1
帝王者,配德天地,協契陰陽,發號施令,動關幽顯。 是以克躬修政,畏天敬神,雖休勿休,而不敢怠也。 化之所感,其徵必至,善惡之來,報應如響。 斯蓋神祇眷顧,告示禍福,人主所以仰瞻俯察,戒德慎行,弭譴咎,致休禎,圓首之類,咸納於仁壽。 然則治世之符,亂邦之孽,隨方而作,厥迹不同,眇自百王,不可得而勝數矣。 今錄皇始之後災祥小大,總為靈徵志。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
洪範論曰:地陰類,大臣之象,陰靜而不當動,動者,臣下強盛,將動而為害之應也。
(No translation available)
3
太宗泰常四年二月甲子,司州地震,屋室盡搖動。
(No translation available)
4
世祖太延二年十一月丁卯,并州地震。
(No translation available)
5
四年三月乙未,京師地震。
(No translation available)
6
十一月丁亥,幽兗二州地震。
(No translation available)
7
真君元年五月丙午,河東地震。
(No translation available)
8
高祖延興四年五月,雁門崎城有聲如雷,自上西引十餘聲,聲止地震。
(No translation available)
9
十月己亥,京師地震。
(No translation available)
10
太和元年四月辛酉,京師地震。
(No translation available)
11
五月,統萬鎮地震,有聲如雷。
(No translation available)
12
閏月,秦州地震,殷殷有聲。 四年正月,雍州氐民齊男王反。
(No translation available) (No translation available)
13
二年二月丙子,兗州地震。 四年十月,蘭陵民桓富反,殺其縣令。
(No translation available) (No translation available)
14
七月丁卯,并州地震有聲。
(No translation available)
15
三年三月戊辰,平州地震,有聲如雷,野雉皆雊。
(No translation available)
16
七月丁卯,京師地震。 五年二月,沙門法秀謀反。
(No translation available) (No translation available)
17
四年五月己酉,并州地震。
(No translation available)
18
五年二月戊戌,秦州地震。
(No translation available)
19
六年五月癸未,秦州地震有聲。
(No translation available)
20
八月甲午,秦州地震,有聲如雷。 乙未又震。
(No translation available) (No translation available)
21
七年三月甲子,秦州地震有聲。
(No translation available)
22
四月丁卯,肆州地震有聲。
(No translation available)
23
六月甲子,東雍州地震有聲。
(No translation available)
24
八年十一月丙申,并州地震。
(No translation available)
25
十年正月辛未,并州地震,殷殷有聲。
(No translation available)
26
閏月丙午,秦州地震。
(No translation available)
27
二月甲子,京師地震。 丙寅又震。
(No translation available) (No translation available)
28
丙午,秦州地震有聲。
(No translation available)
29
三月壬子,京師及營州地震。 十二年三月,中散梁眾保謀反。
(No translation available) (No translation available)
30
十九年二月己未,光州地震,東萊之牟平虞丘山陷五所,一處有水。
(No translation available)
31
二十年正月辛未,并州地震。
(No translation available)
32
四月乙未,營州地震。 十二月,恒州刺史穆泰等在州謀反,[1]誅。
(No translation available) (No translation available)
33
二十二年三月癸未,營州地震。
(No translation available)
34
八月戊子,兗州地震。
(No translation available)
35
九月辛卯,并州地震。
(No translation available)
36
二十三年六月乙未,京師地震。
(No translation available)
37
四年正月辛酉,涼州地震。
(No translation available)
38
壬申,并州地震。
(No translation available)
39
六月丁亥,秦州地震。
(No translation available)
40
十二月辛巳,秦州地震。 正始三年正月,秦州民王智等聚眾二千,自號王公,尋推秦州主簿呂苟兒為主。
(No translation available) (No translation available)
41
正始元年四月庚辰,京師地震。
(No translation available)
42
六月乙巳,京師地震。
(No translation available)
43
二年九月己丑,恒州地震。
(No translation available)
44
三年七月己丑,涼州地震,殷殷有聲,城門崩。
(No translation available)
45
八月庚申,秦州地震。 九月,夏州長史曹明謀反。 [2]
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
九月壬辰,青州地震,殷殷有聲。
(No translation available)
47
二年正月壬寅,青州地震。
(No translation available)
48
四年五月庚戌,恒、定二州地震,殷殷有聲。
(No translation available)
49
十月己巳,恒州地震,有聲如雷。
(No translation available)
50
延昌元年四月庚辰,京師及并、朔、相、冀、定、瀛六州地震。 恒州之繁畤、桑乾、靈丘,肆州之秀容、雁門地震陷裂,山崩泉湧,殺五千三百一十人,傷者二千七百二十二人,牛馬雜畜死傷者三千餘。 後尒朱榮強擅之徵也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
十月壬申,秦州地震有聲。
(No translation available)
52
十一月己酉,定、肆二州地震。
(No translation available)
53
十二月辛未,京師地震,東北有聲。
(No translation available)
54
二年三月己未,濟州地震有聲。
(No translation available)
55
□月丙戌,[4]京師地震。
(No translation available)
56
三年正月辛亥,有司奏:「肆州上言秀容郡敷城縣自延昌二年四月地震,於今不止。 」尒朱榮徵也。
(No translation available) (No translation available)
57
四年正月癸丑,華州地震。
(No translation available)
58
十一月甲午,地震從西北來,殷殷有聲。 丁酉,又地震從東北來。
(No translation available) (No translation available)
59
肅宗熙平二年十二月乙巳,秦州地震有聲。
(No translation available)
60
正光二年六月,秦州地震有聲,東北引。 五年,莫折念生反。
(No translation available) (No translation available)
61
三年六月庚辰,徐州地震。 孝昌元年,元法僧反。
(No translation available) (No translation available)
62
孝靜武定三年冬,并州地震。
(No translation available)
63
七年夏,并州鄉郡地震。
(No translation available)
64
洪範論曰:山,陽,君也; 水,陰,民也。 天戒若曰:君道崩壞,百姓將失其所也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
65
太祖天賜六年春三月,恒山崩。
(No translation available)
66
世祖太延四年四月己酉,華山崩。 其占曰:山岳配天,猶諸侯之係天子。 山岳崩,諸侯有亡者。 沮渠牧犍將滅之應。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
67
四年十一月丁巳,恒山崩。
(No translation available)
68
正始元年十一月癸亥,恒山崩。
(No translation available)
69
延昌三年八月辛巳,兗州上言:「泰山崩,頹石湧泉十七處。 」泰山,帝王告成封禪之所也,而山崩泉湧,陽黜而陰盛,岱又齊地也。 天意若曰:當有繼齊而興,受禪讓者。 齊代魏之徵也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
京房易傳曰:眾逆同志,至德乃潛,厥異風。
(No translation available)
71
太宗永興三年二月甲午,京師大風。 五月己巳,昌黎王慕容伯兒謀反伏誅。
(No translation available) (No translation available)
72
十一月丙午,又大風。 五年,河西叛胡曹龍、張大頭等各領部眾二萬入蒲子。
(No translation available) (No translation available)
73
四年正月癸卯,元會而大風晦冥,乃罷。
(No translation available)
74
五年十一月庚寅,京師大風,起自西方。
(No translation available)
75
神瑞元年四月,京師大風。
(No translation available)
76
二年正月,京師大風。 三月,河西飢胡反,屯聚上黨,推白亞栗斯為盟主。
(No translation available) (No translation available)
77
世祖太延二年四月甲申,京師暴風,宮牆倒,殺數十人。
(No translation available)
78
三年十二月,京師大風,揚沙折樹。
(No translation available)
79
真君元年二月,京師有黑風竟天,廣五丈餘。 四月庚辰,沮渠無諱寇張掖,禿髮保周屯於刪丹嶺。
(No translation available) (No translation available)
80
高宗和平二年三月壬午,京師大風晦暝。
(No translation available)
81
高祖延興五年五月,京師赤風。
(No translation available)
82
太和二年七月庚申,武川鎮大風,吹失六家,羊角而上,不知所在。
(No translation available)
83
壬戌,雍州赤風。
(No translation available)
84
三年六月壬辰,相州大風,從酉上來,發屋折樹。
(No translation available)
85
七年四月,相、豫二州大風。
(No translation available)
86
八年三月,冀、定、相三州暴風。
(No translation available)
87
四月,濟、光、幽、肆、雍、齊六州暴風。
(No translation available)
88
九年六月庚戌,濟、洛、肆、相四州及靈丘、廣昌鎮暴風折木。
(No translation available)
89
十二年五月壬寅,京師連日大風,甲辰尤甚,發屋拔樹。
(No translation available)
90
六月壬申,京師大風。
(No translation available)
91
十四年七月丁酉朔,京師大風,拔樹發屋。
(No translation available)
92
二十三年八月,徐州自甲寅至己未,大風拔樹。
(No translation available)
93
閏月庚申,河州暴風,大雨雹。
(No translation available)
94
世宗景明元年二月癸巳,幽州暴風,殺一百六十一人。
(No translation available)
95
三年閏月甲午,京師大風,拔樹發屋,吹折閶闔門關。
(No translation available)
96
九月丙辰,幽、岐、梁、東秦州暴風昏霧,拔樹發屋。
(No translation available)
97
四年三月己未,司州之河北、河東、正平、平陽大風拔樹。
(No translation available)
98
二年二月癸卯,有黑風羊角而上,起於柔玄鎮,蓋地一頃,所過拔樹。 甲辰,至於營州,東入於海。
(No translation available) (No translation available)
99
四年五月甲子,京師大風。
(No translation available)
100
永平元年四月壬申,京師大風拔樹。 八月癸亥,冀州刺史、京兆王愉據州反。
(No translation available) (No translation available)
101
三年五月己亥,南秦州廣業、仇池郡大風,發屋拔樹。
(No translation available)
102
延昌四年三月癸亥,京師暴風,從西北來,發屋折樹。
(No translation available)
103
肅宗熙平二年九月,瀛州暴風大雨,自辛酉至於乙丑。
(No translation available)
104
正光三年四月癸酉,京師暴風大雨,發屋拔樹。
(No translation available)
105
四年四月辛巳,京師大風。
(No translation available)
106
孝昌二年五月丙寅,京師暴風,拔樹發屋,吹平昌門扉壞,永寧九層撜折。 [5]於時天下所在兵亂。
(No translation available) (No translation available)
107
前廢帝普泰元年夏,大風雨,吹普光寺門屋於地。
(No translation available)
108
孝靜武定七年三月,潁川大風。
(No translation available)
109
洪範論曰:大水者,皆君臣治失而陰氣稸積盛強,生水雨之災也。
(No translation available)
110
太祖天賜三年八月,霖雨,大震,山谷水溢。
(No translation available)
111
太宗泰常三年八月,河內大水。
(No translation available)
112
世祖延和元年六月甲戌,京師水溢,壞民廬舍數百家。
(No translation available)
113
真君八年七月,平州大水。
(No translation available)
114
高祖太和二年夏四月,南豫、徐、兗州大霖雨。
(No translation available)
115
六年七月,青、雍二州大水。
(No translation available)
116
八月,徐、東徐、兗、濟、平、豫、光七州,平原、枋頭、廣阿、臨濟四鎮大水。
(No translation available)
117
九年九月,南豫、朔二州各大水,殺千餘人。
(No translation available)
118
二十二年戊午,兗、豫二州大霖雨。
(No translation available)
119
二十三年六月,青、齊、光、南青、徐、豫、兗、東豫八州大水。
(No translation available)
120
正始二年三月,青、徐州大雨霖,海水溢出於青州樂陵之隰沃縣,流漂一百五十二人。
(No translation available)
121
永平三年七月,州郡二十大水。
(No translation available)
122
延昌元年夏,京師及四方大水。
(No translation available)
123
二年五月,壽春大水。
(No translation available)
124
肅宗熙平元年六月,徐州大水。
(No translation available)
125
二年九月,冀、瀛、滄三州大水。
(No translation available)
126
正光二年夏,定、冀、瀛、相四州大水。
(No translation available)
127
孝昌三年秋,京師大水。
(No translation available)
128
出帝太昌元年六月庚午,京師大水,穀水汎溢,壞三百餘家。
(No translation available)
129
孝靜元象元年,定、冀、瀛、滄四州大水。
(No translation available)
130
興和四年,滄州大水。
(No translation available)
131
太宗泰常五年十二月壬辰,湧泉出於平城。
(No translation available)
132
高宗和平五年十一月,雁門泉水穿石湧出。
(No translation available)
133
前廢帝普泰元年秋,司徒府太倉前井並溢。 占曰:民遷流之象。 永熙三年十月,都遷於鄴。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
134
孝靜天平四年七月,泰州井溢。
(No translation available)
135
元象元年二月,鄴城西南有枯井溢。
(No translation available)
136
洪範論曰:陽之專氣為雹,陰之專氣為霰。 此言陽專而陰脅之,陰專而陽薄之,不能相入,則轉而為雹。 猶臣意不合於君心也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
137
高祖延興四年四月庚午,涇州大雹,傷稼。
(No translation available)
138
八月庚申,并州鄉郡大雹,平地尺,草木禾稼皆盡。
(No translation available)
139
癸未,定州大雹殺人,大者方圓二尺。
(No translation available)
140
世宗景明元年六月,雍、青二州大雨雹,殺麞鹿。
(No translation available)
141
四年五月癸酉,汾州大雨雹。
(No translation available)
142
六月乙巳,汾州大雨雹,草木、禾稼、雉兔皆死。
(No translation available)
143
七月甲戌,暴風,大雨雹,起自汾州,經并、相、司、兗,至徐州而止,廣十里,所過草木無遺。
(No translation available)
144
正始二年三月丁丑,齊、濟二州大雹,雨雪。
(No translation available)
145
永平三年五月庚子,南秦廣業郡大雨雹,殺鳥獸、禾稼。
(No translation available)
146
洪範論曰:春秋之大雨雪,猶庶徵之恒雨也,然尤甚焉。 夫雨,陰也,雪又陰也。 大雪者,陰之稸積盛甚也。 一曰與大水同,冬故為雪耳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
147
世祖始光二年十月,大雪數尺。
(No translation available)
148
真君八年五月,北鎮寒雪,人畜凍死。 是時為政嚴急。 [6]
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
149
高祖太和四年九月甲子朔,京師大風,雨雪三尺。
(No translation available)
150
世宗正始元年五月壬戌,武川鎮大雨雪。
(No translation available)
151
四年二月乙卯,司、相二州暴風,大雨雪。
(No translation available)
152
九月壬申,大雪。
(No translation available)
153
肅宗正光二年四月,柔玄鎮大雪。
(No translation available)
154
京房易傳曰:興兵妄誅,茲謂亡法,厥災霜,夏殺五穀,冬殺麥; 誅不原情,茲謂不仁,夏先大霜。
(No translation available) (No translation available)
155
太祖天賜五年七月冀州霣霜。
(No translation available)
156
世祖太延元年七月庚辰,大霣霜,殺草木。
(No translation available)
157
高宗和平六年四月乙丑,霣霜。
(No translation available)
158
高祖太和三年七月,雍、朔二州及枹罕、吐京、薄骨律、敦煌、仇池鎮並大霜,禾豆盡死。
(No translation available)
159
六年四月,潁川郡霣霜。
(No translation available)
160
七年三月,肆州風霜,殺菽。
(No translation available)
161
九年四月,雍、青二州霣霜。
(No translation available)
162
六月,洛、肆、相三州及司州靈丘、廣昌鎮霣霜。
(No translation available)
163
十四年八月乙未,汾州霣霜。
(No translation available)
164
世宗景明元年四月丙子,夏州霣霜殺草。
(No translation available)
165
六月丁亥,建興郡霣霜殺草。
(No translation available)
166
八月乙亥,雍、并、朔、夏、汾五州,司州之正平、平陽頻暴風霣霜。
(No translation available)
167
二年三月辛亥,齊州霣霜,殺桑麥。
(No translation available)
168
四年三月壬戌,雍州霣霜,殺桑麥。
(No translation available)
169
辛巳,青州霣霜,殺桑麥。
(No translation available)
170
正始元年五月壬戌,武川鎮霣霜。
(No translation available)
171
六月辛卯,懷朔鎮霣霜。
(No translation available)
172
七月戊辰,東秦州霣霜。
(No translation available)
173
八月庚子,河州霣霜殺稼。
(No translation available)
174
二年四月,齊州霣霜。
(No translation available)
175
五月壬申,恒、汾二州霣霜殺稼。
(No translation available)
176
七月辛巳,豳、岐二州霣霜。
(No translation available)
177
乙未,敦煌霣霜。
(No translation available)
178
戊戌,恒州霣霜。
(No translation available)
179
三年六月丙申,安州霣霜。
(No translation available)
180
四年三月乙丑,豳州頻霣霜。
(No translation available)
181
四月乙卯,敦煌頻霣霜。
(No translation available)
182
八月,河州霣霜。
(No translation available)
183
永平元年三月乙酉,岐、豳二州霣霜。
(No translation available)
184
己丑,并州霣霜。
(No translation available)
185
四月戊午,敦煌霣霜。
(No translation available)
186
二年四月辛亥,武州鎮霣霜。
(No translation available)
187
延昌四年三月癸亥,河南八州霣霜。
(No translation available)
188
肅宗熙平元年七月,河南、北十一州霜。
(No translation available)
189
無雲而雷
(No translation available)
190
洪範論曰:雷,陽也; 雲,陰也。 有雲然後有雷,有臣然後有君也。 雷託於雲,君託於臣,陰陽之合也。 故無雲而雷,示君獨處無臣民也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
191
顯祖皇興元年七月,東北無雲而雷。
(No translation available)
192
二年七月,東北有聲如雷。
(No translation available)
193
世宗延昌元年二月己酉,有聲起東北,南引,殷殷如雷,二聲而止。
(No translation available)
194
世祖太延四年十月辛酉,北有聲如大鼓,西北行。
(No translation available)
195
洪範論曰:陽用事百八十三日而終,陰用事亦百八十三日而終,雷出地百八十三日而入地,入地百八十三日而復出地,是其常經也。 故雷安,萬物安; 雷害,萬物害。 猶國也,君安,國亦安; 君害,國亦害。 不當雷而雷,皆失節也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
196
世祖神䴥元年十月己酉,雨,雷電。
(No translation available)
197
太延三年十月癸丑,雷。
(No translation available)
198
四年十一月丁亥,雷。
(No translation available)
199
高祖太和三年十一月庚戌,豫州雷雨。
(No translation available)
200
戊申,豫州大雷雨,平地水三寸。
(No translation available)
201
四年十月戊戌,雷。
(No translation available)
202
七年十一月辛巳,幽州雷電,城內盡赤。
(No translation available)
203
世宗景明二年十一月辛卯,涼州雷,七發聲。
(No translation available)
204
三年十二月己巳,夜雷,九發聲。
(No translation available)
205
肅宗正光元年正月壬寅,雷。
(No translation available)
206
春秋震夷伯之廟,左丘明謂展氏有隱慝焉。 劉向以為夷伯世大夫,天戒若曰:勿使大夫世官,將專事也。
(No translation available) (No translation available)
207
太祖天賜六年四月,震天安殿東序。 帝惡之,令左校以衝車攻殿東西兩序屋毀之。 帝竟暴崩。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
208
顯祖皇興二年十一月夜,震電。
(No translation available)
209
高祖太和三年五月戊午,震東廟東中門屋南鴟尾。
(No translation available)
210
班固說:上不寬大包容臣下,則不能居聖位。 貌、言、視、聽,以心為主,四者皆失,則區瞀無識,故其咎霧。
(No translation available) (No translation available)
211
世祖太延四年正月庚子,雨土如霧於洛陽。
(No translation available)
212
高祖太和十二年十一月丙戌,土霧竟天,六日不開,到甲夜仍復濃密,勃勃如火煙,辛慘人鼻。
(No translation available)
213
世宗景明三年二月己丑,秦州黃霧,雨土覆地。
(No translation available)
214
八月己酉,濁氣四塞。
(No translation available)
215
四年八月辛巳,涼州雨土覆地,亦如霧。
(No translation available)
216
正始二年正月己丑夜,陰霧四塞,初黑後赤。
(No translation available)
217
三年正月辛丑,土霧四塞。
(No translation available)
218
九月壬申,黑霧四塞。
(No translation available)
219
延昌元年二月甲戌,黃霧蔽塞。 時高肇以外戚見寵,兄弟受封,同漢之五侯也。
(No translation available) (No translation available)
220
桃李花
(No translation available)
221
庶徵之恒燠。 劉向、班固以冬亡冰及霜,不殺草之應。 京房易傳曰:夏暑殺人,冬則物華實。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
222
世祖真君五年八月,華林園諸果盡花。
(No translation available)
223
高祖延興五年八月,中山桃李花。
(No translation available)
224
世宗景明四年十一月,齊州東清河郡桃李花。
(No translation available)
225
延昌四年閏十月辛亥,京師柰樹花。
(No translation available)
226
火不炎上
(No translation available)
227
洪範傳曰:棄法律,逐功臣,殺太子,以妾為妻,則火不炎上。 謂火失其性而為災。
(No translation available) (No translation available)
228
高宗太安五年春三月,肥如城內大火,官私廬舍焚燒略盡,唯有東西二寺佛圖像舍火獨不及。
(No translation available)
229
高祖太和八年五月戊寅,河內沁縣澤自燃,稍增至百餘步,五日乃滅。
(No translation available)
230
世宗景明元年三月乙巳,恒岳祠災。
(No translation available)
231
肅宗正光元年五月,鈎盾禁災。
(No translation available)
232
孝昌二年夏,幽州遒縣地燃。
(No translation available)
233
三年春,瀛州城內大火,燒三千餘家。
(No translation available)
234
出帝永熙三年二月,永寧寺九層佛圖災。 既而時人咸言有人見佛圖飛入東海中。 永寧佛圖,靈像所在,天意若曰:永寧見災,魏不寧矣。 勃海,齊獻武王之本封也,神靈歸海,則齊室將興之驗也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
235
三月,并州三級寺南門災。
(No translation available)
236
孝靜天平四年秋,鄴閶闔門東闕火。
(No translation available)
237
武定三年冬,汾州西河北山有火潛行地下,熱氣上出。
(No translation available)
238
黑眚黑祥
(No translation available)
239
世祖始光二年正月甲寅夜,天東南有黑氣,廣一丈,長十丈。 占有兵。 二月,慕容渴悉隣反於北平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
240
顯祖皇興三年正月,河濟起黑雲,廣數里,掩東陽城上,昏暗如夜。 既而東陽城潰。
(No translation available) (No translation available)
241
世宗景明三年九月己卯,黑氣四塞。 甲辰,揚州破蕭衍將張囂之,斬級二千。
(No translation available) (No translation available)
242
高祖太和二年十一月丁未夜,有三白氣從地出,須臾,變為黃赤,光明照地。
(No translation available)
243
十六年九月丁巳,昏時,赤氣見於西北,長二十丈,廣八九尺,食頃乃滅。
(No translation available)
244
世宗延昌元年三月丙申,有赤氣見於天,自卯至戌。
(No translation available)
245
肅宗正光元年十一月辛未,西北赤氣竟天畔,似火氣。 京師不見,涼州以聞。
(No translation available) (No translation available)
246
三年九月甲辰夜,西北有赤氣似火焰,東西一匹餘。 北鎮反亂之徵。
(No translation available) (No translation available)
247
五年五月癸酉申時,北有赤氣,東西竟天,如火焰。
(No translation available)
248
莊帝永安三年十一月己丑,有赤氣如霧,從顯陽殿階西南角斜屬步廊,高一丈許,連地如絳紗幔,自未至戌不滅。 帝見而惡之,終有幽崩之禍。
(No translation available) (No translation available)
249
孝靜天平三年正月己亥戌時,東方有赤氣,可三丈餘,三食頃而滅。
(No translation available)
250
莊帝永安三年六月甲子申時,辰地有青氣,廣四尺,東頭緣山,西北引,至天半止。 西北戌地有黑赤黃雲,如山峯,頭有青氣,廣四尺許,東南引。 至天半,二氣相接。 東南氣前散,西北氣後滅。 亦帝執崩之徵也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
251
班固說:夜妖者,雲風並起而杳冥,故與常風同象也。 溫而風,則生螟螣之孽。
(No translation available) (No translation available)
252
世宗正始元年六月乙巳,晦。
(No translation available)
253
八月甲辰,晝晦。
(No translation available)
254
劉歆說:貌之不恭,是謂不肅。 上嫚下暴,則陰氣勝,水傷百穀,衣食不足,姦宄並作,故其極惡也。 一曰,民多被刑,貌醜惡也。 班固以為六畜謂之禍,言其著也; 及人,謂之痾,痾,病貌,言寢深也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
255
太宗永興三年,民烏蘭喉下生骨,狀如羊角,長一尺餘。
(No translation available)
256
高祖太和十六年五月,尚書李沖奏:「定州中山郡毋極縣民李班虎女獻容以去年九月二十日右手大拇指甲下生毛九莖,至十月二十日長一尺二寸。」
(No translation available)
257
肅宗熙平二年十一月己未,并州表送祁縣民韓僧真女令姬從母右脅而生。 靈太后令付掖庭。
(No translation available) (No translation available)
258
高祖延興三年秋,秀容郡婦人一產四男,四產十六男。
(No translation available)
259
莊帝永安三年十一月丁卯,京師民家妻產男,一頭、二身、四手、四脚、三耳。
(No translation available)
260
太和十六年十一月乙亥,高祖與沙門道登幸侍中省。 日入六鼓,見一鬼衣黃褶袴,當戶欲入。 帝以為人,叱之而退。 問諸左右,咸言不見,唯帝與道登見之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
261
顯祖皇興二年十月,豫州疫,民死十四五萬。
(No translation available)
262
世宗永平三年四月,平陽之禽昌、襄陵二縣大疫,自正月至是月,死者二千七百三十人。
(No translation available)
263
太和十九年六月,徐州表言丈八銅像汗流於地。
(No translation available)
264
永安、普泰、永熙中京師平等寺定光金像每流汗,國有事變,時咸畏異之。
(No translation available)
265
永安三年二月,京師民家有二銅像,各長尺餘,一頤下生白毫四,一頰傍生黑毛一。
(No translation available)
266
龍蛇之孽
(No translation available)
267
洪範論曰:龍,鱗蟲也,生於水。 雲亦水之象,陰氣盛,故其象至也,人君下悖人倫,上亂天道,必有篡殺之禍。
(No translation available) (No translation available)
268
世祖神䴥三年三月,有白龍二見於京師家人井中。
(No translation available)
269
真君六年二月丙辰,有白龍見於京師家人井中。 龍,神物也,而屈於井中,皆世祖暴崩之徵也。
(No translation available) (No translation available)
270
肅宗正光元年八月,有黑龍如狗,南走至宣陽門,躍而上,穿門樓下而出。 魏衰之徵也。
(No translation available) (No translation available)
271
莊帝永安二年,晉陽龍見於井中,久不去。 莊帝暴崩晉陽之徵也。
(No translation available) (No translation available)
272
前廢帝普泰元年四月甲寅,有龍跡自宣陽門西出,復入城。 乙卯,羣臣入賀,帝曰:「國將興,聽於民; 將亡,聽於神。 但當君臣上下,克己為治,未足恃此為慶。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
273
洪範論曰:馬者,兵象也,將有寇戎之事,故馬為怪也。
(No translation available)
274
肅宗熙平二年十一月辛未,恒州送馬駒,肉尾長一尺,騣處不生毛。
(No translation available)
275
正光元年九月,沃野鎮官馬為蟲入耳,死者十四五。 蟲似螝,長五寸已下,大如箸。
(No translation available) (No translation available)
276
洪範論:易曰「坤為牛」,坤,土也,土氣亂則牛為怪,一曰牛禍。 其象,宗廟將滅。 一曰,轉輸煩則牛生禍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
277
世宗景明二年五月,冀州上言長樂郡牛生犢,[7]一頭、二面、二口、三目、三耳。
(No translation available)
278
洪範論曰:君不明,失政之所致。
(No translation available)
279
高祖太和二十三年三月,肆州上言陽曲縣羊生羔,一頭,二身,一牝、一牡,三耳,八足。 尋高祖崩,六輔專事。
(No translation available) (No translation available)
280
世宗正始元年七月,鄯善鎮送羊羔,一頭、兩身、八脚。
(No translation available)
281
二年正月,鄯善鎮送八脚羊。
(No translation available)
282
延昌四年五月,薄骨律鎮上言:羊羔一頭、六足、兩尾。
(No translation available)
283
京房傳曰:凡妖象其類足多者,所任邪也。 京房易:妖曰豕生人頭豕身者,邑且亂亡。
(No translation available) (No translation available)
284
高祖延興元年九月,有司奏豫州刺史、臨淮公王讓表,有猪生子,一頭、二身、八足。
(No translation available)
285
世宗景明四年九月,梁州上言,犬豕交。
(No translation available)
286
正始四年八月,京師猪生子,一頭、四耳、兩身、八足。
(No translation available)
287
延昌四年七月,徐州上言陽平戍猪生子,頭面似人,頂有肉髻,體無毛。 靈太后、幼主傾覆之徵也。
(No translation available) (No translation available)
288
洪範論曰:京房傳曰:鷄小畜,猶小臣也。 角者,兵之象,在上,君之威也。 此小臣執事者將秉君之威以生亂,不治之害。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
289
高祖太和元年夏五月,有司奏京師有雌鷄二,頭上生冠如角,與眾鷄異。 是時文明太后臨朝,信用羣小之徵。
(No translation available) (No translation available)
290
世宗正始元年四月,河南有鷄雛,四足四翼。 語在崔光傳。
(No translation available) (No translation available)
291
八月,司州上言:河內民席眾家鷄雛,近尾上復有一頭,口目具。 二頭皆從頸後各有二翼,二足旁行。 是時世宗頗任羣小,更有朋黨,邪佞干政之驗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
292
延昌四年十二月,洛州上言魏興太守常矯家黃雌鷄,頭上肉角大如棗,長寸三分,角上生聚毛,長寸半。
(No translation available)
293
肅宗正光元年正月,虎賁中郎將蘭兠家鷄雄、雌二,各頭上生兩角,其毛雜色,上聳過冠。 時靈太后臨朝專政。
(No translation available) (No translation available)
294
羽蟲之孽
(No translation available)
295
洪範論曰:視不明,聽不聰之罰也。
(No translation available)
296
太宗泰常三年十一月,京師獲白梟。
(No translation available)
297
肅宗正光二年八月己卯,獲禿鶖鳥於殿內。
(No translation available)
298
孝昌二年四月,民有送死鴨雛,一頭、兩身、四足、四翅、兩尾。
(No translation available)
299
孝靜天平二年三月,雄雉飛入尚書省,殿中獲之。
(No translation available)
300
蝗蟲螟
(No translation available)
301
洪範論曰:刑罰暴虐,取利於下; 貪饕無厭,以興師動眾; 取邑治城,而失眾心,則蟲為害矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
302
高祖太和五年七月,敦煌鎮蝗,秋稼略盡。
(No translation available)
303
六年七月,青、雍二州虸蚄害稼。
(No translation available)
304
八月,徐、東徐、兗、濟、平、豫、光七州,平原、枋頭、廣阿、臨濟四鎮,蝗害稼。
(No translation available)
305
七年四月,相、豫二州蝗害稼。
(No translation available)
306
八年三月,冀、州、相三州虸蚄害稼。 [8]四月,濟、光、幽、肆、雍、齊、平七州蝗。
(No translation available) (No translation available)
307
六月乙巳,相、齊、光、青四州虸蚄害稼。
(No translation available)
308
十六年十月癸巳,枹罕鎮蝗,害稼。
(No translation available)
309
四年三月壬午,河州大螟,二麥無遺。
(No translation available)
310
五月,光州虸蚄害稼。 六月,河州大蝗。
(No translation available) (No translation available)
311
七月,東萊郡虸蚄害稼。
(No translation available)
312
正始元年六月,夏、司二州蝗害稼。
(No translation available)
313
四年四月,青州步屈蟲害棗花。
(No translation available)
314
八月,涇州黃鼠、蝗蟲、班蟲,河州虸蚄、班蟲,涼州、司州恒農郡蝗蟲並為災。
(No translation available)
315
永平元年六月己巳,涼州蝗害稼。
(No translation available)
316
五年五月,[9]青州步屈蟲害棗花。
(No translation available)
317
七月,蝗蟲,[10]京師虸蚄。
(No translation available)
318
八月,青、齊、光三州虸蚄害稼,三分食二。
(No translation available)
319
顯祖天安元年六月,兗州有黑蟻與赤蟻交鬬,長六十步,廣四寸,赤蟻斷頭而死。 黑主北,赤主南。 十一月,劉彧兗州刺史畢眾敬遣使內屬,詔鎮南大將軍尉元納之,大破賊將周凱等。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
320
高祖太和十年七月,并州治中張萬壽表:建興濩澤縣民賈日成以去四月中養蠶,有絲網成幕,中有卷物似絹帶,長四尺,廣三寸,薄上復得黃繭二,狀如履形。
(No translation available)
321
世宗正始二年三月,徐州蠶蛾喫人,尫殘者一百一十餘人,死者二十二人。
(No translation available)
322
毛蟲之孽
(No translation available)
323
謂變常而為異也。 [11]
(No translation available) (No translation available)
324
太祖登國中,河南有虎七,臥於河側,三月乃去。 後一年,蚍蜉、白鹿盡渡河北。 後一年,河水赤如血。 此衞辰滅亡之應。 及誅其族類,悉投之河中,其地遂空。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
325
武定五年十二月,北城銅爵臺上獲豹一。
(No translation available)
326
高祖太和元年五月辛亥,有狐魅截人髮。 時文明太后臨朝,行多不正之徵也。
(No translation available) (No translation available)
327
肅宗熙平二年,自春,京師有狐魅截人髮,人相驚恐。 六月壬辰,靈太后召諸截髮者,使崇訓衞尉劉騰鞭之於千秋門外,事同太和也。
(No translation available) (No translation available)
328
瑞圖:外鎮王公、刺史、二千石、令長酷暴百姓,人民怨嗟,則白鼠至。
(No translation available)
329
太宗永興三年二月,京師民趙溫家有白鼠,以獻。
(No translation available)
330
三年春,於北苑獲白鼠一,尋死。 割之,腹中有三子,盡白。
(No translation available) (No translation available)
331
四年三月,上幸西宮,獲白鼠一。
(No translation available)
332
八月,御府民張安獲白鼠一。
(No translation available)
333
神瑞二年五月,帝獵於㯼崙山,獲白鼠一; 平城獲白鼠三。
(No translation available) (No translation available)
334
六月,平城獲白鼠二。
(No translation available)
335
八月,豫章王夔獲白鼠一。
(No translation available)
336
泰常元年十一月,京師民獲白𪕕一以獻。
(No translation available)
337
二年六月,中山獲白鼠二。
(No translation available)
338
三年三月,京師獲白鼠一。
(No translation available)
339
十一月,京師獲白鼠一。
(No translation available)
340
世祖始光三年八月,相州魏郡獲白鼠。
(No translation available)
341
太延元年八月,雁門獻白鼠。
(No translation available)
342
高祖太和二十三年八月,京師獲白鼠。
(No translation available)
343
世宗景明四年五月,京師獲白鼠。
(No translation available)
344
正始元年六月,京師獲白鼠。
(No translation available)
345
肅宗熙平元年四月,肆州表送白鼠。
(No translation available)
346
校勘記
(No translation available)
347
恒州刺史穆泰等在州謀反諸本「恒」訛「桓」,今據卷七下高祖紀下太和二十年十二月條及卷二七穆崇附穆泰傳改。
(No translation available)
348
九月夏州長史曹明謀反按承上文,乃正始三年之九月,據卷八世宗紀,事在四年九月,這裏「九月」上當脫「四年」二字。
(No translation available)
349
秦州沙門劉光秀謀反諸本「秦」作「泰」。 按卷八世宗紀永平三年二月作「秦州沙門」,上文也說「秦州地震」,「泰」乃「秦」形近而訛,今改正。
(No translation available) (No translation available)
350
□月丙戌殿本考證云:「本書世宗紀卷八延昌二年有閏月,或以為闕字應為『閏』字。 又下文云『自延昌二年四月地震』,則此闕字應為『四』字也。 」按延昌二年閏月乙酉朔,四月甲申朔,都有丙戌。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
351
永寧九層撜折局本「撜」作「塔」。 按「撜」即「拯」,用在這裏無所取義,局本當是以意改。 據洛陽伽藍記卷一永寧寺條,為大風吹折的是剎上寶瓶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
352
是時為政嚴急御覽卷八七八 〈三八九九頁〉 引後魏書下有「司徒崔浩濫被誅」句。 疑此脫去。 但御覽咎徵部引後魏書不盡據本書,今不補。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
353
冀州上言長樂郡牛生犢百衲本「生犢」二字空二格,南本無此二字,也不空格,北、汲、殿、局本作「生犢」。 按這裏應闕二字,南本逕接上文,非。 今從北、汲等本。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
354
冀州相三州虸蚄害稼錢氏考異卷三0云:「『冀州』之『州』字誤。」
(No translation available)
355
五年五月按此承上文乃「永平五年」,然是年四月已改年延昌,不當系於五年。
(No translation available)
356
七月蝗蟲殿本考證云:「蝗蟲不載地名,當有脫誤。」
(No translation available)
357
謂變常而為異也按此句上當有脫文。
(No translation available)
358
有狼入城至硤石曹獲之諸本「曹」下並注「疑」字。 按此云「入城」,不知入何城。 據下條不舉地名,只稱「北城銅雀臺」,即是鄴城,則此條疑亦指鄴城。 鄴為東魏國都,故以狼入城為異事而記之。 然鄴城中不聞有「峽石」,疑「石曹」連讀,為「石竇」之訛,「峽」字衍。 水經注卷一0濁漳水篇,有「石竇堰」,在鄴城中。 若謂「曹」姓,脫其名,則志舉某人必稱某地某官或某地民,從無只舉姓名之例。 又淮水所經之硤石 〈今安徽壽縣西北〉 ,黃河之峽石 〈見卷一0孝莊紀永安二年七月,在今河南孟津縣西。〉 都是山峽,當然不在城中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)