1
列傳第九孫處蒯恩劉鐘[1]虞丘進
(No translation available)
2
孫處,字季高,會稽永興人也。 籍注季高,故字行於世。 少任氣。 高祖東征孫恩,季高義樂隨。 高祖平定京邑,以為振武將軍,封新夷縣五等侯。 廣固之役,先登有功。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
盧循之難,於石頭捍柵,戍越城、查浦,破賊於新亭。 高祖謂季高曰:「此賊行破,應先傾其巢窟,令奔走之日,無所歸投,非卿莫能濟事。 」遣季高率眾三千,汎海襲番禺。 初,賊不以海道為防,季高至東衝,去城十餘里,城內猶未知。 循守戰士猶有數千人,城池甚固。 季高先焚舟艦,悉力登岸,會天大霧,四面陵城,即日克拔。 循父嘏、長史孫建之、司馬虞尪夫等,輕舟奔始興。 即分遣振武將軍沈田子等討平始興、南康、臨賀、始安嶺表諸郡。 循於左里奔走,而眾力猶盛,自嶺道還襲廣州。 季高距戰二十餘日,循乃破走,所殺萬餘人。 追奔至鬱林,會病,不得窮討,循遂得走向交州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
義熙七年四月,季高卒於晉康,時年五十三。 追贈龍驤將軍、南海太守,封侯官縣侯,食邑千戶。 九年,高祖念季高之功,乃表曰:「孫季高嶺南之勳,已蒙褒贈。 臣更思惟盧循稔惡一紀,據有全域。 若令根本未拔,投奔有所,招合餘燼,猶能為虞; 縣師遠討,方勤廟筭。 而季高汎海萬里,投命洪流,波激電邁,指日遄至,遂奄定南海,覆其巢窟,使循進退靡依,輕舟遠迸。 曾不旬月,妖凶殲殄。 蕩滌之功,實庸為大。 往年所贈,猶為未優。 愚謂宜更贈一州,即其本號,庶令忠勳不湮,勞臣增厲。 」重贈交州刺史,將軍如故。 子宗世卒,子欽公嗣。 欽公卒,子彥祖嗣。 齊受禪,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
蒯恩,字道恩,蘭陵承人也。 高祖征孫恩,縣差為征民,充乙士,使伐馬芻。 恩常負大束,兼倍餘人,每捨芻於地,歎曰:「大丈夫彎弓三石,柰何充馬士! 」高祖聞之,即給器仗,恩大喜。 自征妖賊,常為先登,多斬首級。 既習戰陣,膽力過人,誠心忠謹,未嘗有過失,甚見愛信。 於婁縣戰,箭中左目。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
從平京城,進定京邑,以寧遠將軍領幢。 隨振武將軍道規西討,虜桓仙客,克偃月壘,遂平江陵。 義熙二年,賊張堅據應城反,恩擊破之,封都鄉侯。 從伐廣固,又有戰功。 盧循逼京邑,恩戰於查浦,賊退走。 與王仲德等追破循別將范宗民[2]於南陵。 循既走還廣州,恩又領千餘人隨劉藩追徐道覆於始興,斬之。 遷龍驤將軍、蘭陵太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
高祖西征劉毅,恩與王鎮惡輕軍襲江陵,事在鎮惡傳。 以本官為太尉長兼行參軍,領眾二千,隨益州刺史朱齡石伐蜀。 至彭模,恩所領居前,大戰,自朝至日昃,勇氣益奮,賊破走。 進平成都,擢為行參軍,改封北至縣五等男。 高祖伐司馬休之及魯宗之,恩與建威將軍徐逵之前進。 逵之敗沒,恩陳于堤下。 宗之子軌乘勝擊恩,矢下如雨,呼聲震地,恩整厲將士,置陣堅嚴。 軌屢衝之不動,知不可攻,乃退。 高祖善其能將軍持重。 江陵平定,復追魯軌於石城。 軌棄城走,恩追至襄陽,宗之奔羌,恩與諸將追討,至魯陽關乃還。 恩自從征討,每有危急,輒率先諸將,常陷堅破陣,不避艱嶮。 凡百餘戰,身被重創。 高祖錄其前後功勞,封新寧縣男,食邑五百戶。 高祖世子為征虜將軍,恩以大府佐領中兵參軍,隨府轉中兵參軍。 高祖北伐,留恩侍衛世子,命朝士與之交。 恩益自謙損,與人語常呼官位,而自稱為鄙人。 撫待士卒,甚有紀綱,眾咸親附之。 遷諮議參軍,轉輔國將軍、淮陵太守。 世子開府,又為從事中郎,轉司馬,將軍、太守如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
入關迎桂陽公義真。 義真還至青泥,為佛佛虜所追,恩斷後,力戰連日。 義真前軍奔散,恩軍人亦盡,為虜所執,死於虜中。 子國才嗣。 國才卒,子慧度嗣。 慧度卒,無子,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
劉鍾,字世之,彭城彭城人也。 少孤,依鄉人中山太守劉回共居。 幼有志力,常慷慨於貧賤。 隆安四年,高祖伐孫恩,鍾願從餘姚、浹口攻句章、海鹽、婁縣,皆摧堅陷陣,每有戰功。 為劉牢之鎮北參軍督護。 高祖每有戎事,鍾不辭艱劇,專心盡力,甚見愛信。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
義旗將建,高祖版鍾為郡主簿。 明日,從入京城。 將向京邑,高祖命曰:「預是彭、沛鄉人赴義者,並可依劉主簿。 」於是立為義隊,恆在左右,連戰皆捷。 明日,桓謙屯於東陵,卞範之屯覆舟山西,高祖疑賊有伏兵,顧視左右,正見鍾,謂之曰:「此山下當有伏兵,卿可率部下稍往撲之。 」鍾應聲馳進,果有伏兵數百,一時奔走。 桓玄西奔,其夕,高祖止桓謙故營,遣鍾宿據東府,轉鎮軍參軍督護。 桓歆寇歷陽,遣鍾助豫州刺史魏詠之討之,歆即奔迸。 除南齊國內史,封安丘縣五等侯。 自陳情事,改葬父祖及親屬十喪,高祖厚加資給。 轉車騎長史,兼行參軍。 司馬叔璠與彭城劉謐、劉懷玉等自蕃城攻鄒山,魯郡太守徐邕失守,鍾率軍討平之。 從征廣固。 孟龍符陷沒,鍾率左右直入,取其尸而反。 除振武將軍、中兵參軍,代龍符領廣川太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
盧循逼京邑,徐赤軍違處分,敗於南岸。 鍾率麾下距柵,身被重創,賊不得入。 循南走,鍾與輔國將軍王仲德追之。 循先留別帥范宗民以精兵高艦據南陵,夾屯兩岸。 鍾自行覘賊,天霧,賊鉤得其舸; 鍾因率左右攻艦戶,賊遽閉戶距之,鍾乃徐還。 與仲德攻崇民,崇民敗走。 鍾追討百里,燒其船乘。 又隨劉藩追徐道覆於始興,斬之。 補太尉行參軍、寧朔將軍、下邳太守。 代孟懷玉領石頭戍事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
高祖討劉毅,鍾率軍繼王鎮惡。 江陵平定,仍隨朱齡石伐蜀,為前鋒,由外水至于彭模,去成都二百里。 偽冠軍征討督護譙亢等兩岸連營,曾樓重柵,眾號三萬。 鍾于時腳疾不能行,齡石乃詣鍾謀曰:「今天時盛熱,而賊嚴兵固險,攻之未必可拔,祗增疲困。 計其人情恇撓,必不久安,且欲養銳息兵,以伺其隙; 隙而乘之,乃可捷事。 然決機兩陳,公本有所委,卿意謂何? 」鍾曰:「不然。 前揚聲言大眾向內水,譙道福不敢舍涪城。 今重軍卒至,出其不意,蜀人已破膽矣。 賊今阻兵守險,是其懼不敢戰,非能持久堅守也。 因其凶懼,盡銳攻之,其勢必克。 鼓行而進,成都必不能守矣。 今若緩兵相守,彼將知人虛實,涪軍忽并來力距我,人情既安,良將又集,此求戰不獲,軍食無資,當為蜀子虜耳。 」齡石從之。 明日進攻,陷其二城,斬其大將侯輝、譙詵,逕平成都。 以廣固功,封永新縣男,食邑五百戶。 遷給事中、太尉參軍事、龍驤將軍、高陽內史,領石頭戍事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
子敬義嗣。 敬義官至馬頭太守,卒。 子國重嗣,齊受禪,國除。 鍾次子高昌男敬順,卒,子國須嗣。 須卒,無子,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
義熙二年,除龍驤將軍,封龍川縣五等侯。 從高祖伐廣固,於臨朐破賊。 盧循逼京邑,孟昶、諸葛長民等建議奉天子過江,進廷議不可,面折昶等,高祖甚嘉之。 獻計伐樹,樹柵石頭。 除鄱陽太守,將軍如故。 統馬步十八隊,於東道出鄱陽,至五畝嶠。 循遣將英紏為上饒令。 千餘人守故城,進攻破之。 循又遣童敏之為鄱陽太守,據郡,進從餘干步道趣鄱陽,敏之退走,追破之,斬首數百。 復隨劉藩至始興,討斬徐道覆。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
八年,除寧蠻護軍、尋陽太守,領文武二年從征劉毅。 事平,補太尉行參軍,尋加振威將軍。 九年,以前後功封望蔡縣男,食邑五百戶,加龍驤將軍。 討司馬休之,又有戰功。 軍還,除輔國將軍、山陽太守。 宋臺令書除秦郡太守,督陳留郡事,將軍如故。 元熙二年,宋王令書以為高祖第四子義康右將軍司馬。 永初二年,遷太子右衛率。 明年,卒官。 時年六十。 追論討司馬休之功,進爵為子,增邑三百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
子耕嗣。 耕卒,子襲祖嗣。 襲祖卒,世寶嗣。 齊受禪,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
史臣曰:《詩》云:「無言不酬,無德不報。 」此諸將並起自豎夫,出於皁隸蒭牧之下,徒以心一乎主,故能奮其鱗翼。 至於推鋒轉戰,百死而不顧一生,蓋由其心一也。 遂饗封侯之報,詩人之言,信矣!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)