1
儀衛二○宮中導從行幸儀衛太上皇儀衛後妃儀衛
(No translation available)
2
宮中導從之製,唐已前無聞焉。 五代漢乾祐中,始置主輦十六人,捧足一人,掌扇四人,持踏床一人,並服文綾袍、銀葉弓腳襆頭。 尚宮一人,寶省一人,高鬢、紫衣。 書省二人,紫衣、弓腳襆頭。 新婦二人,高鬟、青袍。 大將二人,紫衣、弓腳襆頭。 童子執紅絲拂二人,高鬟髻、青衣。 執犀盤二人,帶鬅頭、黃衫。 執翟尾二人,帶鬅頭、黃衫。 雞冠二人,紫衣,分執金灌器、唾壺。 女冠二人,紫衣,執香爐、香盤。 分左右以次奉引。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
太宗太平興國初,增主輦二十四人,改服高腳襆頭; 輦頭一人,衣紫繡袍,持金塗銀仗以督領之。 奉珍珠、七寶、翠毛華樹二人,衣緋袍; 奉金寶山二人,衣綠繡袍; 奉龍腦合二人,衣緋銷金袍,並高腳襆頭。 執拂翟四人,鬅頭、衣黃繡袍。 舊衣綾袍、紫衣者,悉易以銷金及繡。 復增司薄一人,內省一人,司儀一人,司給一人,皆分左右前導,凡一十七行。 每正、至禦殿,祀郊廟,步輦出入至長春殿用之。 其乘輦,則屈右足、垂左足而憑幾,蓋唐製也。 真宗時,加四面內官周衛。 大中祥符三年,內出繪圖以示宰相。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
行幸儀衛。 宋初,三駕皆以待禮事。 車駕近出,止用常從以行。 其舊儀,殿前司隨駕馬隊,凡諸班直內,殿前指揮使全班祗應:左班七十六人,二十四人在駕前左邊引駕,五十二人作兩隊隨駕; 右班七十七人,二十四人在駕前右邊引駕,五十三人在駕後作兩隊隨駕,二十七人第一隊,二十六人第二隊。 內殿直五十四人,散員六十四人,散指揮六十四人,散都頭五十四人,散祗候五十四人,金槍五十四人,茶酒班祗應殿侍百五十七人,東第二班長入祗候殿侍十八人,駕後動樂三十一人,馬隊弩手分東西八十五人,招箭班三十五人,散直百七人,鈞容直三百二十人,禦龍直百四十二人,禦龍骨朵子直二百二十人,並全班祗應。 禦龍弓箭直百三十三人,禦龍弩直百三十三人,寬衣天武指揮二百一十六人。 〈 (各有都虞候、指揮使、員僚。)〉 若隨駕不使馬隊,即減內殿直、散員、散指揮、散都頭、散祗候、金槍等直,仍減東西班馬隊弩手八十五人,餘並同上。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
凡皇城司隨駕人數:崇政殿祗應親從四指揮共二百五十二人,執擎骨朵,充禁衛; 崇政殿門外快行、祗候、親從第四指揮五十四人; 車駕導從、兩壁隨行親從親事官共九十六人,並於駕前先行,行幸所到之處,充行宮司把門、灑掃祗應。 〈 (各有正副都頭、節級、十將。)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
尚書兵部供黃麾仗內法物:罕罼各一。 五色繡氅子並龍頭竿掛,第一,青繡孔雀氅; 第二,緋繡鳳氅; 第三,青繡孔雀氅; 第四,皂繡鵝氅; 第五,白繡鵝氅; 第六,黃繡雞氅。 又六軍儀仗司供儀仗法物,內獅子旗四口,充門旗二口,各一人執,分左右; 二口各十人執扯,分左右,扯人執弓箭。 又左金吾引駕仗供牙門旗十四口,十口開五門,每門二口,每口一人執二人夾,計三十人,並騎,夾人執弓箭。 監門校尉二十人,每門四人,並帶儀刀,騎。 二口係前步甲第七隊前,二口係前部黃麾第一隊前,二口係後部黃麾第一隊前,二口係後步甲第一隊前,二口係後步甲第七隊前。 四口開二門,每門二口,每口一人執二人夾,計十二人,並騎。 監門校尉六人,並帶儀刀,騎。 二口係兵部班劍儀刀隊後,二口係真武隊前。 又右金吾引駕仗供牙門旗十四口,製同左仗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
仁宗康定元年,參知政事宋庠言:“車駕行幸,非郊廟大禮具陳鹵薄外,其常日導從,惟前有駕頭,後擁傘扇而已,殊無禮典所載公卿奉引之盛。 其侍從及百司官屬,下至廝役,皆雜行道中。 步輦之後,但以親事官百餘人執楇以殿,謂之禁衛。 諸班勁騎,頗與乘輿相遠; 士庶觀者,率隨扈從之人,夾道馳走,喧呼不禁。 所過旗亭市樓,垂簾外蔽,士民馮高下瞰,莫為嚴憚。 邏司街使,恬不嗬止。 威令弛闕,玩習為常。 非所謂旄頭先驅,清道後行之慎也。 且自黃帝以神功盛德,猶假師兵營衛,則防微禦變,古今一體。 案漢魏以降,有大駕、小駕之儀。 至唐又分殿中諸衛、黃麾等仗,名數次序,各有施設。 國朝承五姓荒殘之弊,事從簡略,每鳴鑾遊豫,盡去戈戟、旌旗之製,儀衛寡薄,頗同藩鎮。 此皆制度放失,憚於改作之咎。 宜委一二博學近臣,討繹前代儀注及鹵薄令,以乘輿常時出入之儀,比之三駕諸仗,酌取其中,稍增儀物,具嚴法禁,以示尊極,以防未然。 革去因循,其在今日。 ”詔太常禮院與兩製詳定,參以舊儀,別加新製。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
兩製同禮官議,略準小駕制度,添清道馬、罕罼、旗氅等物。 別為常行禁衛儀,加清道馬百匹,並帶器械,分五行,行二十人。 〈 (請下殿前司,於諸班內差。)〉 罕罼各一,分左右,並騎。 牙門旗前後各四,分左右,並騎。 緋繡鳳氅二十四,分左右,並騎。 〈 (以上請下殿前司,於諸班內差充。)〉 雉扇十二,分左右。 〈 (請於親從官內差充。)〉 以上新添百六十二人。 凡天武官舊二百一十六人,空行,今添執哥舒,為一重。 親從官舊百四十五人,今添百五十五人,通為三百人,為一重。 殿前指揮使舊四十八人,今添百五十二人,通為二百人,或於近上諸班相兼差充,並騎,為一重。 以上因舊人數添。 〈 (舊四百九人,新添三百七人,共七百一十六人。)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
凡駕前殿前指揮使、親從官為二重,左右相對,各開二門,約二丈,每門並差人員二人押當。 第一門與通事舍人相對,第二門與閣門使相對。 每有臣僚迎駕起居,並令中道候起居畢,於左右門出。 其諸色人止令於牙門旗前道傍起居,不得便入禁衛中。 〈 (每門外重,令殿前指揮使執旗二面以表門,用轉光錯彩旗,通上計五重,皆掩後團轉。)〉 凡百司祗應人於禁衛內無執掌者,及隨駕臣僚除合將入禁衛隨從人數外,餘並令於殿前指揮使行外左右前後行。 凡前牙門旗以後,後牙門旗以前,屬禁衛中,不得輒入。 凡中書、樞密院臣僚,並於從內第三重寬衣天武內行馬; 其餘隨駕文武臣僚,並在從內第四重殿前指揮使內,分左右依官位行馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
凡車駕經曆去處,若有樓閣,並不得垂簾障蔽,及止絕士庶不許臨高瞰下,止於街兩傍立觀,即不得夾路喧呼馳走。 〈 (前牙門以前,後牙門以後,不在此限。)〉 凡車駕未出皇城門,宣德、左右掖、東華、拱宸門及已至所幸處,即自有門禁,不用牙門旗約束。 凡車駕已在道,前牙門旗雖行,後牙門旗未行,除止絕閑雜行人外,其隨駕臣僚官司人等,並依常例,次第赴合隨從及行馬去處。 凡前牙門旗在清道馬後約十步已來,後牙門旗在駕後殿前指揮使之後。 凡街巷寬闊處,儀衛並依新圖排列。 如遇窄狹街巷,禁衛止用親從官二重,禦龍直二重,雉扇隨輦。 其殿前指揮使、天武官,並權分於駕前後隨行。 後至寬闊處,乘輿徐行,儀仗依舊排列。 或駕幸園苑、宮觀、寺院並臣僚宅,即清道馬、儀仗、殿前指揮使、天武官更不入,惟於外排立。 其隨駕臣僚及諸司人,自依常例隨從,候駕行,依次排列。 或臣僚宅在巷內,前去不通人行處,其儀仗、殿前指揮使等,各於巷口排立,止絕行人,餘並如故。 時詳定閱習既畢,或言新製嚴密,慮違犯者眾,因不果行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
嘉祐六年,先是,幸睦親宅,抱駕頭內臣墜馬,壞駕頭。 太常禮院、閣門及整肅禁衛所請自今車駕出,以閣門祗候並內臣各二員,分駕頭左右扇筤後編攔,仍以皇城司親從官二十人隨之。
(No translation available) (No translation available)
12
哲宗紹聖二年,詔:車駕行幸儀衛,駕後東西班殿侍馬兩隊,撥充駕前編攔,分兩壁行於前引行門之前,隨身器械,各別給銀骨朵一。 駕後馬隊、殿前指揮使馬,以百人分四隊。 不足,據人數均差,仍別差人員六人。 內殿直、散員、散指揮、散都頭、散祗候,並增作一百四人,分四隊,內人員各四人。 金槍班添一隊,作七十八人,內人員三人。 弩手班添兩隊,充填撥過東西班殿侍馬兩隊。 禁衛禦龍直、弓箭直、弩直、長行,仍各添給銀骨朵。 禁衛外,添差編攔天武人員、長行共二百人,揀選有行止舊人充,出入止於宣德門外,至行在所,即止於行宮門外。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
南渡後,乘輿出入,初未有儀。 高宗將迎韋太后於郊,因製常行儀仗,用黃麾仗二千二百六十五人。 孝宗朝德壽宮,減一千人,用殿前司六百二十九人,皇城在內巡檢司三百九十一人,崇政殿四百四十九人,凡一千四百六十九人。 四孟詣景靈宮,用殿前司八百七十五人,皇城在內巡檢司五百二十八人,崇政殿五百二十一人,凡一千九百二十四人。 九年正月,詔:駕出禦後殿坐,宰執、百官、儀衛等赴後殿,起居殿上; 登輦,出後殿門,駕回,入祥曦殿門。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
太上皇儀衛。 隆興元年,孝宗嗣位,詔有司討論德壽宮輿輦儀衛。 先是,紹興三十二年六月,詔:“上皇日常朝殿,差禦龍直四十三人,執仗排立,並設傘扇,鳴鞭。 宰執退朝,仍赴德壽宮起居。 如遇行幸,令禁衛所隨以祗應。 ”兩奉上皇旨,卻而不受,故復有是詔。 尋有司上言:“漢之未央,唐之興慶,其車輦儀衛不載。 今父堯子舜,事親典禮,凡往古來今所未備者,當以義起,極其尊崇,為萬世法。 ”遂定宰執、百官詣德壽宮起居,則禁衛所依後殿坐儀排列,禁衛二百九十七人祗應。 行幸,則禁衛所差行門、禁衛諸班直、天武親從官及傘扇、鳴鞭、燭罩等合五百人,隨行扈從。 前引七十人:內行宮殿前崇政殿親從一十人,都下親從二十人,快行親從二十人,殿前指揮使二十人。 中道六十人:編排禁衛行子一十人,執從物禦龍直三十人,執傘扇天武一十人,崇政殿親從攔前一十人。 禁衛圍子四重四百人:第一,崇政殿親從一百人; 第二,禦龍直、骨朵直、弓箭直三十人,東西班七十人; 第三,執燭罩都下親從一百人; 第四,內殿直一十人,散員、散指揮、散都頭、散祗候、金鎗、銀鎗班各一十人,後從殿前指揮使二十人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
皇太后儀衛。 自乾興元年仁宗即位,章獻太后預政,侍衛始盛。 用禮儀院奏,製皇太后所乘輿,名之曰“大安輦”。 天聖元年,有司言:“皇太后車駕出,合設護衛:禦龍直都虞候一人,都頭二人,副都頭一人,十將、長行五十人十將已下; 骨朵子直都虞候一人,都頭二人,副都頭二人,十將、長行八十人; 弓箭直指揮使一人,都頭二人,副都頭二人,十將、長行五十人; 弩直指揮使一人,都頭二人,副都頭二人,十將、長行五十人。 殿前指揮使兩班:左班都虞候一人,都知一人,行門三人,長行二十人,帶器械; 右班指揮使一人,都知一人,行門三人,長行二十人,帶器械。 皇城司禁衛二百人,寬衣天武二百人,供禦輦官六十二人,寬衣天武百人。 餘諸司祗應、鳴鞭、侍衛,如乘輿之儀。 ”詔依。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
治平元年,詔皇太后出入唯不鳴鞭,他儀衛如章獻明肅故事。 四年,神宗嗣位,詔太皇太后儀範已定,皇太后合設儀衛:禦龍直、骨朵子直差都虞候、都頭、副都頭各一人,十將、長行各共三十人; 弓箭直、弩直差指揮使、都頭、副都頭各一人,十將、長行各共二十人。 皇城司親從官一百人,執骨朵寬衣天武官百五十人,充圍子行宮司人員共一百人,入內院子五十人,充圍子皇城司親事官八十人。 打燈籠、短鐙馬、攏馬親從官,金銅車、棕車隨車子祗應人,擎擔子供禦輦官,執擎從物等供禦、次供禦並下都輦直等,人數不定。 都知一員,禦藥院使臣二員,內東門司使臣二員,內酒坊、禦廚、法酒庫、儀鸞司、乳酪院、翰林司、翰林院、車子院、禦膳素廚、化成殿果子庫,並從。 遇出新城門,添差帶器械內臣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
仁、英、哲之世,太后臨朝垂簾,儀從亦不崇侈,止曰儀衛,無鹵薄名也。 南渡後尤簡,其車以輿不以輦,餘惟傘、扇而已。 紹興奉迎太母,極意備禮,然猶曰太后天性樸素,不敢過飾儀從。 器物惟塗金,輿前用黃羅傘扇二,緋黃繡雉扇六,紅黃緋金拂扇二,黃羅暖扇二。 朝謁景靈宮、太廟,則用禁衛諸班直、天武親從五百人。 其前引、中道、圍子,同上皇儀衛而差省焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
二年,臣僚又言:“元符皇后,元符末嚐預定策之勳,以承神宗、哲宗之誌。 ”禮部太常寺奏:“典禮,準聖瑞皇太妃例,侍從官入內內侍省都知或押班一員,皇城、禦藥、內東門司官各一員,禦輦院輪官隨從,諸司禦燎子、茶床、帶禦器械內侍十人,引喝內侍一人。 輿用龍鳳,傘紅黃兼用。 出入由宣德東門,今欲出入由宣德正門。 龍鳳扇二十柄,今添作三十柄。 輦官供禦六十二人,次供禦四十九人,都下五十八人。 禦龍直三十三人,今添作四十五人。 禦龍骨朵子直三十三人,今添作五十人。 禦龍弓箭直三十三人,今添作四十五人。 禦龍弩直二十三人,今添作四十五人。 殿前指揮三十二人,今添作四十五人。 內臣二人。 皇城司一百人禁衛,今添作一百二十人。 天武官一百五十四人,行宮司一百人,入內院子五十人。 快行親從官四人,今添作八人。 執燭、皇城司親從官、金銅車並棕車,逐時內中批出合要數供須。 行幸藥架一坐,勾當官一員,吏人二員,封題一員,藥童三人,抬檠藥架輦官十一人,秤、庫子親事官,量差人數祗應。 ”從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
皇后儀衛,惟東都《政和禮》有鹵簿,他無鹵簿之名,惟曰儀衛而已。 中興後,皇太后既尚簡素,後尤簡焉。 出入朝謁宮廟,用應奉禦輦官一員,人吏三人。 供應六十三人:內人員十五人,頭帽、紫羅四衤癸單衫、金塗銀柘枝腰帶; 肩擎輦官四十八人,襆頭、緋羅單衫、金塗海捷腰帶、紫羅表夾三襜、緋羅看帶。 次供應十四人:內人員一人,服同上,惟海捷帶; 輦官一十三人,服同肩擎官,惟行獅帶。 都下五十四人:內人員一人,帽服同前; 輦官五十三人,服同上,輦宮惟云鶴帶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)