1
列傳第十一宗室
(No translation available)
2
長沙景王道憐臨川烈武王道規營浦侯遵考
(No translation available)
3
長沙景王道憐,高祖中弟也。 初為國子學生。 謝琰為徐州,命為從事史。 高祖克京城,進平京邑,道憐常留家侍慰太后。 桓玄走,大將軍武陵王遵承制,除員外散騎侍郎。 尋遷建威將軍、南彭城內史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
時北青州刺史劉該反,引索虜為援,清河、陽平二郡太守孫全聚眾應之。 義熙元年,索虜托跋開遣偽豫州刺史索度真、大將軍斛斯蘭寇徐州,攻相縣,執鉅鹿太守賀申,進圍寧朔將軍羊穆之於彭城; 穆之告急,道憐率眾救之。 軍次陵柵,斬全。 進至彭城,真、蘭退走。 道憐率寧遠將軍孟龍符、龍驤將軍孔隆及穆之等追,真、蘭走奔相城; 又追躡至光水溝,斬劉該,虜眾見殺及赴水死略盡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
高祖鎮京口,進道憐號龍驤將軍,又領堂邑太守,戍石頭。 明年,加使持節、監征蜀諸軍事,率冠軍將軍劉敬宣等伐譙縱,而文處茂、溫祚據險不得進,故不果行。 以義勳封新興縣五等侯。 四年,代諸葛長民為并州刺史、義昌太守,將軍、內史如故。 猶戍石頭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
時鮮卑侵逼,自彭城以南,民皆保聚,山陽、淮陰諸戍,並不復立。 道憐請據彭城,以漸脩創,朝議以彭城縣遠,使鎮山陽。 進號征虜將軍、督淮北軍郡事、北東海太守,并州刺史、義昌太守如故。 以破索度真功,封新渝縣男,食邑五百戶。 從高祖征廣固,常為軍鋒。 及城陷,慕容超將親兵突圍走,道憐所部獲之。 加使持節,進號左將軍。 七年,解并州,加北徐州刺史,移鎮彭城。 八年,高祖伐劉毅,徵為都督兗、青二州、晉陵、京口、淮南諸郡軍事、兗、青州刺史,持節、將軍、太守如故,還鎮京口。 九年,甲仗五十人入殿。 以廣固功,改封竟陵縣公,食邑千戶。 減先封戶邑之半,以賜次子義宗。 十年,進號中軍將軍,加散騎常侍,給鼓吹一部。 明年,討司馬休之,道憐監留府事,甲仗百人入殿。 江陵平,以為都督荊、湘、益、秦、寧、梁、雍七州諸軍事、驃騎將軍、開府儀同三司、鎮護南蠻校尉、荊州刺史,持節,常侍如故。 北府文武悉配之。 道憐素無才能,言音甚楚,舉止施為,多諸鄙拙。 高祖雖遣將軍佐輔之,而貪縱過甚,畜聚財貨,常若不足,去鎮之日,府庫為之空虛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
太祖元嘉九年,詔曰:「古者明王經國,司勳有典,平章以馭德刑,班瑞以疇功烈,銘徽庸於鼎彝,配祫祀於清廟。 是以從饗先王,義存商誥,祭於大蒸,禮著周典。 自漢迄晉,世崇其文,王猷既昭,幽顯咸秩。 先皇經緯天地,撥亂受終,駿命爰集,光宅區宇。 雖聖明淵運,三靈允協,抑亦股肱翼亮之勤,祈父宣力之效。 故使持節、侍中、都督南徐、兗二州、揚州之晉陵、京口諸軍事、太傅、南徐、兗二州刺史長沙景王,故侍中、大司馬臨川烈武王,故司徒南康文宣公穆之,侍中、衛將軍、開府儀同三司、錄尚書事、揚州刺史華容縣開國公弘,使持節、散騎常侍、都督江州、豫州、西陽、新蔡、晉熙四郡軍事、征南大將軍、開府儀同三司、江州刺史永脩縣開國公道濟,故左將軍、青州刺史龍陽縣開國侯鎮惡,或履道廣流,秉德沖邈,或雅量高劭,風鑒明遠,或識唯知正,才略開邁,咸文德以熙帝載,武功以隆景業,固以侔蹤姬旦,方軌伊、邵者矣。 朕以寡德,纂戎鴻緒,每惟道勳,思遵令典,而大常未銘,從祀尚闕,鑒寐欽屬,永言深懷。 便宜敬是前式,憲茲嘉禮,勒功天府,配祭廟庭,俾示徽章,垂美長世,茂績遠猷,永傳不朽。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
道憐六子:義欣嗣、義慶、義融、義宗、義賓、義綦。
(No translation available)
9
于時土境荒毀,人民彫散,城郭頹敗,盜賊公行。 義欣綱維補緝,隨宜經理,劫盜所經,立討誅之制。 境內畏服,道不拾遺,城府庫藏,竝皆完實,遂為盛藩強鎮。 時淮西、江北長吏,悉敘勞人武夫,多無政術。 義欣陳之曰:「江淮左右,土塉民疏,頃年以來,薦饑相襲,百城彫弊,於今為甚。 綏牧之宜,必俟良吏。 勞人武夫,不經政術,統內官長,多非才授。 東南殷實,猶或簡能,況賓接荒垂,而可輯柔頓闕。 願敕選部,必使任得其人,庶得不勞而治。 」芍陂良田萬餘頃,堤堨久壞,秋夏常苦旱。 義欣遣諮議參軍殷肅循行脩理。 有舊溝引渒水入陂,不治積久,樹木榛塞。 肅伐木開榛,水得通注,旱患由是得除。 十年,進號鎮軍將軍,進監為都督。 十一年夏,入朝,太祖厚加恩禮。 十六年,薨,時年三十六。 追贈散騎常侍、征西將軍、開府儀同三司,持節、都督、刺史如故。 諡曰成王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
瑾弟祗,字彥期,大明中為中書郎。 太宰江夏王義恭領中書監,服親不得相臨,表求解職。 世祖詔曰:「昔二王兩謝,俱至崇禮,自今三臺五省,悉同此例。 」太宗初,為南兗州刺史、都官尚書,謀應晉安王子勛為逆,伏誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
韞弟弼,武昌太守,亦與子勛同逆,伏誅。
(No translation available)
12
弟鑒,員外散騎侍郎,蚤卒。
(No translation available)
13
監弟勰,字彥和,侍中,吳興太守,後廢帝元徽元年卒。
(No translation available)
14
勰弟顥,字彥明,侍中、左衛將軍,冠軍將軍、吳興太守,未拜,元徽四年卒,追贈右將軍。
(No translation available)
15
顥弟述,東陽太守,黃門郎,與從弟秉同逆,事敗,走白山,追禽伏誅。
(No translation available)
16
義欣弟義慶,出繼臨川烈武王道規。
(No translation available)
17
子孝侯顗嗣,官至太子翊軍校尉,為元兇所殺。 世祖即位,追贈散騎常侍。 無子,弟襲以子晃繼封。 昇明二年,與員外散騎侍郎安成戢仁祖、荒人王武連、羽林副彭元儁等謀反,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
襲字茂德,太子舍人,安成太守。 晉安王子勛為逆,襲據郡距之,子勛遣軍攻圍不能下。 太宗嘉之,以為郢州刺史,封建陵縣侯,食邑五百戶。 建陵縣屬蒼梧郡,以道遠,改封臨澧縣侯。 始六年,卒於中護軍。 追贈護軍將軍,加散騎常侍,諡曰忠侯。 襲亦庸鄙,在郢州,暑月露{巾軍}上聽事,綱紀正伏閣,怪之,訪問,乃知是襲。 子旻嗣,昇明三年,改封東昌縣侯,與兄晃俱伏誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
襲弟彪,秘書郎; 弟寔,太子舍人,竝蚤卒。 寔弟爽,海陵太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
子懷侯玠嗣,琅邪、秦郡太守。 為元兇所殺,追贈散騎常侍。 無子,弟秉以子承繼封。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
秉字彥節,初為著作郎,歷羽林監,越騎校尉,中書、黃門侍郎。 太宗泰始初,為侍中,頻徙左衛將軍,丹陽尹,太子詹事,吏部尚書。 時宗室雖多,材能甚寡。 秉少自砥束,甚得朝野之譽,故為太宗所委。 五年,出為前將軍、淮南、宣城二郡太守,不拜,還復本任。 復為侍中,守秘書監,領太子詹事。 未拜,遷使持節、都督南徐、徐、兗、豫、青、冀六州諸軍事、後將軍、南徐州刺史,加散騎常侍。 後廢帝即位,改都督郢州、豫州之西陽、司州之義陽二郡諸軍事、郢州刺史,持節、常侍如故。 未拜,留為尚書左僕射,參選。 元徽元年,領吏部,加兵五百人。 尋領衛尉,辭不拜。 桂陽王休範為逆,中領軍劉勔出守石頭,秉權兼領軍將軍,所給加兵,自隨入殿。 二年,加散騎常侍、丹陽尹,解吏部。 封當陽縣侯,食邑千戶。 與齊王、袁粲、褚淵分日入直決機事。 四年,遷中書令,加撫軍將軍,常侍、尹如故。 順帝即位,轉尚書令、中領軍,將軍如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
時齊王輔政,四海屬心,秉知鼎命有在,密懷異圖。 袁粲鎮石頭,不識天命,沈攸之舉兵反,齊王入屯朝堂,粲潛與秉及諸大將黃回等謀欲作亂。 本期夜會石頭,旦乃舉兵。 秉素恇怯騷動,擾不自安,再餔後,便自丹陽郡車載婦女,盡室奔石頭,部曲數百,赫弈滿道。 既至見粲,粲驚曰:「何遽便來,事今敗矣! 」秉曰:「今得見公,萬死亦何恨。 」從弟中領軍韞,直在省內,與直閣將軍卜伯興謀,其夜共攻齊王。 會秉去事覺,齊王夜使驍騎將軍王敬則收韞。 韞已戒嚴,敬則率壯士直前,韞左右皆披靡,因殺之,伯興亦伏誅。 粲敗,秉踰城出走,於頟檐湖見擒,與二子承、俁並死。 秉時年四十五。 秉妻蕭氏,思話女也。 元徽中,朝廷危殆,妻常懼禍敗,每謂秉曰:「君富貴已足,故應為兒子作計。 年垂五十,殘生何足吝邪! 」秉不能從。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
秉弟謨,奉朝請。 謨弟遐,字彥道,亦奉朝請、員外散騎侍郎。 與嫡母殷養女雲敷私通,殷每禁之。 殷暴病卒,未大殮,口鼻流血,疑遐潛加毒害,為有司所糾。 世祖徙之始安郡,永光中,得還。 太宗世,歷黃門侍郎,都官尚書,吳郡太守。 兄秉既死,齊王遣誅之。 遐人才甚凡,自諱名,常對賓客曰:「孝武無道,枉我殺母。 」其頑騃若此。 秉當權,遐累求方伯,秉曰:「我在,用汝作州,於聽望不足。 」遐曰:「富貴時則云不可相關,從坐之日,為得免不? 」至是果死焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
義宗弟義賓,元嘉二年,封新野縣侯。 六年,以新野荒敝,改封興安縣侯。 黃門郎,秘書監,左衛將軍,位至輔國將軍、徐州刺史。 二十五年,卒,追贈後將軍,諡曰肅侯。 子惠侯綜嗣。 卒。 子憲嗣。 昇明二年,齊受禪,國除。 綜弟琨,晉平太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
義賓弟義綦,元嘉六年,封營道縣侯。 凡鄙無識知,每為始興王濬兄弟所戲弄。 濬嘗謂義綦曰:「陸士衡詩云:『營道無烈心。 』其何意苦阿父如此? 」義綦曰:「下官初不識,何忽見苦。 」其庸塞可笑類若此。 歷右衛將軍,湘州刺史。 孝建二年,卒,贈平南將軍,諡曰僖侯。 子長猷嗣,官至步兵校尉。 昇平三年,卒。 齊受禪,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
臨川烈武王道規,字道則,高祖少弟也。 少倜儻有大志,高祖奇之,與謀誅桓玄。 時桓弘鎮廣陵,以為征虜中兵參軍。 高祖克京城,道規亦以其日與劉毅、孟昶共斬弘,收眾濟江。 進平京邑,玄敗走。 晉大將軍武陵王遵承制,以道規為振武將軍、義昌太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
與劉毅、何無忌追玄。 玄西走江陵,留郭銓、何澹之等固守盆口,義軍既至,賊列艦距之。 澹之空設羽儀旗幟於一舫,而別在它船,無忌欲攻羽儀所在,眾悉不同,曰:「澹之必不在此舫,雖得無益也。 」無忌曰:「澹之不在此舫,固不須言也。 既不在此,則戰士必弱,我以勁兵攻之,必可禽也。 禽之之日,彼必以為失其軍主,我徒咸謂已得賊帥,我勇而彼懼,懼而薄之,破之必矣。 」道規喜曰:「此名計也。 」因往彼攻之,即禽此舫。 因鼓噪倡曰:「已斬何澹之! 」賊徒及義軍竝以為然。 因縱兵,賊眾奔敗,即克盆口,進平尋陽。 因復馳進,遇玄於崢嶸洲。 道規等兵不滿萬人,而玄戰士數萬,眾並憚之,欲退還尋陽。 道規曰:「不可。 彼眾我寡,強弱異勢。 今若畏懦不進,必為所乘,雖至尋陽,豈能自固。 玄雖竊名雄豪,內實恇怯,加已經奔敗,眾無固心。 決機兩陣,將雄者克。 昔光武昆陽之戰,曹操官渡之師,皆以少制多,共所聞也。 今雖才謝古人,豈可先為之弱! 」因麾眾而進,毅等從之,大破玄軍。 郭銓與玄單舸走,江陵不復能守,欲入蜀,為馮遷所斬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
義軍遇風不進,桓謙、桓振復據江陵,毅留巴陵,道規與無忌俱進攻桓謐於馬頭,桓蔚於寵洲,皆破之。 無忌欲乘勝直造江陵,道規曰:「兵法屈申有時,不可苟進。 諸桓世居西楚,群小皆為竭力,振勇冠三軍,難與爭勝。 且可頓兵養銳,徐以計策縻之,不憂不克也。 」無忌不從,果為振所敗。 乃退還尋陽,繕治舟甲,復進軍夏口。 偽鎮軍將軍馮該戍夏口東岸,揚武將軍孟山圖據魯城,輔國將軍桓仙客守偃月壘。 於是毅攻魯城,道規、無忌攻偃月,並克之,生禽仙客、山圖。 其夕,該遁走,進平巴陵。 謙、振遣使求割荊、江二州,奉歸晉帝,不許。 會南陽太守魯宗之起義攻襄陽,偽雍州刺史桓蔚走江陵。 宗之進至紀南,振自往距之,使桓謙留守。 時毅、道規已次馬頭,馳往襲,謙奔走,即日克江陵城。 振大破宗之而歸,聞城已陷,亦走。 無忌翼衛天子還京師,道規留夏口。 江陵之平也,道規推毅為元功,無忌為次功,自居其末。 進號輔國將軍、督淮北諸軍事、并州刺史,義昌太守如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
時荊州、湘、江、豫猶多桓氏餘燼,往往屯結。 復以本官進督江州之武昌、荊州之江夏、隨郡、義陽、綏安、豫州之西陽、汝南、潁川、新蔡九郡諸軍事,隨宜剪撲,皆悉平之。 以義勳封華容縣公,食邑三千戶。 遷使持節、都督荊、寧、秦、梁、雍六州、司州之河南諸軍事、領護南蠻校尉、荊州刺史,將軍如故。 辭南蠻以授殷叔文。 叔文被誅,乃復還領。 善於為治,刑政明理,士民莫不畏而愛之。 劉敬宣征蜀不克,道規以督統降為建威將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
盧循寇逼京邑,道規遣司馬王鎮之及揚武將軍檀道濟、廣武將軍到彥之等赴援朝廷,至尋陽,為賊黨荀林所破。 循即以林為南蠻校尉,分兵配之。 使乘勝伐江陵,揚聲云徐道覆已克京邑。 而桓謙自長安入蜀,譙縱以謙為荊州刺史,厚加資給,與其大將譙道福俱寇江陵,正與林會。 林屯江津,謙軍枝江,二寇交逼,分絕都邑之間。 荊楚既桓氏義舊,並懷異心。 道規乃會將士,告之曰:「桓謙今在近畿,聞者頗有去就之計。 吾東來文武,足以濟事。 若欲去者,本不相禁。 」因夜開城門,達曉不閉,眾咸憚服,莫有去者。 雍州刺史魯宗之率眾數千自襄陽來赴。 或謂宗之未可測,道規乃單馬迎之,宗之感悅。 眾議欲使檀道濟、到彥之與宗之共擊,道規曰:「盧循擁隔中流,扇張同異,桓謙、荀林更相首尾。 人懷危懼,莫有固心,成敗之機,在此一舉。 非吾自行,其事不決。 」乃使宗之居守,委以腹心,率諸軍攻謙。 諸將佐皆固諫曰:「今遠出討謙,其勝難必。 荀林近在江津,伺人動靜。 若來攻城,宗之未必能固,脫有差跌,大事去矣。 」道規曰:「諸君不識兵機耳。 荀林愚豎,無它奇計。 以吾去未遠,必不敢向城。 吾今取謙,往至便克,沈疑之間,已自還反。 謙敗則林破膽,豈暇得來? 。 且宗之獨守,何為不支數日。 」解南蠻校尉印以授諮議參軍劉遵。 馳往攻謙,水陸齊進。 謙大敗,單舸走,欲下就林,追斬之。 還至浦口,林又奔散。 劉遵率軍追林,至巴陵,斬之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
初,謙至枝江,江陵士庶皆與謙書,言城內虛實,咸欲謀為內應。 至是參軍曹仲宗檢得之,道規悉焚不視,眾於是大安。 進號征西將軍。 先是,桓歆子道兒逃於江西,出擊義陽郡,與盧循相連接,循使蔡猛助之。 道規遣參軍劉基破道兒於大薄,臨陳斬猛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
徐道覆率眾三萬,奄至破冢,魯宗之已還襄陽,追召不及,人情大震。 或傳循已平京師,遣道覆上為刺史,江漢士庶感焚書之恩,無復貳志。 道規使劉遵為游軍,自距道覆於豫章口。 前驅失利,道規壯氣愈厲,激揚三軍; 遵自外橫擊,大破之。 斬首萬餘級,赴水死者殆盡,道覆單舸走還盆口。 初使遵為游軍,眾咸云:「今強敵在前,唯患眾少,不應割削見力,置無用之地。 」及破道覆,果得游軍之力,眾乃服焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
遵字慧明,臨淮海西人,道規從母兄蕭氏舅也。 官至右將軍、宣城內史、淮南太守。 義熙十年,卒,追贈撫軍將軍。 追封監利縣侯,食邑七百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
道規進號征西大將軍、開府儀同三司,加散騎常侍,固辭。 俄而寢疾,改授都督豫、江二州、揚州之宣城、淮南、盧江、歷陽、安豐、堂邑六郡諸軍事、豫州刺史,持節、常侍、將軍如故。 以疾不拜。 八年閏月,薨於京師,時年四十三。 ,追贈侍中、司徒,加班劍二十人。 諡曰烈武公。 平桓謙功,進封南郡公,邑五千戶。 高祖受命,贈大司馬,追封臨川王,食邑如先。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
道規無子,以長沙景王第二子義慶為嗣。 初,太祖少為道規所養,高祖命紹焉,咸以禮無二繼,太祖還本,而定義慶為後。 義慶為荊州,廟主當隨往江陵,太祖詔曰:「褒崇道勳,經國之盛典; 尊親追遠,因心之所隆。 故侍中、大司馬臨川烈武王,體道欽明,至德淵邈,叡哲自天,孝友光備。 爰始協規,則翼贊景業; 陵威致討,則克剪梟鯨。 逮妖逆交侵,方難孔棘,勢逾累綦,人無固志。 王神謨獨運,靈武宏發,輯寧內外,誅覆群凶,固已化被江漢,勳高微管,遠猷侔於二南,英雄邁於兩獻者矣。 朕幼蒙殊愛,德廕特隆,豐恩慈訓,義深情戚,永惟仁範,感慕纏懷。 今當擁移寢祏,初祀西夏,思崇嘉禮,式備徽章,庶以昭宣風度,允副幽顯。 其追崇丞相,加殊禮,鸞輅九旒,黃屋左纛,給節鉞、前後部羽葆、鼓吹、虎賁班劍百人,侍中如故。 」及長沙太妃檀氏、臨川太妃曹氏後薨,祭皆給鸞輅九旒,黃屋左纛,轀輬車,挽歌一部,前後部羽葆、鼓吹,虎賁班劍百人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
義慶幼為高祖所知,常曰:「此吾家豐城也。 」年十三,襲封南郡公。 除給事,不拜。 義熙十二年,從伐長安,還拜輔國將軍、北青州刺史,未之任,徙督豫州諸軍事、豫州刺史,復督淮北諸軍事,豫州刺史、將軍竝如故。 永初元年,襲封臨川王。 徵為侍中。 元嘉元年,轉散騎常侍,秘書監,徙度支尚書,遷丹陽尹,加輔國將軍、常侍竝如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
時有民黃初妻趙殺子婦,遇赦應徙送避孫讎。 義慶曰:「案《周禮》,父母之讎,避之海外,雖遇市朝,鬬不及兵。 蓋以莫大之冤,理不可奪,含戚枕戈,義許必報。 至於親戚為戮,骨肉相殘,故道乖常憲,記無定準,求之法外,裁以人情。 且禮有過失之宥,律無讎祖之文。 況趙之縱暴,本由於酒,論心即實,事盡荒耄。 豈得以荒耄之王母,等行路之深讎。 臣謂此孫忍愧銜悲,不違子義,共天同域,無虧孝道。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
六年,加尚書左僕射。 八年,太白星犯右執法,義慶懼有災禍,乞求外鎮。 太祖詔譬之曰:「玄象茫昧,既難可了。 且史家諸占,各有異同,兵星王時,有所干犯,乃主當誅。 以此言之,益無懼也。 鄭僕射亡後,左執法嘗有變,王光祿至今平安。 日蝕三朝,天下之至忌,晉孝武初有此異,彼庸主耳,猶竟無他。 天道輔仁福善,謂不足橫生憂懼。 兄與後軍,各受內外之任,本以維城,表裏經之,盛衰此懷,實有由來之事。 設若天必降災,寧可千里逃避邪? 既非遠者之事,又不知吉凶定所; 若在都則有不測,去此必保利貞者,豈敢苟違天邪? 」義慶固求解僕射,乃許之,加中書令,進號前將軍,常侍、尹如故。 在京尹九年,出為使持節、都督荊、雍、益、寧、梁、南北秦七州諸軍事、平西將軍、荊州刺史。 荊州居上流之重,地廣兵強,資實兵甲,居朝廷之半,故高祖使諸子居之。 義慶以宗室令美,故特有此授。 性謙虛,始至及去鎮,迎送物竝不受。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
十二年,普使內外群官舉士,義慶上表曰:「詔書疇咨群司,延及連牧,旌賢仄陋,拔善幽遐。 伏惟陛下惠哲光宣,經緯明遠,皇階藻曜,風猷日升,而猶詢衢室之令典,遵明臺之叡訓,降淵慮于管庫,紆聖思乎版築,故以道邈往載,德高前王。 臣敢竭虛闇,祗承明旨。 伏見前臨沮令新野庾實,秉真履約,愛敬淳深。 昔在母憂,毀瘠過禮; 今罹父疚,泣血有聞。 行成閨庭,孝著鄰黨,足以敦化率民,齊教軌俗。 前征奉朝請武陵龔祈,恬和平簡,貞潔純素,潛居研志,耽情墳籍,亦足鎮息頹競,獎勗浮動。 處士南郡師覺,才學明敏,操介清脩,業均井渫,志固冰霜。 臣往年辟為州祭酒,未汙其慮。 若朝命遠暨,玉帛遐臻,異人間出,何遠之有。 」義慶留心撫物,州統內官長親老,不隨在官舍者,年聽遣五吏餉家。 先是,王弘為江州,亦有此制。 在州八年,為西土所安。 撰《徐州先賢傳》十卷,奏上之。 又擬班固《典引》為《典敘》,以述皇代之美。 十六年,改授散騎常侍、都督江州、豫州之西陽、晉熙、新蔡三郡諸軍事、衛將軍、江州刺史,持節如故。 十七年,即本號都督南兗、徐、兗、青、冀、幽六州諸軍事、南兗州刺史。 尋加開府儀同三司。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
為性簡素,寡嗜欲,愛好文義,文詞雖不多,然足為宗室之表。 受任歷藩,無浮淫之過,唯晚節奉養沙門,頗致費損。 少善騎乘,及長,以世路艱難,不復跨馬。 招聚文學之士,近遠必至。 太尉袁淑,文冠當時; 義慶在江州,請為衛軍諮議參軍。 其餘吳郡陸展、東海何長瑜、鮑照等,並為辭章之美,引為佐史國臣。 太祖與義慶書,常加意斟酌。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
鮑照,字明遠,文辭贍逸,嘗為古樂府,文甚遒麗。 元嘉中,河、濟俱清,當時以為美瑞,照為《河清頌》,其序甚工。 其辭曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
臣聞善談天者,必徵象於人; 工言古者,先考績於今。 鴻、犧以降,遐哉邈乎,鏤山嶽,雕篆素,昭德垂勳,可謂多矣。 而史編唐堯之功,載「格于上下,」樂登文王之操,稱「於昭于天」。 素狐玄玉,聿彰符命,朴牛大螾,爰定祥曆,魚鳥動色,禾雉興讓,皆物不盈眥,而美溢金石。 詩人於是不作,頌聲為之而寢,庸非惑歟。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
自我皇宋之承天命也,仰符應龍之精,俯協河龜之靈,君圖帝寶,粲爛瑰英,固業光曩代,事華前德矣。 聖上天飛踐極,迄茲二十四載。 道化周流,玄澤汪濊。 地平天成,上下含熙; 文同軌通,表裏禔福。 耀德中區,黎庶知讓; 觀英遐表,夷貉懷惠。 恤勤秩禮,罷露臺之金; 紓國振民,傾鉅橋之粟。 約違迫脅,奢去泰甚。 燕無留飲,畋不盤樂。 物色異人,優遊據正。 顯不失心,幽無怨氣。 精炤日月,事洞天情。 故不勞杖斧之臣,號令不嚴而自肅; 無辱鳳舉之使,靈怪不召而自彰。 萬里神行,飆塵不起。 農商野廬,邊城偃柝。 冀馬南金,填委內府; 馴象西爵,充羅外囿。 阿紈綦組之饒,衣覆宗國; 漁鹽杞梓之利,傍贍荒遐。 士民殷富,五陵既有慚德; 宮宇宏麗,三川莫之能比。 閭閈有盈,歌吹無絕。 朱輪疊轍,華冕重肩。 豈徒世無窮人,民獲休息,朝呼韓、罷酤鐵而已哉! 是以嘉祥累仍,福應尤盛:青丘之狐,丹穴之鳥,棲阿閣,遊禁園。 金芝九莖,木禾六刃,秀銅池,發膏畝。 宜以協調律呂,謁薦郊廟,煙霏霧集,不可勝紀。 然而聖上猶昧旦夙興,若有望而未至,閎規遠圖,如有追而莫及,神明之貺,推而弗居也。 是以琬碑鏐檢,盛典蕪而不洽; 朝神省方,大化抑而未許。 崇文協律之士,蘊儛頌於外; 坐朝陪宴之臣,懷揄揚於內,三靈佇眷,九壤注心,既有日矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
歲宮乾維,月躔蒼陸,長河巨濟,異源同清,澄波萬壑,潔瀾千里。 斯誠曠世偉觀,昭啟皇明者也。 語曰:「影從表,瑞從德。 」此其效焉。 宣尼稱「鳳鳥不至,河不出圖。 」《傳》曰:「俟河之清,人壽幾何! 」皆傷不可見也。 然則古人所不見者,今殫見之矣。 孟軻曰:「千載一聖,是旦暮也。 」豈不大哉。 夫四皇六帝,樹聲長世,大寶也。 澤浸群生,國富刑清,鴻德也。 制禮裁樂,惇風遷俗,文教也。 誅華逋羯,束顙絳闕,武功也。 鳴鳥躍魚,滌穢河渠,至祥也。 大寶鴻德,文教武功,其崇如此; 幽明協贊,民祇與能,厥應如彼。 唯天為大,堯實則之; 皇哉唐哉,疇與為讓。 抑又聞之,勢之所覃者淺,則美之所傳者近; 道之所感者深,則慶之所流者遠。 是以豐功韙命,潤色縢策,盛德形容,藻被歌頌。 察之上代,則奚斯、吉甫之徒,鳴玉鑾於前; 視之中古,則相如、王褒之屬,施金羈於後。 絕景揚光,清埃繼路,班固稱漢成之世,奏御者千有餘篇,文章之盛,與三代同風。 由是言之,斯乃臣子舊職,國家通義,不可輟也。 臣雖不敏,寧不勉乎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
世祖以照為中書舍人。 上好為文章,自謂物莫能及,照悟其旨,為文多鄙言累句,當時咸謂照才盡,實不然也。 臨海王子頊為荊州,照為前軍參軍,掌書記之任。 子頊敗,為亂兵所殺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
子哀王燁字景舒嗣,官至通直郎,為元兇所殺。 追贈散騎常侍。 子綽,字子流嗣,官至步兵校尉。 昇明三年反,伏誅,國除。 綽弟綰,早卒。 燁弟衍,太子舍人。 衍弟鏡,宣城太守。 鏡弟穎,前將軍。 穎弟倩,南新蔡太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
遵考,高祖族弟也。 曾祖淳,皇曾祖武原令混之弟,官至正員郎。 祖巗,海西令。 父涓子,彭城內史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
遵考始為將軍振武參軍,預討盧循,封鄉侯。 自建威將軍、彭城內史隨高祖北伐。 時高祖諸子竝弱,宗室唯有遵考。 長安平定,以督并州、司州之北河東、北平陽、北雍州之新平、安定五郡諸軍事、輔國將軍、并州刺史,領河東太守,鎮蒲阪。 關中失守,南還,除游擊將軍,遷冠軍將軍。 晉帝遜位居秣陵宮,遵考領兵防衛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
高祖初即大位,下推恩之詔,曰:「遵考服屬之親,國戚未遠,宗室無多,宜蒙寵爵。 可封營浦縣侯,食邑五百戶。 」以本號為彭城、沛二郡太守。 景平元年,遷右衛將軍。 元嘉二年,出為征虜將軍、淮南太守。 明年,轉使持節,領護軍,入直殿省。 出為使持節、督雍、梁、南北秦四州、荊州之南陽、竟陵、順陽、襄陽、新野、隨六郡諸軍事、征虜將軍、寧蠻校尉、雍州刺史,襄陽、新野二郡太守。 遵考為政嚴暴,聚斂無節。 五年,為有司所糾,上不問,赦還都。 七年,除太子右衛率,加給事中。 明年,督南徐、兗州之江北、淮南諸軍事、征虜將軍、南兗州刺史,領廣陵太守。 又徵為侍中,領後軍將軍,徙太常。 九年,遷右衛將軍,加散騎常侍。 十二年,坐厲疾不待對,免常侍,以侯領右衛。 明年,復本官。 十五年,又領徐州大中正、太子中庶子,本官如故。 其年,監徐、兗二州、豫州之梁郡諸軍事、前將軍、徐、兗二州刺史。 未之鎮,留為侍中,領左衛將軍。 明年,出為使持節、監豫、司、雍、并四州、南豫州之梁郡、弋陽、馬頭、荊州之義陽四郡諸軍事、前將軍、豫州刺史,領南梁郡太守。 二十一年,坐統內旱,百姓饑,詔加賑給,而遵考不奉符旨,免官。 起為散騎常侍、五兵尚書,遷吳興太守,秩中二千石。 二十五年,徵為領軍。 二十七年,索虜南至瓜步,率軍出江上,假節蓋。 三十年,復出為使持節,監豫州刺史。 元兇弑立,進號安西將軍,遣外監徐安期、仰捷祖防守之。 遵考斬安期等,起義兵應南譙王義宣,義宣加遵考鎮西將軍。 夏侯獻率眾至瓜步承候世祖,又坐免官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
孝建元年,魯爽、臧質反,起為征虜將軍,率眾屯臨沂縣,仍除吳興太守。 明年,徵為湘州刺史,未行,遷尚書左僕射。 三年,轉丹陽尹,加散騎常侍。 復為尚書右僕射,領太子右衛率。 明年,又除領軍將軍,加散騎常侍。 五年,復遷尚書右僕射、金紫光祿大夫,常侍如故。 明年,轉左僕射,常侍如故。 又領徐州刺史、大中正、崇憲太僕。 前廢帝即位,遷特進、右光祿大夫,常侍、太僕如故。 景和元年,出督南豫州諸軍事、安西將軍、南豫州刺史。 太宗即位,以為侍中、特進、右光祿大夫,領崇憲太僕,給親侍三十人。 崇憲太后崩,太僕解,餘如故。 泰始五年,賜几杖,大官四時賜珍味,疾病太醫給藥,固辭几杖。 後廢帝即位,進左光祿大夫,餘如故。 元徽元年卒,時年八十二。 追贈左光祿大夫、開府儀同三司,侍中如故。 諡曰元公。 遵考無才能,直以宗室不遠,故歷朝顯遇。 年老有疾失明。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
子澄之,順帝昇明末貴達。 澄之弟琨之,為竟陵王誕司空主簿。 誕作亂,以為中兵參軍,不就,縶繫數十日,終不受,乃殺之。 追贈黃門郎。 詔吏部尚書謝莊為之誄。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
遵考從弟思考,亦被遇。 歷朝官,極清顯,為豫章、會稽太守,益、徐州刺史,凡經十郡三州。 泰始元年,卒於散騎常侍、金紫光祿大夫,時年七十五。 追贈特進,常侍,光祿如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
史臣曰:餘妖內侮,偏眾西臨,荀、桓交逼,荊楚之勢危矣。 必使上略未盡,一筭或遺,則城壞壓境,上流之難方結。 敵資三分有二之形,北向而爭天下,則我全勝之道,或未可知。 烈武王覽群才,揚盛策,一舉磔勍寇,非曰天時,抑亦人謀也。 降年不永,遂不得與大業始終,惜矣哉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)