左營守備,充濟遠駕駛二副。 海軍出力,以都司升用。 中日釁啟,說丁汝昌以「嚴兵扼守海口,而以兵艦往搗之,攻其不備,否則載勁旅抵朝鮮東偏釜山鎮等處,深溝高壘,絕其歸路,分兵徇朝鮮諸郡邑,彼進則迎擊,彼退則尾追,又出偏師撓之。 彼糧盡援竭,人無鬥志,必土崩瓦解,此俄羅斯破法蘭西之計也。 」汝昌不從。 及大東溝將戰,又說以「海戰宜乘上風,兵法貴爭先著。 今西北風利,宜乘其兵輪未集,急擊不可失」。 汝昌復不決,遂失利。 十二月,日人棄西路,南擾山東,祖蓮佐總兵劉步蟾等守威海。 時官軍集關外,東路兵單,日軍由落風港登陸,攻陷榮成,全力萃威海。 祖蓮揮將士開砲擊敵,敵少卻,既復大集,諸軍皆潰。 二十一年正月,道員戴宗騫以力盡援絕投海,越數日,祖蓮與劉步蟾及總兵張文宣、楊用霖等俱死之。 時汝昌書降於敵,且要敵軍不得殘馀軍,仰藥死。 後以死綏上聞,旨不予卹。 或謂汝昌實為所部脅降,憤而自盡,降書則死後出洋弁手也。 時旅順先陷,海軍掃地,黃海諸要隘皆失守,將士多死事,以奏報有缺,不得書。 其見奏報者,三等侍衛永山,在鳳凰城戰歿; 游擊李世鴻、副將李仁黨與提督楊壽山分守蓋平,禦敵大將乃木軍,戰最烈,同時以力盡陣亡。 步蟾、宗騫自有傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)