1
明堂。 宋初,雖有季秋大享之文,然未嘗親祠,命有司攝事而已。 真宗始議行之,屬封岱宗、祀汾陰,故亦未遑。 皇祐二年三月,仁宗謂輔臣:「今年冬至日,當親祀圜丘,欲以季秋行大享明堂禮。 然自漢以來,諸儒各為論議,駁而不同。 夫明堂者,布政之宮,朝諸侯之位,天子之路寢,乃今之大慶殿也。 況明道初合祀天地於此,今之親祀,不當因循,尚於郊壝寓祭也。 其以大慶殿為明堂,分五室於內。 」仍詔所司詳定儀注以聞。 禮院請依《周禮》,設五室於大慶殿。 舊禮,明堂五帝位皆為幔室。 今旁帷上幕,宜用青繒朱裏; 四戶八牖,赤綴戶,白綴牖,宜飾以朱白繒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
詔曰:「祖宗親郊,合祭天地,祖宗並配,百神從祀。 今祀明堂,正當親郊之期,而禮官所定,祭天不及地祇,配坐不及祖宗,未合三朝之制。 且移郊為大享,蓋亦為民祈福,宜合祭皇地祇,奉太祖、太宗、真宗並配,而五帝、神州亦親獻之。 日、月、河、海諸神,悉如圜丘從祀之數。 」禮官議諸神位未決,帝諭文彥博等曰:「郊壇第一龕者在堂,第二、第三龕設於左右夾廡及龍墀上,在壝內外者,列於堂東西廂及後廡,以象壇壝之制。 仍先繢圖。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
令輔臣、禮官視設神位。 昊天上帝,堂下山罍各四。 皇地祇,大尊、著尊、犧尊、山罍各二,在堂上室外神坐左; 象尊二,壺尊二,山罍四,在堂下中陛東。 三配帝、五方帝,山罍各二,於室外神坐左。 神州,大尊、著尊、山罍各二,在堂上神坐左。 牲各用一犢,毛不能如其方,以純色代。 籩豆,數用大祠。 日、月、天皇大帝、北極,大尊各二,在殿上神坐左。 籩豆,數用中祠。 五官,數用小祠。 內官,象尊各二,每方嶽、鎮、海、瀆,山尊各二,在堂左右。 中官,壺尊各二,在丹墀、龍墀上。 外官,每方丘陵、墳衍、原隰,概尊各二,眾星,散尊各二,在東西廂神坐左右。 配帝席蒲越,五人帝莞,北極以上稿秸加褥,五官、五星以下莞不加褥,餘如南郊。 景靈宮升降,置黃道褥位。 致齋日,陳法駕鹵簿儀仗,壝門大次之後設小次。 知廟卿酌奠七祠,文臣分享奉慈、後廟,近侍宿朝堂。 行事及從升堂、百官分宿升龍門外,內庭省司宿本所,諸方客宿公館。 設宿爟火於望燎位東南。 牲增四犢,羊、豕依郊各十六,以薦從祀。 帝謂前代禮有祭玉、燔玉,今獨有燔玉,命擇良玉為琮、璧。 皇地祇黃琮、黃幣,神州兩圭有邸、黑幣,日月圭、璧,皆置神坐前,燔玉加幣上。 五人帝、五官白幣,日月、內官以下,幣從方色。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
九月二十四日未漏上水一刻,百官朝服,齋於文德殿。 明日未明二刻,鼓三嚴,帝服通天冠、降紗袍,玉輅,警蹕,赴景靈宮,即齋殿易袞圭,薦享天興殿畢,詣太廟宿齋,其禮具太廟。 未明三刻,帝靴袍,小輦,殿門契勘,門下省奉寶輿先入。 及大次,易袞圭入,至版位,樂舞作,沃盥,自大階升。 禮儀使導入太室,詣上帝位,奠玉幣於神坐,次皇地祇、五方帝、神州,次祖宗。 奠幣酌獻之敘亦然。 皇帝降自中階,還版位,樂止。 禮生引分獻官奉玉幣,祝史、齋郎助奠諸神坐,乃進熟。 諸太祝迎上帝、皇地祇饌,升自中階; 青帝、赤帝、神州、配帝、大明、北極、太昊、神農氏饌,升自東階; 黃帝、白帝、黑帝、夜明、天皇大帝、軒轅、少昊、高陽氏饌,升自西階; 內中官、五官、外官、五星諸饌,隨便升設。 亞獻將升,禮生分引獻官俱詣罍洗,各由其階酌獻五人帝、日月、天皇、北極,下及左右夾廡、丹墀、龍墀、庭中五官、東西廂外官眾星坐。 禮畢,帝還大次,解嚴,改服乘輦,禦紫宸殿,百官稱賀。 乃常服,禦宣德門肆赦,文武內外官遞進官有差。 宣制畢,宰臣百僚賀於樓下,賜百官福胙及內外致仕文武升朝官以上粟帛、羊酒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
嘉祐七年七月,詔復有事於明堂,有司言:「皇祐參用南郊百神之位,不應祭法。 宜如隋、唐舊制,設昊天上帝、五方帝位,以真宗配,而五人帝、五官神從祀,餘皆罷。 又前一日,親享太廟,嘗停孟冬之薦,考詳典禮,宗廟時祭,未有因嚴配而輟者。 今明堂去孟冬畫日尚遠,請復薦廟。 前者祖宗並侑,今用典禮獨配; 前者地祇、神州並享,今以配天而罷。 是皆變於禮中之大者也。 《開元》、《開寶》二禮,五帝無親獻儀。 舊禮,先詣昊天奠獻,五帝並行分獻,以侍臣奠幣,皇帝再拜,次詣真宗神坐,於禮為允。 」而帝欲盡恭於祀事,五方帝位並親獻焉。 朝廟用犢一,羊七,豕七; 昊天上帝、配帝犢各一,羊、豕各二; 五方、五人帝共犢五,豕五,羊五; 五官從祀共羊、豕十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
英宗即位,禮官議仁宗配明堂,知制誥錢公輔等言:「《孝經》曰:'昔者周公郊祀後稷以配天,宗祀文王於明堂以配上帝。 '又曰:'孝莫大于嚴父,嚴父莫大于配天,則周公其人也。 '以周公言之則嚴父,以成王言之則嚴祖。 方是時,政則周公,祭則成王,亦安在必嚴其父哉? 《我將》之詩是也。 真宗則周之武王,仁宗則周之成王,雖有配天之業,而無配天之祭,未聞成、康以嚴父之故,廢文王配天之祭而移之。 以孔子之心推周公之祭,則嚴父也; 以周公之心攝成王之祭,則嚴祖也,嚴祖、嚴父,其義一也。 漢明始建明堂,以光武配,當始配之代,適符嚴父之說,章、安二帝亦弗之變,最為近古而合乎禮。 唐中宗時,則以高宗配; 在玄宗時,則以睿宗配; 在永泰時,則以肅宗配。 禮官不能推明經訓,務合古初,反雷同其論以惑時主,延及於今,牢不可破。 仁宗嗣位之初,儻有建是論者,則配天之祭常在乎太宗矣。 願詔有司博議,使配天之祭不膠于嚴父,而嚴父之道不專乎配天。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
觀文殿學士孫抃等曰:「《易》稱'先王作樂崇德,薦之上帝,以配祖考'。 蓋祖、考並可配天,符於《孝經》之說,不可謂必嚴其父也。 祖、考皆可配郊與明堂而不同位,不可謂嚴祖、嚴父其義一也。 雖周家不聞廢文配而移于武,廢武配而移于成,然《易》之配考,《孝經》之嚴父,歷代循守,不為無說。 魏明帝祀文帝於明堂以配上帝,史官謂是時二漢之制具存,則魏所損益可知,亦不可謂章、安之後配祭無傳,遂以為未嘗嚴父也。 唐至本朝講求不為少,所以不敢異者,舍周、孔之言無所本也。 今以為《我將》之詩,祀文王於明堂而歌者,安知非孔子刪《詩》,存周全盛之《頌》被於管弦者,獨取之也? 仁宗繼體守成,置天下於泰安四十二年,功德可謂極矣。 今祔廟之始,抑而不得配帝,甚非所以宣章嚴父之大孝。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
諫官司馬光、呂誨曰:「孝子之心,孰不欲尊其父? 聖人制禮以為之極,不敢逾也。 《詩》曰:'思文後稷,克配彼天。 '又《我將》:'祀文王於明堂。 '下此,皆不見於經。 前漢以高祖配天,後漢以光武配明堂。 以是觀之,自非建邦啟土、造有區夏者,皆無配天之文。 故雖周之成、康,漢之文、景、明、章,德業非不美也,然而不敢推以配天,避祖宗也。 孔子以周公有聖人之德,成太平之業,制禮作樂,而文王適其父,故引以證'聖人之德莫大於孝'答曾子,非謂凡有天下者皆當尊其父以配天,然後為孝也。 近代祀明堂者,皆以其父配上帝,此乃誤釋《孝經》之義,而違先王之禮也。 景祐中,以太祖為帝者之祖,比周之後稷,太宗、真宗為帝者之宗,比周之文、武,然則祀真宗於明堂以配上帝,亦未失古禮。 仁宗雖豐功美德洽于四海,而不在二祧之位,議者乃欲舍真宗而以仁宗配,恐於祭法不合。 」詔從抃議。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
御史趙鼎請遞遷真宗配雩祭,太宗配祈穀、神州,用唐故事。 學士王珪等以為:「天地大祭有七,皆以始封受命創業之君配神作主,明堂用古嚴父之道配以近考,故在真宗時乙太宗配,在仁宗時以真宗配,今則以仁宗配。 仁宗始罷太宗明堂之配,太宗先已配雩祀、祈穀及神州之祭,本非遞遷。 今明堂既用嚴父之道,則真宗配天之祭於禮當罷,不當復分雩祭之配也。 」治平四年九月,大享明堂,以英宗配。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
元豐,詳定禮文所言:「祀帝南郊,以天道事之,則雖配帝用犢,《禮》所謂'帝牛不吉,以為稷牛'是也。 享帝明堂,以人道事之,則雖天帝用太牢,《詩》所謂'我將我享,維羊維牛'是也。 自梁用特牛,隋、唐因之,皆用特牲,非所謂以人道享上帝之意也。 皇祐、熙寧所用犢與羊、豕,皆未應禮。 今親祠上帝、配帝、五方帝、五人帝,請用牛、羊、豕各一。 」太常禮院言:「今歲明堂,尚在慈聖光獻皇后三年之內,請如熙甯元年南郊故事,惟祀事用樂,鹵簿鼓吹、宮架、諸軍音樂皆備而不作,警場止鳴金鉦、鼓角而已。 」自是,凡國有故皆用此制。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
六月,詔曰:「歷代以來,合宮所配,雜以先儒六天之說,朕甚不取。 將來祀英宗皇帝于明堂,惟以配上帝,餘從祀群神悉罷。 」詳定所言:「按《周禮》有稱昊天上帝,有稱上帝,有稱五帝者,一帝而已。 將來祀英宗於明堂,合配昊天上帝及五帝,欲以此修入儀注。 」並據知太常禮院趙君錫等狀:「按《周官》掌次職曰:'王大旅上帝,則張氈案; 祀五帝,則設大次、小次。 '又司服職曰:'祀昊天上帝則服大裘而冕,祀五帝亦如之。 '明上帝與五帝異。 則宗祀文王以配上帝者,非可兼五帝也。 自鄭氏之學興,乃有六天之說,而事非經見。 晉泰始初,論者始以為非,遂於明堂惟設昊天上帝一坐而已。 唐《顯慶禮》亦然。 請如詔祀英宗於明堂,惟配上帝,以稱嚴父之意。 」又請:「以莞席代稿秸、蒲越,以玉爵代匏爵,其豆、登、簋、俎、尊、罍並用宗廟之器,第以不稞,不用彝瓚。 罷爟火及設褥,上帝席以稿秸,配帝席以蒲越,皆加褥其上。 飲福受胙,俟終三獻。 」並從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
監察御史裏行王祖道言:「前詔以六天之說為非古,今復欲兼祀五帝,是亦六天也。 禮官欲去四圭而廢祀神之玉,殊失事天之禮。 望復舉前詔,以正萬世之失。 」仍並詔詳定合用圭、璧。 詳定所言:「宋朝祀天禮以蒼璧,則燎玉亦用蒼璧; 禮神以四圭有邸,則燎玉亦用四圭有邸。 而議者欲以蒼璧禮神,以四圭有邸從燎,義無所主。 《開寶》、《開元禮》,祀昊天上帝及五帝於明堂,禮神燔燎皆用四圭有邸。 今詔唯祀上帝,則四圭有邸,自不當設。 宜如南郊,禮神燔燎皆用蒼璧。 」又請:「宿齋於文德殿,祭之旦,服通天冠、絳紗袍,至大次,改祭服行事,如郊廟之禮。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
政和五年,詔:「宗祀明堂以配上帝,寓於寢殿,禮蓋雲闕。 崇甯之初,嘗詔建立,去古既遠,歷代之模無足循襲。 朕刺經稽古,度以九筵,分其五室,通以八風,上圓下方,參合先王之制。 相方視址,于寢之南,僝工鳩材,自我作古,以稱朕昭事上帝率見昭考之心。 」既又以言者「明堂基宜正臨丙方近東,以據福德之地」,乃徙秘書省宣德門東,以其地為明堂。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
又詔:「明堂之制,朕取《考工》互見之文,得其製作之本。 夏後氏曰世室,堂修二七,廣四修一,五室三四步四三尺,九階,四旁兩夾窗。 考夏後氏之制,名曰世室,又曰堂者,則世室非廟堂。 修二七,廣四修一,則度以六尺之步,其堂修十四步,廣十七步之半。 又曰五室三四步四三尺者,四步益四尺,中央土室也,三步益三尺,木、火、金、水四室也。 每室四戶,戶兩夾窗,此夏制也。 商人重屋,堂修七尋,崇三尺,四阿重屋,而又曰堂者,非寢也。 度以八尺之尋,其堂修七尋。 又曰四阿重屋,阿者屋之曲也,重者屋之復也,則商人有四隅之阿,四柱復屋,則知下方也。 周人明堂度以九尺之筵。 三代之制不相襲,夏曰世室,商曰重屋,周曰明堂,則知皆室也。 東西九筵,南北七筵,堂崇一筵,五室,凡室二筵者,九筵則東西長,七筵則南北狹,所以象天,則知上圜也。 名不相襲,其制則一,唯步、尋、筵廣狹不同而已。 朕益世室之度,兼四阿重屋之制,度以九尺之筵,上圜象天,下方法地,四戶以合四序,八窗以應八節,五室以象五行,十二堂以聽十二朔。 九階、四阿,每室四戶,夾以八窗。 享帝嚴父,聽朔布政於一堂之上,于古皆合,其制大備。 宜令明堂使司遵圖建立。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
於是內出圖式,宣示於崇政殿,命蔡京為明堂使,開局興工,日役萬人。 京言:「三代之制,修廣不相襲,夏度以六尺之步,商度以八尺之尋,而周以九尺之筵,世每近,制每廣。 今若以二筵為太室,方一丈八尺,則室中設版位、禮器已不可容,理當增廣。 今從周制,以九尺之筵為度,太室修四筵,三丈六尺。 廣五筵,四丈五尺。 共為九筵。 木、火、金、水四室各修三筵,益四五,三丈一尺五寸。 廣四筵,三丈六尺。 共七筵,益四尺五寸。 十二堂古無修廣之數,今亦廣以九尺之筵。 明堂、玄堂各修四筵,三丈六尺。 廣五筵,四丈五尺。 左右個各修廣四筵。 三丈六尺。 青陽、總章各修廣四筵,三丈六尺。 左右個各修四筵,三丈六尺。 廣三筵,益四五。 三丈一尺五寸。 四阿各四筵,三丈六尺。 堂柱外基各一筵,九尺。 堂總修一十九筵,一十七丈一尺。 廣二十一筵。 一十八丈九尺。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
蔡攸言:「明堂五門,諸廊結瓦,古無制度,漢、唐或蓋以茅,或蓋以瓦,或以木為瓦,以夾紵漆之。 今酌古之制,適今之宜,蓋以素瓦,而用琉璃緣裏及頂蓋鴟尾綴飾,上施銅雲龍。 其地則隨所向甃以五色之石。 欄楯柱端以銅為文鹿或辟邪象。 明堂設飾,雜以五色,而各以其方所尚之色。 八窗、八柱則以青、黃、綠相間。 堂室柱門欄楯,並塗以朱。 堂階為三級,級崇三尺,共為一筵。 庭樹松、梓、檜,門不設戟,殿角皆垂鈴。 」詔以「玄堂」犯祖諱,取「平在朔易」之義,改為平朔,門亦如之。 仍改敷祐門曰左敷佑,左承天門曰右敷佑,右承天門曰平秩,更衣大次曰齋明殿。 七年四月,明堂成,有司請頒常視朔聽朝。 詔:「明堂專以配帝嚴父,余悉移於大慶、文德殿。 」群臣五表陳請,乃從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
禮制局言:「祀天神於冬至,祀地祇於夏至,乃有常日,無所事卜。 季秋享帝,以先王配,則有常月而未有常日。 禮不卜常祀而卜其日,所謂卜日者,卜其辛爾。 蓋月有上辛、次辛,請以吉辛為正。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
又言:「《周禮》:'祀昊天上帝,則大裘而冕,祀五帝亦如之。 享先王則袞冕。 '蓋于大裘舉正位以見配位,於袞冕舉配位以見正位,以天道事之,則舉卑明尊; 大裘象道,袞冕象德,明堂以人道享上帝,請服袞冕。 郊祀正位設蒲越,明堂正配位以莞,蓋取《禮記》所謂'莞簟之安'。 請明堂正配位並用莞簟。 又《周禮》:'以蒼璧禮天。 '又曰:'四圭有邸,以祀天,旅上帝。 '然說者謂禮神在求神之前,祀神在禮神之後。 蓋一祭而並用也。 夏祭方澤,兩圭有邸,與黃琮並用。 明堂大享,蒼璧及四圭有邸亦宜並用。 圜丘、方澤,執玄圭則搢大圭,執大圭則奠玄圭。 《禮經》,祀大神祇,享先王,一如明堂親祠,宜如上儀。 其正配二位,請各用籩二十六,豆二十六,簠八,簋八,登三,鉶三,柶盤、神位席、幣篚,祝篚、玉爵反坫、瑤爵、牛羊豕鼎各一,並局匕、畢茅、冪俎六,大尊、山尊、著尊、犧尊、象尊各二,壺尊六,皆設而弗酌。 尊加冪。 犧尊、象尊、壺尊、犧罍、象罍、壺罍各五,加勺、冪。 禦盤匜一,並篚、勺、巾。 飲福受黍豆一,以玉飾。 飯福受胙俎一。 亞獻、終獻盥洗罍、爵洗罍並篚、勺、巾各一,神廚鸞刀一。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
又言:「明堂用牲而不設庶羞之鼎。 按元豐禮,明堂牲牢正配,各用牛一、羊一、豕一。 宗祀止用三鼎而不設庶羞之鼎,其俎亦止合用六。 宗廟祭祀五齊三酒,有設而弗酌者,若酒正所謂'以法共五齊三酒,以實八尊'是也。 有設而酌者,若司尊彝所謂'醴齊縮酌,盎齊涚酌,凡酒脩酌'是也。 今太廟、明堂之用,請以大尊實泛齊,山尊實醴齊,著尊實盎齊,犧尊實緹齊,象尊實沉齊,壺尊實三酒,皆為弗酌之尊。 又以犧尊實醴齊為初獻,象尊實盎齊為亞獻,並陳於阼階之上,犧在西,象在東。 壺尊實清酒為終獻,陳於阼階之下,皆為酌尊。 尊三,其貳以備乏匱。 明堂雖嚴父,然配天與上帝,所以求天神而禮之,宜同郊祀,用禮天神六變之樂,以天帝為尊焉。 皇祐以來,以大慶殿為明堂,奏請致齋於文德殿,禮成,受賀於紫宸殿。 今明堂肇建,宜於大慶殿奏請致齋,於文德殿禮成受賀。 宿齋奏嚴,本以警備。 仁宗詔明堂直端門,故齋夕權罷。 今明堂在寢東南,不與端門直,將來宗祀,大慶殿齋宿,皇城外不設鹵簿儀仗,其警場請列於大慶殿門之外。 王者祀上帝於郊,配以祖,祀於明堂,配以禰。 今有司行事,乃寓端誠殿,未盡禮意。 請非親祀歲,有司行事,亦於明堂。 改儀仗使曰禮衛,鹵簿使曰禮器,橋道頓遞使曰禮頓,大禮、禮儀二使仍舊制。 又設季秋大享登歌,並用方士。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
初,禮部尚書許光凝等議:「明堂五室祀五帝,而王安石以五帝為五精之君,昊天之佐,故分位於五室,與享於明堂。 神宗詔唯以英宗配帝,悉去從祀群神。 陛下肇新宏規,得其時制,位五帝於五室,既無以禰概配之嫌,止祀五帝,又無群神從祀之瀆,則神考絀六天于前,陛下正五室於後,其揆一也。 」至是詔罷從祀,而親祠五室焉。 尋詔每歲季秋大享,親祠明堂如孟月朝獻禮,罷有司攝事,及五使儀仗等。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
已而太常寺上《明堂儀》:皇帝散齋七日於別殿,致齋三日於內殿,有司設大次於齋明殿,設小次於明堂東階下。 祀曰,行事、執事、陪祠官立班殿下,東西相向。 皇帝服袞冕,太常卿、東上閣門官、太常博士前導。 禮部侍郎奏中嚴外辦,太常卿奏請行禮。 太常卿奏禮畢,禮部郎中奏解嚴。 其禮器、牲牢、酒饌、奠獻、玉幣、升煙、燔首、祭酒、讀冊、飲福、受胙並樂舞等,並如宗祀明堂儀。 其行事、執事、陪祠官,並前十日受誓戒於明堂。 行事、執事官致齋三日,前一日並服朝服立班省饌,祀日並祭服。 陪位官致齋一日。 祀前二日仍奏告神宗配侑。 自是迄宣和七年,歲皆親祀明堂。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
四年,太常寺看詳、國子監丞王普言明堂有未合禮者十一事:其一,謂陶匏用於郊丘,玉爵用於明堂,今茲明堂實兼郊禮,宜用陶匏,他日正宗祀之禮,當奉玉爵。 其二,《禮經》,太牢當以牛、羊、豕為序,今用《我將》之詩,遂以羊、豕、牛為序,所謂以辭害意,豈有用大牲作元祀,而反在羊、豕之後者? 其三,陳設尊罍,宜仿《周官》司尊彝秋嘗之制。 其四,泛齊醴齊,宜代以今酒而不易其名。 其五、其六,祭器、冕服,當從古制。 其七,皇帝未後詣齋室,則是致齋二日有半,乞用質明以成三日之禮。 其八,齋不飲酒茹葷,乞罷官給酒饌,俾得專心致志,交於神明。 其九,設神位版及升煙、奠冊,不當委之散吏。 其十、十一,皆論樂。 並從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
三十一年,以欽宗之喪,用元祐故事,皆前期朝獻景靈宮、朝享太廟,皆遣大臣攝事; 唯親行大享之禮,禮畢宣赦,樂備不作。 附廟畢如故事。 享罷合祭,奉徽宗配。 祀五天帝、五人帝於堂上,五官神於東廂,仍罷從祀諸神位,用熙寧禮也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
孝宗淳熙六年,以群臣議,復合祭天地,並侑祖宗、從祀百神,如南郊。 十五年九月,有事於明堂,上問宰執配位。 周必大奏:「昨已申請,高宗几筵未除,用徽宗故事未應配坐,且當以太祖、太宗並配。 」留正亦言之。 上曰:「有紹興間典故,可參照無疑。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
嘉定十七年閏八月,理宗即位,大享當用九月八日,在甯宗梓宮未發之前,下禮官及台諫、兩省詳議。 吏部尚書羅點等言:「本朝每三歲一行郊祀,皇祐以來始講明堂之禮,至今遵行。 稽之《禮經》,有'越紼行事'之文,'既殯而祭'之說,則雖未葬以前,可以行事。 且紹熙五年九月,在孝宗以日易月釋服之後,未發引之前; 慶元六年九月,亦在光宗以日易月釋服之後,未發引之前。 今來九月八日,前祀十日,皇帝散齋別殿,百官各受誓戒,系在閏八月二十七日,即當在以日易月未釋服之內。 乞下太史局,於九月內擇次辛日行禮,則在釋服之後,正與前史相同。 」乃用九月二十八日辛卯。 前二日,朝獻景靈宮,前一日,享太廟,遣官攝事。 皇帝親行大享,禮成不賀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
淳祐三年,將作少監、權樞密都承旨韓祥言:「竊以明堂之禮,累聖不廢嚴父配侑之典。 南渡以來,事頗不同。 高廟中興,徽宗北狩,當時合祭天地於明堂,以太祖、太宗配,非廢嚴父之祀,以父在故也。 及紹興末,乃以徽廟配。 孝宗在位二十八年,娛奉堯父,故無祀父之典,南郊、明堂,惟以太祖、太宗配,沿襲至今,遂使陛下追孝甯考之心有所未盡。 」時朝散大夫康熙亦援倪思所著合宮嚴父為言。 上曰:「三後並侑之說最當。 」是後明堂以太祖、太宗、甯宗並侑。 寶祐五年九月辛酉,復奉高宗升侑。 於是明堂之禮,一祖三宗並配。 度宗鹹淳五年,明堂大享,又去甯宗,奉理宗與祖宗並配。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
先是,紹興初,權禮部尚書胡直孺等言:「國朝配祀,自英宗始配以近考,司馬光、呂誨爭之,以為詘祖進父,然卒不能奪王珪、孫抃之諂辭。 其後,神宗謂周公守祀在成王之世,成王以文王為祖,則明堂非以考配明矣。 王安石亦對以誤引《孝經》嚴父之說,惜乎當時無有辨正之者。 今或者曰:後稷為周之祖,文王、武王是為二祧。 高祖為漢之祖,孝文、孝武特崇兩廟。 皆子孫世世所奉承者。 太祖為帝者祖,太宗、真宗宜為帝者宗。 皇祐以一祖二宗並配,議出於此。 直孺等聞前漢以高祖配天,後漢以光武配明堂,蓋古之帝王非建邦啟土者,皆無配之祭。 故雖周之成、康,漢之文、景、明、章,其德業非不美也,然而子孫不敢推以配天者,避祖宗也。 有宋肇基創業之君,太祖是已。 太祖則周之後稷,配祭於郊者也; 太宗則周之文王,配祭於明堂者也。 此二祭者,萬世不遷之法。 皇祐宗祀,合祭天地,固宜以太祖、太宗配。 當時蓋拘于嚴父,故配帝並及于真宗。 今主上紹膺大統,自真宗至於神宗均為祖廟,獨躋則患在於無名,並配則幾同於袷享。 今參酌皇祐詔書,請合祭昊天上帝、皇地祇於明堂,奉太祖、太宗以配,惟禮專而事簡,庶幾可以致力於神,萬世行之可也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
七年,徽宗哀聞。 是歲九月,中書舍人傅崧卿援嚴父之說,不幸太上諱問奄至,而大享不及,理實未安。 吏部尚書孫近等言:「元年以來,祖、宗並配,今論者乃欲祖、宗並配之外,增道君皇帝一位,不合典禮。 」權禮部侍郎陳公輔言:「今梓宮未還,廟社未定,疆土未復,臣竊意祖宗、上皇神靈所望于陛下者,必欲興衰撥亂,恢復中原,迎還梓宮,歸藏陵寢,以隆我宋無疆之業。 若如議者之言,以陛下貴為天子,上皇北狩十有一年,未獲天下之養,今不幸而崩,且欲因明堂之禮,追配上帝,謂是足以盡人子之孝,則于陛下之志,恐亦小矣。 宜依故事合祭天地,祖、宗並侑。 太上升配,似未可行。 」至嘉定四年,遂以太祖、太宗、高宗、甯宗並侑,至度宗,復以太祖、太宗、高宗、理宗並配焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)