1
百姓不能以自治,故立君以司牧; 元首不可以獨斷,乃命臣以佐之。 然則安海內,正國家,非一人之力也。 書契已外,其事蔑聞,至於羲、軒、昊、頊之間,龍、火、鳥、人之職,頗可知矣。 唐虞六十,夏商倍之,周過三百,是為大備。 而秦、漢、魏、晉代有加減,罷置盛衰,隨時適務。 且國異政,家殊俗,設官命職,何常之有。 帝王為治,禮樂不相沿; 海內作家,物色非一用。 其由來尚矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
魏氏世君玄朔,遠統□臣,掌事立司,各有號秩。 及交好南夏,頗亦改創。 昭成之即王位,已命燕鳳為右長史,許謙為郎中令矣。 餘官雜號,多同於晉朝。 建國二年,初置左右近侍之職,無常員,或至百數,侍直禁中,傳宣詔命。 皆取諸部大人及豪族良家子弟儀貌端嚴,機辯才幹者應選。 又置內侍長四人,主顧問,拾遺應對,若今之侍中、散騎常侍也。 其諸方雜人來附者,總謂之「烏丸」,各以多少稱酋、庶長,分為南北部,復置二部大人以統攝之。 時帝弟觚監北部,子寔君監南部,分民而治,若古之二伯焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
太祖登國元年,因而不改,南北猶置大人,對治二部。 是年置都統長,又置幢將及外朝大人官。 其都統長,領殿內之兵,直王宮; 幢將員六人,主三郎衞士直宿禁中者。 自侍中已下,中散已上,皆統之外朝大人,無常員。 主受詔命,外使,出入禁中,國有大喪大禮皆與參知,隨所典焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
天興元年十一月,詔吏部郎鄧淵典官制,立爵品。
(No translation available)
5
十二月,置八部大夫、散騎常侍、待詔等官。 [1]其八部大夫於皇城四方四維面置一人,以擬八座,謂之八國常侍。 待詔侍直左右,出入王命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
二年三月,分尚書三十六曹及諸外署,凡置三百六十曹,令大夫主之。 大夫各有屬官,其有文簿,當曹敷奏,欲以省彈駁之煩。 初令五經諸書各置博士,國子學生員三十人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
三年十月,置受恩、蒙養、長德、訓士四官。 受恩職比特進,無常員,有人則置,親貴器望者為之。 蒙養職比光祿大夫,無常員,取勤舊休閑者。 長德職比中散大夫,無常員。 訓士職比諫議大夫,規諷時政,匡刺非違。 又置仙人博士官,典煮鍊百藥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
四年七月,罷匈奴中郎將官,令諸部護軍皆屬大將軍府。
(No translation available)
9
九月,罷外蘭臺御史,總屬內省。
(No translation available)
10
十二月,復尚書三十六曹,曹置代人令史一人,譯令史一人,書令史二人。
(No translation available)
11
天賜元年八月,初置六謁官,準古六卿,其秩五品。 屬官有大夫,秩六品。 大夫屬官有元士,秩七品。 元士屬官有署令長,秩八品。 令長屬官有署丞,秩九品。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
九月,減五等之爵,始分為四,曰王、公、侯、子,除伯、男二號。 皇子及異姓元功上勳者封王,宗室及始蕃王皆降為公,諸公降為侯,侯、子亦以此為差。 於是封王者十人,公者二十二人,侯者七十九人,子者一百三人。 王封大郡,公封小郡,侯封大縣,子封小縣。 王第一品,公第二品,侯第三品,子第四品。 又制散官五等:五品散官比三都尉,六品散官比議郎,七品散官比太中、中散、諫議三大夫,八品散官比郎中,九品散官比舍人。 文官五品已下,才能秀異者總比之造士,亦有五等。 武官五品已下堪任將帥者,亦有五等。 若百官有闕者,則於中擢以補之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
初,帝欲法古純質,每於制定官號,多不依周漢舊名,或取諸身,或取諸物,或以民事,皆擬遠古雲鳥之義。 諸曹走使謂之鳧鴨,取飛之迅疾; 以伺察者為候官,謂之白鷺,取其延頸遠望。 自餘之官,義皆類此,咸有比況。 又制諸州各置都尉以領兵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
十一月,以八國姓族難分,故國立大師、小師,令辯其宗黨,品舉人才。 自八國以外,郡各自立師,職分如八國,比今之中正也。 宗室立宗師,亦如州郡八國之儀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
十二月,詔始賜王、公、侯、子國臣吏,大郡王二百人,次郡王、上郡公百人,次郡公五十人,侯二十五人,子十二人,皆立典師,職比家丞,總統羣隸。
(No translation available)
16
二年二月,復罷尚書三十六曹,別置武歸、修勤二職。 武歸比郎中,修勤比令史,分主省務。
(No translation available) (No translation available)
17
二年正月,[2]置內官員二十人,比侍中、常侍,迭直左右。
(No translation available)
18
又制諸州置三刺史,刺史用品第六者,宗室一人,異姓二人,比古之上中下三大夫也。 郡置三太守,用七品者。 縣置三令長,八品者。 刺史、令長各之州縣,以太守上有刺史,下有令長,雖置而未臨民。 自前功臣為州者徵還京師,以爵歸第。 置散騎郎、獵郎、諸省令史、省事、典籤等。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
四年五月,增置侍官,侍直左右,出內詔命,取八國良家,代郡、上谷、廣寧、雁門四郡民中年長有器望者充之。
(No translation available)
20
永興元年十一月,置騏驎官四十人,宿直殿省,比常侍、侍郎。
(No translation available)
21
神瑞元年春,置八大人官,大人下置三屬官,總理萬機,故世號八公云。
(No translation available)
22
泰常二年夏,置六部大人官,有天部,地部,東、西、南、北部,皆以諸公為之。 大人置三屬官。
(No translation available) (No translation available)
23
始光元年正月,置右民尚書。
(No translation available)
24
七月,詔諸征鎮大將依品開府,以置佐吏。
(No translation available)
25
延和元年三月,改代尹為萬年尹,代令為萬年令。 後復。
(No translation available) (No translation available)
26
真君五年正月,侍中、中書監、宜都王穆壽,司徒、東郡公崔浩,侍中、廣平公張黎輔政,置通事四人。 又選諸曹良吏,給事東宮。
(No translation available) (No translation available)
27
興安二年正月,置駕部尚書、右士尚書。
(No translation available)
28
太安三年五月,以諸部護軍各為太守。
(No translation available)
29
延興二年五月,詔曰:「非功無以受爵,非能無以受祿,凡出外遷者皆引此奏聞,求乞假品。 在職有效,聽下附正,若無殊稱,隨而削之。 舊制諸鎮將、刺史假五等爵,及有所貢獻而得假爵者,皆不得世襲。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
四年二月,置外牧官。
(No translation available)
31
五年九月,置監御曹。
(No translation available)
32
太和二年五月,減置候職四百人,司察非違。
(No translation available)
33
四年,省二部內部幢將。
(No translation available)
34
十一年八月,置散官員一百人,朝請員二百人。
(No translation available)
35
十五年七月,置司儀官。
(No translation available)
36
十二月,置侍中、黃門各四人,又置散騎常侍、侍郎,員各四人; 通直散騎常侍、侍郎,員外散騎常侍、侍郎,各六人。 又置司空、主客、太倉、庫部、都牧、太樂、虞曹、宮輿、覆育少卿官。 又置光爵、驍游、五校、中大夫、散員士官。 又置侍官一百二十人。 改立諸局監羽林、虎賁。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
舊制,諸以勳賜官爵者子孫世襲軍號。 十六年,改降五等,始革之,止襲爵而已。
(No translation available) (No translation available)
38
舊制,緣邊皆置鎮都大將,統兵備禦,與刺史同。 城隍、倉庫皆鎮將主之,但不治。 故為重於刺史。 〈疑〉 [3]
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
自太祖至高祖初,其內外百官屢有減置,或事出當時,不為常目,如萬騎、飛鴻、常忠、直意將軍之徒是也。 舊令亡失,無所依據。 太和中高祖詔羣僚議定百官,著於令,今列於左,勳品、流外位卑而不載矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
太師太尉儀同三司
(No translation available)
41
太傅司徒都督中外諸軍事
(No translation available)
42
太保司空特進
(No translation available)
43
右三師右三公
(No translation available)
44
大司馬諸開府
(No translation available)
45
大將軍驃騎將軍
(No translation available)
46
車騎將軍 〈二將軍加大者,位在三司上。〉
(No translation available) (No translation available)
47
衞將軍 〈加大者,次儀同三司。〉
(No translation available) (No translation available)
48
右三將軍
(No translation available)
49
右第一品上右第一品中右第一品下
(No translation available)
50
太子太師四征 〈加大者,次衞將軍。〉 四鎮 〈加大者,次尚書令。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
太子太傅左右光祿大夫吏部尚書
(No translation available)
52
太子太保尚書左僕射太常
(No translation available)
53
右東宮三師尚書右僕射光祿勳
(No translation available)
54
尚書令中書監衞尉
(No translation available)
55
都督府州諸軍事右三卿
(No translation available)
56
中軍將軍
(No translation available)
57
鎮軍將軍
(No translation available)
58
撫軍將軍
(No translation available)
59
右三將軍 〈加大者,秩次四征下。〉
(No translation available) (No translation available)
60
金紫光祿大夫
(No translation available)
61
右從第一品上右從第一品中右從第一品下
(No translation available)
62
太子少師列曹尚書四安 〈加大者,秩次三少下。〉
(No translation available) (No translation available)
63
太子少傅中書令凡將軍 〈三品已下、五品已上加大者。〉
(No translation available) (No translation available)
64
太子少保領軍太子左右詹事
(No translation available)
65
右東宮三少護軍 〈二職若侍臣帶者加中。〉 散騎常侍
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
中侍中司州刺史
(No translation available)
67
都督三州諸軍事
(No translation available)
68
大鴻臚
(No translation available)
69
大司農
(No translation available)
70
右六卿
(No translation available)
71
領軍將軍
(No translation available)
72
護軍將軍 〈二將軍與領護不並置。〉
(No translation available) (No translation available)
73
右第二品上右第二品中右第二品下
(No translation available)
74
前、後、左、右將軍祕書監武衞將軍
(No translation available)
75
四平 〈加大者,秩次護軍下。〉 光祿大夫 〈銀青者。〉 都督一州諸軍事
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
76
大長秋卿將作大匠
(No translation available)
77
左衞將軍右衞將軍
(No translation available)
78
右從第二品上右從第二品中右從第二品下
(No translation available)
79
駙馬給事黃門侍郎通直散騎常侍
(No translation available)
80
諸王師太子中庶子城門校尉
(No translation available)
81
太子左右衞率南、北、東、西中郎將羽林中郎將
(No translation available)
82
御史中尉護匈奴、羌、戎、夷、蠻、越中郎將太中大夫
(No translation available)
83
中常侍護羌、戎、夷、蠻、越校尉
(No translation available)
84
征虜將軍
(No translation available)
85
輔國將軍
(No translation available)
86
龍驤將軍
(No translation available)
87
司衞監
(No translation available)
88
右第三品上右第三品中右第三品下
(No translation available)
89
員外散騎常侍中給事鎮遠將軍
(No translation available)
90
驍騎將軍射聲校尉安遠將軍
(No translation available)
91
太子家令越騎校尉建遠將軍
(No translation available)
92
太子率更令屯騎校尉建中將軍
(No translation available)
93
太子僕步兵校尉建節將軍
(No translation available)
94
太子庶子長水校尉立義將軍
(No translation available)
95
給事中監軍立忠將軍
(No translation available)
96
前、後、左、右軍將軍立節將軍
(No translation available)
97
中大夫恢武將軍
(No translation available)
98
祕書令勇武將軍
(No translation available)
99
給事曜武將軍
(No translation available)
100
昭武將軍
(No translation available)
101
顯武將軍
(No translation available)
102
直閤將軍
(No translation available)
103
右從第三品上右從第三品中右從第三品下
(No translation available)
104
國子祭酒公府司馬諫議大夫
(No translation available)
105
下大夫尚書右丞祕書丞
(No translation available)
106
公府長史司馬別駕[4]建武將軍
(No translation available)
107
尚書左丞太子中舍人振武將軍
(No translation available)
108
太子三校中黃門令奮武將軍
(No translation available)
109
散騎侍郎令[5]揚武將軍
(No translation available)
110
中書侍郎內署令廣武將軍
(No translation available)
111
中謁者大夫都水使者廣威將軍
(No translation available)
112
中散大夫符節令
(No translation available)
113
中堅將軍通直散騎侍郎[6]
(No translation available)
114
中壘將軍建威將軍
(No translation available)
115
寧朔將軍振威將軍
(No translation available)
116
揚威將軍奮威將軍
(No translation available)
117
右第四品上右第四品中右第四品下
(No translation available)
118
元士諸開府司馬諸王友
(No translation available)
119
公府諮議參軍司州功曹都官員外散騎侍郎
(No translation available)
120
諸開府長史五局司直太子門大夫
(No translation available)
121
尚書吏部郎中司敗協律中郎
(No translation available)
122
太子洗馬諸局校尉戟楯虎賁將軍
(No translation available)
123
武騎侍郎符璽郎中募員虎賁將軍
(No translation available)
124
奉車都尉高車虎賁將軍
(No translation available)
125
駙馬都尉左右積弩射將軍
(No translation available)
126
騎都尉強弩將軍
(No translation available)
127
羽林中郎
(No translation available)
128
中散庶長
(No translation available)
129
謁者僕射
(No translation available)
130
羽林郎將
(No translation available)
131
高車羽林郎將
(No translation available)
132
冗從僕射
(No translation available)
133
右從第四品下右從第四品中右從第四品下
(No translation available)
134
中軍、鎮軍、撫軍長史中書議郎皇宗博士
(No translation available)
135
鷹揚將軍諸開府從事中郎歸義侯
(No translation available)
136
折衝將軍公府正參軍率義侯
(No translation available)
137
寧遠將軍公府主簿順義侯
(No translation available)
138
揚烈將軍廷尉正、監、評朝服侯
(No translation available)
139
諸開府諮議參軍太子舍人太常丞
(No translation available)
140
祕書著作郎司州主簿
(No translation available)
141
治書侍御史中黃門
(No translation available)
142
中謁者僕射輕車將軍
(No translation available)
143
中黃門冗從僕射威遠將軍
(No translation available)
144
侍御中散虎威將軍
(No translation available)
145
中軍、鎮軍、撫軍司馬中散
(No translation available)
146
公府從事中郎殿中將軍
(No translation available)
147
尚書郎中散臣監
(No translation available)
148
伏波將軍太子倉令
(No translation available)
149
陵江將軍
(No translation available)
150
平漠將軍
(No translation available)
151
太子食官令
(No translation available)
152
太子中盾
(No translation available)
153
右第五品上右第五品中右第五品下
(No translation available)
154
祕書郎太子厩長附義中郎將
(No translation available)
155
國子博士諸局監歸義中郎將
(No translation available)
156
太學祭酒尚書郎率義中郎將
(No translation available)
157
祕書著作佐郎侍御史順義中郎將
(No translation available)
158
武士將軍殿中御史戟楯虎賁司馬
(No translation available)
159
虎賁司馬京邑市令募員虎賁司馬
(No translation available)
160
虎賁郎將典牧都尉高車虎賁司馬
(No translation available)
161
方舞郎庶長水衡都尉戟楯虎賁將
(No translation available)
162
宿衞軍將司鹽都尉募員虎賁將
(No translation available)
163
掖庭監司竹都尉高車虎賁將
(No translation available)
164
典客監崇虛都尉嘗藥監
(No translation available)
165
典儀監列卿丞中謁者
(No translation available)
166
協律郎詹事丞宮門司馬
(No translation available)
167
太祝令代尹丞宗聖士
(No translation available)
168
小黃門諸開府正參軍
(No translation available)
169
謁者諸門府主簿
(No translation available)
170
員外將軍辨章郎
(No translation available)
171
散員大夫太宰令
(No translation available)
172
太樂祭酒廪犧令
(No translation available)
173
門下錄事殿中監
(No translation available)
174
奉乘郎翼馭郎
(No translation available)
175
羽林郎高車羽林郎
(No translation available)
176
瞻人郎
(No translation available)
177
方者郎
(No translation available)
178
右從第五品上右從第五右從第五品下
(No translation available)
179
公府行參軍太學博士散騎
(No translation available)
180
宣威將軍太史博士奉朝請
(No translation available)
181
明威將軍律博士武烈將軍
(No translation available)
182
襄武將軍禮官博士武毅將軍
(No translation available)
183
厲威將軍公府記室督武奮將軍
(No translation available)
184
公府掾屬威烈將軍太樂博士
(No translation available)
185
中軍、撫軍、鎮軍正參軍威寇將軍河隄謁者
(No translation available)
186
主書郎威虜將軍
(No translation available)
187
詹事五官威戎將軍
(No translation available)
188
門下主書舍人威武將軍
(No translation available)
189
門下通事舍人
(No translation available)
190
司州司事
(No translation available)
191
司州從事
(No translation available)
192
代郡功曹主簿
(No translation available)
193
右第六品上右第六品中右第六品下
(No translation available)
194
諸開府行參軍監淮海津都尉戟楯虎賁
(No translation available)
195
散員士諸局中校尉募員虎賁
(No translation available)
196
中書舍人方舞郎高車虎賁
(No translation available)
197
領、護二衞主簿諸宮門僕治禮郎
(No translation available)
198
主事郎諸開府記室督獄丞
(No translation available)
199
詹事主簿司馬督
(No translation available)
200
集書舍人千人督
(No translation available)
201
中軍、鎮軍、撫軍行參軍[7]校尉
(No translation available)
202
領、護功曹掾
(No translation available)
203
領、護五官
(No translation available)
204
散臣中校
(No translation available)
205
宿衞統
(No translation available)
206
太子常從虎賁督
(No translation available)
207
掌璽郎
(No translation available)
208
太子守舍人
(No translation available)
209
掌服郎
(No translation available)
210
掌筵郎
(No translation available)
211
虎賁郎
(No translation available)
212
諸開府掾屬
(No translation available)
213
集書校書郎
(No translation available)
214
祕書校書郎
(No translation available)
215
祕書鍾律郎
(No translation available)
216
右從第六品上右從第六品中右從第六品下
(No translation available)
217
公府舍人國子學生祕書舍人
(No translation available)
218
太子主書舍人討寇將軍符史郎
(No translation available)
219
太子主衣舍人討虜將軍盪寇將軍
(No translation available)
220
都令史討難將軍盪虜將軍
(No translation available)
221
主書令史討夷將軍盪難將軍
(No translation available)
222
門下令史盪逆將軍
(No translation available)
223
太子左、右衞率主簿太廟門僕
(No translation available)
224
司事郎
(No translation available)
225
司州錄事
(No translation available)
226
代郡通事
(No translation available)
227
綏遠將軍
(No translation available)
228
綏虜將軍
(No translation available)
229
綏邊將軍
(No translation available)
230
右第七品上右第七品中右第七品下
(No translation available)
231
諸門府舍人祝史諸局督事
(No translation available)
232
祕書令史太常齋郎獄掾
(No translation available)
233
主書令史王家尉太學典錄
(No translation available)
234
集書令史公主家令太史博士
(No translation available)
235
起居注令史太卜博士
(No translation available)
236
直事郎太醫博士
(No translation available)
237
司州本曹太常日者
(No translation available)
238
散臣督事扶令
(No translation available)
239
宿衞幢將太樂典錄
(No translation available)
240
右從第七品上右從第中右從第七品下
(No translation available)
241
公府令史太學助厲武將軍
(No translation available)
242
太子典書令史掃寇將厲鋒將軍
(No translation available)
243
太子典衣令史掃虜將虎牙將軍
(No translation available)
244
司事令史掃難將虎奮將軍
(No translation available)
245
諸局通事掃逆將軍
(No translation available)
246
殄寇將軍
(No translation available)
247
殄虜將軍
(No translation available)
248
殄難將軍
(No translation available)
249
殄夷將軍
(No translation available)
250
右第八品上右第八品中右第八品下
(No translation available)
251
直事令史尚書算生諸寺算生
(No translation available)
252
宿衞軍司馬典客舍人諸局書令史
(No translation available)
253
諸局省事符券吏虎賁軍書令史
(No translation available)
254
尚書記室令史公府閤下令史乘傳使者
(No translation available)
255
右從第八品上右從第八品中右從第八品下
(No translation available)
256
諸開府令史祀官齋郎白衣臣
(No translation available)
257
宿衞軍吏典客參軍
(No translation available)
258
諸局書吏太醫、太史助教
(No translation available)
259
主書幹
(No translation available)
260
典書幹
(No translation available)
261
廣野將軍
(No translation available)
262
橫野將軍
(No translation available)
263
偏將軍
(No translation available)
264
裨將軍
(No translation available)
265
右第九品上右第九品中右第九品下
(No translation available)
266
統史方驛博士八書吏
(No translation available)
267
中校尉王家吏
(No translation available)
268
右從第九品上右從第九品右從第九品下
(No translation available)
269
太和十八年十二月,降車、驃將軍,侍中,黃門秩,依魏晉舊事。
(No translation available)
270
十九年八月,初置直齋、御仗左右武官。 [8]
(No translation available) (No translation available)
271
二十三年,高祖復次職令,及帝崩,世宗初班行之,以為永制。
(No translation available)
272
太師太傅太保
(No translation available)
273
右三師上公
(No translation available)
274
大司馬大將軍
(No translation available)
275
右二大
(No translation available)
276
太尉司徒司空[9]
(No translation available)
277
開國郡公
(No translation available)
278
右第一品
(No translation available)
279
儀同三司開國縣公都督中外諸軍事諸開府散公
(No translation available)
280
右從第一品
(No translation available)
281
太子太師太子太傅太子太保特進尚書令驃騎將軍車騎將軍 〈二將軍加大者,位在都督中外之下。〉 衞將軍 〈加大者,位在太子太師之上。〉 四征將軍 〈加大者,位次衞大將軍。〉 諸將軍加大者左右光祿大夫開國縣侯
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
282
右第二品
(No translation available)
283
太子太師太子太傅太子太保特進尚書令驃騎將軍車騎將軍 〈二將軍加大者,位在都督中外之下。〉 衞將軍 〈加大者,位在太子太師之上。〉 四征將軍 〈加大者,位次衞大將軍。〉 諸將軍加大者左右光祿大夫開國縣侯
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
284
右第二品
(No translation available)
285
尚書僕射 〈若並置左右,則左居其上,右居其下。〉 中書監司州牧四鎮將軍 〈加大者,次衞將軍。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
286
中軍將軍鎮軍將軍撫軍將軍[10]
(No translation available)
287
右三將軍
(No translation available)
288
金紫光祿大夫散侯
(No translation available)
289
右從第二品
(No translation available)
290
吏部尚書四安將軍中領軍中護軍 〈二軍加將軍,則去中,位次撫軍。〉
(No translation available) (No translation available)
291
太常光祿衞尉
(No translation available)
292
右三卿
(No translation available)
293
太子少師太子少傅太子少保中書令太子詹事侍中列曹尚書四平將軍
(No translation available)
294
太僕廷尉大鴻臚宗正大司農太府
(No translation available)
295
右六卿
(No translation available)
296
河南尹上州刺史祕書監諸王師左右衞將軍前、左、右、後將軍
(No translation available)
297
光祿大夫 〈銀青者。〉 開國縣伯
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
298
右第三品
(No translation available)
299
散騎常侍四方郎將[11]護匈奴、羌、戎、夷、蠻、越中郎將國子祭酒御史中尉大長秋卿將作大匠征虜將軍二大、二公長史 〈若司徒置二長史,左在散騎常侍下,右在中庶子下。〉 太子左右衞率武衞將軍冠軍將軍護羌、戎、夷、蠻、越校尉太中大夫輔國將軍中州刺史龍驤將軍散伯
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
300
右從第三品
(No translation available)
301
二大、二公司馬
(No translation available)
302
太常光祿衞尉
(No translation available)
303
右三少卿
(No translation available)
304
尚書吏部郎中[12]給事黃門侍郎太子中庶子司空、皇子長史
(No translation available)
305
太僕廷尉大鴻臚宗正大司農太府
(No translation available)
306
右六少卿
(No translation available)
307
中常侍中尹城門校尉司空、皇子司馬從第一品將軍開府長史驍騎將軍游擊將軍
(No translation available)
308
以前上階
(No translation available)
309
鎮遠將軍安遠將軍平遠將軍建義將軍建忠將軍建節將軍立義將軍立忠將軍立節將軍恢武將軍勇武將軍曜武將軍昭武將軍顯武將軍從第一品將軍開府司馬通直散騎常侍司徒諮議參軍事[13]中散大夫下州刺史上郡太守、內史、相開國縣子
(No translation available)
310
右第四品
(No translation available)
311
中堅將軍中壘將軍尚書左丞二大、二公諮議參軍事司州別駕從事史第二品將軍、始蕃王長史太子家令太子率更令太子僕中書侍郎太子庶子第二品將軍、始蕃王司馬前、左、右、後軍將軍
(No translation available)
312
以前上階
(No translation available)
313
寧朔將軍建威將軍振威將軍奮威將軍揚威將軍廣威將軍諫議大夫尚書右丞司空、皇子諮議參軍事司州治中從事史左、右中郎將建武將軍振武將軍奮武將軍揚武將軍廣武將軍從第一品將軍開府諮議參軍事散子
(No translation available)
314
右從第四品
(No translation available)
315
寧遠將軍鷹揚將軍折衝將軍揚烈將軍從第二品將軍、二蕃王長史二大、二公從事中郎秘書丞皇子友國子博士散騎侍郎太子中舍人員外散騎常侍從第二品將軍、二蕃王司馬
(No translation available)
316
以前上階
(No translation available)
317
射聲校尉越騎校尉屯騎校尉步軍校尉長水校尉司空、皇子之開府從事中郎第二品將軍、始蕃王諮議參軍事開府從事中郎中郡太守、內史、相開國縣男
(No translation available)
318
右第五品
(No translation available)
319
伏波將軍陵江將軍平漢將軍[14]第三品將軍、三蕃王長史二大、二公掾屬著作郎通直散騎侍郎太子洗馬從第二品將軍、二蕃王諮議參軍事第三品將軍、三蕃王司馬奉車都尉
(No translation available)
320
以前上階
(No translation available)
321
太子屯騎校尉太子步兵校尉太子翌軍校尉都水使者司空、皇子之開府掾屬領、護長史、司馬歸義侯率義侯順義侯朝服侯輕車將軍威遠將軍開府掾屬虎威將軍洛陽令中給事中散男
(No translation available)
322
右從第五品
(No translation available)
323
宣威將軍明威將軍從第三品將軍長史二大、二公主簿二大、二公錄事[15]皇子郎中令司空主簿司空、皇子錄事參軍事從第三品將軍司馬第三品將軍、三蕃王諮議參軍事二大、二公功曹、記室、戶曹、倉曹、中兵參軍事皇子文學治書侍御史謁者僕射從第一品將軍開府錄事參軍司空、皇子功曹、記室、戶曹、倉曹、中兵參軍事皇子功曹史
(No translation available)
324
以前上階
(No translation available)
325
河南郡丞虎賁中郎將羽林監冗從僕射駙馬都尉廷尉正、監、評尚書郎中中書舍人從第一品將軍開府功曹、記室、倉曹、戶曹、中兵參軍事,功曹史下郡太守、內史、相上縣令、相
(No translation available)
326
右第六品
(No translation available)
327
襄威將軍厲威將軍第二品將軍、始蕃王錄事參軍二大、二公列曹參軍事給事中太子門大夫皇子大農騎都尉符璽郎
(No translation available)
328
以前上階
(No translation available)
329
從第二品將軍、二蕃王錄事參軍皇子主簿司空、皇子列曹參軍事第二品將軍、始蕃王功曹、記室、戶曹、倉曹、中兵參軍事,功曹史從第一品將軍開府主簿、列曹參軍事從第二品將軍、二蕃王功曹、記室、戶曹、倉曹、中兵參軍事,功曹史太子舍人三卿丞
(No translation available)
330
右從第六品
(No translation available)
331
威烈將軍威寇將軍威虜將軍威戎將軍威武將軍四品正從將軍長史司馬二大、二公祭酒第三品將軍三蕃王錄事參軍司空皇子之開府祭酒武烈將軍武毅將軍武奮將軍王、公國郎中令積弩將軍積射將軍員外散騎侍郎皇子中尉二大、二公參軍事二大、二公列曹行參軍開府祭酒
(No translation available)
332
以前上階
(No translation available)
333
司空、皇子參軍事司空、皇子列曹行參軍從第三品將軍錄事參軍第二品將軍、始蕃王主簿、列曹參軍事從第一品將軍開府列曹行參軍第三品將軍、三蕃王功曹、記室、戶曹、倉曹、中兵參軍,功曹史[16]從第二品將軍、二蕃王主簿、列曹參軍事二衞司馬討寇將軍討虜將軍討難將軍討夷將軍從第三品將軍功曹、戶曹、倉曹、中兵參軍事詹事丞列卿丞祕書郎中著作佐郎中縣令、相
(No translation available)
334
右第七品
(No translation available)
335
盪寇將軍盪虜將軍盪難將軍盪逆將軍五品正從將軍長史、司馬強弩將軍二大、二公行參軍司空、皇子行參軍第二品將軍、始蕃王列曹行參軍第三品將軍、三蕃王主簿、列曹參軍事第一品將軍開府行參軍王、公國大農
(No translation available)
336
以前上階
(No translation available)
337
太學博士皇子常侍太常博士[17]從第二品將軍、二蕃王參軍事從第二品將軍、二蕃王列曹行參軍從第三品將軍主簿、列曹參軍事四品正從將軍錄事、功曹、戶曹、倉曹、中兵參軍事司州主簿奉朝請國子助教
(No translation available)
338
右從第七品
(No translation available)
339
殄寇將軍殄虜將軍殄難將軍殄夷將軍第二品將軍、始蕃王行參軍第三品將軍、三蕃王參軍事第三品將軍、三蕃王列曹行參軍四品正從將軍主簿、列曹參軍事侯、伯國郎中令司州西曹書佐殿中將軍皇子侍郎大長秋丞
(No translation available)
340
以前上階
(No translation available)
341
侍御史協律郎辨章郎從第二品將軍、二蕃王行參軍從第三品將軍參軍事從第三品將軍列曹行參軍五品正從將軍錄事、功曹、戶曹、倉曹、中兵參軍事王、公國中尉司州祭酒從事下縣令、相
(No translation available)
342
右第八品
(No translation available)
343
掃寇將軍掃虜將軍掃難將軍掃逆將軍司州議曹從事史二大、二公長兼行參軍公車令符節令諸署令 〈千石已上者。〉 中黃門令門下錄事尚書都令史主書令史殿中侍御史中謁者僕射中黃門冗從僕射
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
344
以前上階
(No translation available)
345
宮門僕射侯、伯國大農司空、皇子長兼行參軍二大、二公長兼行參軍[18]皇子上、中、下將軍皇子中大夫二率丞四品正從將軍列曹行參軍王、公國常侍厲武將軍厲鋒將軍虎牙將軍虎奮將軍五品正從將軍主簿、列曹行參軍司州文學從第一品將軍、開府長兼行參軍員外將軍
(No translation available)
346
右從第八品
(No translation available)
347
曠野將軍橫野將軍子、男國郎中令太祝令諸署令 〈六百石已上者〉 中黃門公主家令皇子典書令四門小學博士律博士校書郎二大、二公參軍督護檢校御史[19]
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
348
以前上階
(No translation available)
349
王、公國侍郎侯、伯國中尉謁者太子三卿丞五品正從將軍列曹行參軍司空、皇子參軍督護第二品將軍始蕃王長兼行參軍從第一品將軍、開府參軍督護殿中司馬督
(No translation available)
350
右第九品
(No translation available)
351
偏將軍裨將軍太子廐長監淮海津都尉諸局都尉皇子典祠令皇子學官令皇子典衞令王公國上中下將軍王公國中大夫諸署令 〈不滿六百石者。〉
(No translation available) (No translation available)
352
以前上階
(No translation available)
353
第二品將軍、始蕃王參軍督護從第二品將軍、二蕃王長兼行參軍太常、光祿、衞尉、領、護詹事功曹、五官[20]治禮郎子、男國大農小黃門員外司馬督
(No translation available)
354
右從第九品
(No translation available)
355
前世職次皆無從品,魏氏始置之,亦一代之別制也。
(No translation available)
356
正始元年十一月,罷郡中正。
(No translation available)
357
四年九月詔曰:「五校昔統營位,次於列卿,奉車都尉禁侍美官,顯加通貴。 世移時變,遂為冗職。 既典名猶昔,宜有定員,并殿中二司馬亦須有常數。 今五校可各二十人,奉車都尉二十人,騎都尉六十人,殿中司馬二百人,員外司馬三百人。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
358
永平元年十二月,尚書令高肇,尚書僕射、清河王懌等奏置小學博士員三千人。
(No translation available)
359
二年正月,尚書令高肇奏,都水臺請依舊二使者,參軍事、謁者并錄事、令史亦隨事更立。 [21]詔曰:「使者置二,可如所奏。 其下屬司,唯須充事耳,亦何勞多也。 參軍、錄事並更置一,謁者加二,令史依舊。 」肇又奏諸州諮議、記室、戶曹、刑獄、田曹、水曹、集曹、士曹參軍悉併省之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
360
四年七月,詔改宗子羽林為宗士,其本秩付尚書計其資集,敍從七已下、從八已上官。
(No translation available)
361
正光元年七月,置左、右衞將軍各二人。
(No translation available)
362
十二月,罷諸州中正,郡縣定姓族,後復。
(No translation available)
363
孝昌二年十月,詔宗士、庶子二官各增二百人。 置望士隊四百人,取肺腑之族有武藝者。
(No translation available) (No translation available)
364
孝莊初,以尒朱榮有扶翼之功,拜柱國大將軍,位在丞相上; 又拜大丞相、天柱大將軍,增佐吏。 又以太尉、上黨王天穆為太宰,增佐吏。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
365
永安二年各詔復置司直十人,視五品,隸廷尉,覆治御史檢劾事。
(No translation available)
366
普泰初,以尒朱世隆為儀同三師,位次上公。 [22]又侍中、黃門、武衞將軍,並增置六人。
(No translation available) (No translation available)
367
永安已後,遠近多事,置京畿大都督,復立州都督,俱總軍人。
(No translation available)
368
天平四年夏,罷六州都督,悉隸京畿,其京畿大都督仍不改焉。 立府置佐。
(No translation available) (No translation available)
369
舊制:有大將軍,不置太尉; 有丞相,不置司徒。 自正光已後,天下多事,勳賢並軌,乃俱置之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
370
武定二年十一月,有司奏:「齊獻武王勳高德重,禮絕羣辟。 昔霍光陵邑亦置長、丞主陵,今請置長一人,丞一人,錄事一人,戶曹史一人,禁備史一人,侍一人,皆降帝陵官品一等。 其侍依舊。 」詔「可」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
371
七年三月,詔左右光祿大夫各置二人,金紫光祿大夫置四人,光祿大夫置四人,太中、中散各置六人。 五月,又詔以四中郎將,世宗永平中權隸領軍,今還屬護軍。
(No translation available) (No translation available)
372
自古天子立德,因生以賜姓,胙之土而命之氏; 諸侯則以家與諡,官有世功,則有宦族,邑亦如之。 姓則表其所由生,氏則記族所由出,其大略然也。 至於或自所居,或以國號,或用官爵,或用事物,雖緣時不同,俱其義矣。 魏氏本居朔壤,地遠俗殊,賜姓命氏,其事不一,亦如長勺、尾氏、終葵之屬也。 初,安帝統國,諸部有九十九姓。 至獻帝時,七分國人,使諸兄弟各攝領之,乃分其氏。 自後兼并他國,各有本部,部中別族,為內姓焉。 年世稍久,互以改易,興衰存滅,間有之矣,今舉其可知者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
373
獻帝以兄為紇骨氏,後改為胡氏。
(No translation available)
374
次兄為普氏,後改為周氏。
(No translation available)
375
次兄為拓拔氏,後改為長孫氏。 [23]
(No translation available) (No translation available)
376
弟為達奚氏,後改為奚氏。
(No translation available)
377
次弟為伊婁氏,後改為伊氏。
(No translation available)
378
次弟為丘敦氏,後改為丘氏。
(No translation available)
379
次弟為侯氏,後改為亥氏。 [24]
(No translation available) (No translation available)
380
七族之興,自此始也。
(No translation available)
381
又命叔父之胤曰乙旃氏,後改為叔孫氏。
(No translation available)
382
又命疏屬曰車焜氏,後改為車氏。
(No translation available)
383
凡與帝室為十姓,百世不通婚。 太和以前,國之喪葬祠禮,非十族不得與也。 高祖革之,各以職司從事。 神元皇帝時,餘部諸姓內入者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
384
丘穆陵氏,後改為穆氏。
(No translation available)
385
步六孤氏,後改為陸氏。
(No translation available)
386
賀賴氏,後改為賀氏。
(No translation available)
387
獨孤氏,後改為劉氏。
(No translation available)
388
賀樓氏,後改為樓氏。
(No translation available)
389
勿忸于氏,後改為于氏。
(No translation available)
390
是連氏,後改為連氏。
(No translation available)
391
僕闌氏,後改為僕氏。
(No translation available)
392
若干氏,後改為苟氏。
(No translation available)
393
拔列氏,後改為梁氏。 [25]
(No translation available) (No translation available)
394
撥略氏,後改為略氏。 [26]
(No translation available) (No translation available)
395
若口引氏,後改為寇氏。
(No translation available)
396
叱羅氏,後改為羅氏。
(No translation available)
397
普陋茹氏,後改為茹氏。
(No translation available)
398
賀葛氏,後改為葛氏。
(No translation available)
399
是賁氏,後改為封氏。
(No translation available)
400
阿伏于氏,後改為阿氏。 [27]
(No translation available) (No translation available)
401
可地延氏,後改為延氏。
(No translation available)
402
阿鹿桓氏,後改為鹿氏。
(No translation available)
403
他駱拔氏,後改為駱氏。
(No translation available)
404
薄奚氏,後改為薄氏。
(No translation available)
405
烏丸氏,後改為桓氏。
(No translation available)
406
素和氏,後改為和氏。
(No translation available)
407
吐谷渾氏,依舊吐谷渾氏。
(No translation available)
408
胡古口引氏,後改為侯氏。 [28]
(No translation available) (No translation available)
409
賀若氏,依舊賀若氏。
(No translation available)
410
谷渾氏,後改為渾氏。
(No translation available)
411
匹婁氏,後改為婁氏。
(No translation available)
412
俟力伐氏,後改為鮑氏。
(No translation available)
413
吐伏盧氏,後改為盧氏。
(No translation available)
414
牒云氏,後改為云氏。
(No translation available)
415
是云氏,後改為是氏。
(No translation available)
416
叱利氏,後改為利氏。
(No translation available)
417
副呂氏,後改為副氏。
(No translation available)
418
那氏,依舊那氏。
(No translation available)
419
如羅氏,後改為如氏。
(No translation available)
420
乞扶氏,後改為扶氏。
(No translation available)
421
阿單氏,後改為單氏。 [29]
(No translation available) (No translation available)
422
俟幾氏,後改為幾氏。 [30]
(No translation available) (No translation available)
423
賀兒氏,後改為兒氏。
(No translation available)
424
吐奚氏,後改為古氏。
(No translation available)
425
出連氏,後改為畢氏。
(No translation available)
426
庾氏,依舊庾氏。
(No translation available)
427
賀拔氏,後改為何氏。
(No translation available)
428
叱呂氏,後改為呂氏。
(No translation available)
429
莫那婁氏,後改為莫氏。
(No translation available)
430
奚斗盧氏,後改為索盧氏。
(No translation available)
431
莫蘆氏,後改為蘆氏。
(No translation available)
432
出大汗氏,後改為韓氏。 [31]
(No translation available) (No translation available)
433
沒路真氏,後改為路氏。
(No translation available)
434
扈地于氏,後改為扈氏。 [32]
(No translation available) (No translation available)
435
莫輿氏,後改為輿氏。 [33]
(No translation available) (No translation available)
436
紇干氏,後改為干氏。
(No translation available)
437
俟伏斤氏,後改為伏氏。
(No translation available)
438
是樓氏,後改為高氏。
(No translation available)
439
尸突氏,後改為屈氏。 [34]
(No translation available) (No translation available)
440
沓盧氏,後改為沓氏。
(No translation available)
441
嗢石蘭氏,後改為石氏。
(No translation available)
442
解枇氏,後改為解氏。
(No translation available)
443
奇斤氏,後改為奇氏。
(No translation available)
444
須卜氏,後改為卜氏。
(No translation available)
445
丘林氏,後改為林氏。
(No translation available)
446
大莫干氏,後改為郃氏。
(No translation available)
447
尒緜氏,後改為緜氏。
(No translation available)
448
蓋樓氏,後改為蓋氏。
(No translation available)
449
素黎氏,後改為黎氏。
(No translation available)
450
渴單氏,後改為單氏。
(No translation available)
451
壹斗眷氏,後改為明氏。
(No translation available)
452
叱門氏,後改為門氏。
(No translation available)
453
宿六斤氏,後改為宿氏。
(No translation available)
454
馝䢴氏,後改為䢴氏。 [35]
(No translation available) (No translation available)
455
土難氏,後改為山氏。
(No translation available)
456
屋引氏,後改為房氏。
(No translation available)
457
樹洛于氏,後改為樹氏。 [36]
(No translation available) (No translation available)
458
乙弗氏,後改為乙氏。
(No translation available)
459
東方宇文、慕容氏,即宣帝時東部,此二部最為強盛,別自有傳。
(No translation available)
460
南方有茂眷氏,後改為茂氏。 [37]
(No translation available) (No translation available)
461
宥連氏,後改為雲氏。
(No translation available)
462
次南有紇豆陵氏,後改為竇氏。
(No translation available)
463
侯莫陳氏,後改為陳氏。
(No translation available)
464
庫狄氏,後改為狄氏。 [38]
(No translation available) (No translation available)
465
太洛稽氏,後改為稽氏。
(No translation available)
466
柯拔氏,後改為柯氏。
(No translation available)
467
西方尉遲氏,後改為尉氏。
(No translation available)
468
步鹿根氏,後改為步氏。
(No translation available)
469
破多羅氏,後改為潘氏。
(No translation available)
470
叱干氏,後為薛氏。
(No translation available)
471
俟奴氏,後改為俟氏。
(No translation available)
472
輾遲氏,後改為展氏。
(No translation available)
473
費連氏,後改為費氏。
(No translation available)
474
其連氏,後改為綦氏。 [39]
(No translation available) (No translation available)
475
去斤氏,後改為艾氏。
(No translation available)
476
渴侯氏,後改為緱氏。
(No translation available)
477
叱盧氏,後改為祝氏。
(No translation available)
478
和稽氏,後改為緩氏。
(No translation available)
479
冤賴氏,後改為就氏。 [40]
(No translation available) (No translation available)
480
嗢盆氏,後改為溫氏。
(No translation available)
481
達勃氏,後改為褒氏。
(No translation available)
482
獨孤渾氏,後改為杜氏。
(No translation available)
483
凡此諸部,其渠長皆自統眾,而尉遲已下不及賀蘭諸部氏。
(No translation available)
484
北方賀蘭,後改為賀氏。
(No translation available)
485
郁都甄氏,後改為甄氏。 [41]
(No translation available) (No translation available)
486
紇奚氏,後改為嵇氏。
(No translation available)
487
越勒氏,後改為越氏。 [42]
(No translation available) (No translation available)
488
叱奴氏,後改為狼氏。
(No translation available)
489
渴燭渾氏,後改為味氏。 [43]
(No translation available) (No translation available)
490
庫褥官氏,後改為庫氏。
(No translation available)
491
烏洛蘭氏,後為蘭氏。
(No translation available)
492
一那蔞氏,後改為蔞氏。
(No translation available)
493
羽弗氏,後改為羽氏。
(No translation available)
494
凡此四方諸部,歲時朝貢,登國初,太祖散諸部落,始同為編民。
(No translation available)
495
太和十九年,詔曰:「代人諸冑,先無姓族,雖功賢之胤,混然未分。 故官達者位極公卿,其功衰之親,仍居猥任。 比欲制定姓族,事多未就,且宜甄擢,隨時漸銓。 其穆、陸、賀、劉、樓、于、嵇、尉八姓,皆太祖已降,勳著當世,位盡王公; 灼然可知者,且下司州、吏部勿充猥官,一同四姓。 自此以外,應班士流者,尋續別敕。 原出朔土,舊為部落大人,而自皇始已來,有三世官在給事已上,及州刺史、鎮大將,及品登王公者為姓。 若本非大人,而皇始已來,職官三世尚書已上,及品登王公而中間不降官緒,亦為姓。 諸部落大人之後,而皇始已來官不及前列,而有三世為中散、監已上,外為太守、子都,品登子男者為族。 若本非大人,而皇始已來,三世有令已上,外為副將、子都、太守,品登侯已上者,亦為族。 凡此姓族之支親,與其身有緦麻服已內,微有一二世官者,雖不全充美例,亦入姓族; 五世已外,則各自計之,不蒙宗人之蔭也。 雖緦麻而三世官不至姓班,有族官則入族官,無族官則不入姓族之例也。 凡此定姓族者,皆具列由來,直擬姓族以呈聞,朕當決姓族之首末。 其此諸狀,皆須問宗族,列疑明同,然後勾其舊籍,審其官宦,有實則奏,不得輕信其言,虛長僥偽。 不實者,訴人皆加『傳旨問而詐不以實之』坐,選官依『職事答問不以實』之條。 令司空公穆亮、領軍將軍元儼、中護軍廣陽王嘉、尚書陸琇等詳定北人姓,務令平均。 隨所了者,三月一列簿帳,送門下以聞。 」於是昇降區別矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
496
世宗世,代人猶以姓族辭訟,又使尚書于忠、尚書元匡、侍中穆紹、尚書元長等量定之。 [44]
(No translation available) (No translation available)
497
校勘記
(No translation available)
498
待詔等官諸本「等」訛「管」,不可通,今據御覽卷二0三 〈九七八頁〉 改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
499
二年正月按上條已見「二年二月」,這裏不當又記「二年正月」,「二」字當是「三」之訛,下條記「四年五月」可證。
(No translation available)
500
但不治故為重於刺史按「但不治」下當脫「民」字,其下又有脫文,致語不可解。 今於「治」字下句斷。
(No translation available) (No translation available)
501
司馬別駕按此「司馬別駕」不舉所屬,若是公府,則上已有「公府司馬」。 據下太和後令,從第四品上階有「司州別駕、從事史」,疑「司馬」乃「司州」之訛。
(No translation available) (No translation available)
502
令按此「令」不知哪一官署之令,上當有脫文。
(No translation available)
503
通直散騎侍郎百衲、南、北、汲四本「侍郎」作「侍常」,殿本、局本作「常侍」。 按「侍常」顯誤。 「通直散騎常侍」已見前第三品下,且員外散騎常侍在從第三品上,「通直」高於員外,豈有反在第四品中之理。 檢第四品上有散騎侍郎,第四品下有「員外散騎侍郎」,這裏應是「通直散騎侍郎」,今改正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
504
中軍鎮軍撫軍行參軍諸本「鎮」及「撫」下無「軍」字。 按上有「中軍、鎮軍、撫軍長史」,「中軍、鎮軍,撫軍正參軍」,這裏脫兩「軍」字,今補正。
(No translation available) (No translation available)
505
初置直齋御仗左右武官諸本「齋」作「齊」,御覽卷二四0 〈一一三九頁〉 作「齋」。 按卷七五尒朱世隆傳稱「肅宗末為直齋,轉直寢,後兼直閣」,卷一一出帝紀永熙三年五月丙戌稱「騎官秩比直齋」。 通典卷三八載北齊職品,直寢、直齋在從五品,當循魏制。 這裏「齊」乃「齋」字形近而訛,今據改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
506
太尉司徒司空按次行當有「右三公」三字為行,故「開國郡公」另行。 傳本脫去。
(No translation available) (No translation available)
507
撫軍將軍通典卷三八載太和後令,於「中軍、鎮軍、撫軍將軍」下有注云:「三將軍加『大』者四鎮同之。 」意謂與上四鎮將軍注「加『大』者,次衞將軍」同。 當是此志傳本脫去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
508
四方郎將通典卷三八「郎將」上有「中」字。 按此指東、南、西、北四中郎將。 「中」字不宜省,當是脫去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
509
尚書吏部郎中諸本「郎中」作「侍郎」,通典卷三八作「郎中」。 按太和定令時尚書諸曹郎都稱「郎中」,雖自漢以來,諸曹郎也間稱「侍郎」,但這是職令,應按當時正式官稱。 前令從第四品上亦作「尚書吏部郎中」可證。 這裏是涉下「給事黃門侍郎」而訛,今改正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
510
司徒諮議參軍事按下從四品上階有「二大二公諮議參軍事」,二公即太尉、司徒,不應別出司徒諮議參軍,更不應高於二大和太尉的諮議參軍事。 此條當是衍文或有訛字。 通典卷三八「徒」訛「從」,知唐時已同今本。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
511
平漢將軍按前令第五品上作「平漠」,殿本據後令改「漢」。 「平漠」指平朔漠,與「伏波」「臨江」軍號意相似。 疑作「漠」是。 但通典卷三八也作「漢」,今不改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
512
二大二公錄事通典卷三八「錄事」下有「參軍事」三字。 不宜省,當是脫文。
(No translation available) (No translation available)
513
第三品將軍三蕃王功曹記室 〈至〉 參軍功曹史諸本「第三品」上有「從」字,通典卷三八無。 按三品將軍例與三蕃王為一等,從三品將軍不得與三蕃王並列,且下文自有「從第三品將軍功曹、戶曹、倉曹、中兵參軍事」,不應重出。 這裏「從」字顯衍,今據刪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
514
太常博士通典卷三八下有「武騎常侍」一官。 疑此脫去。
(No translation available) (No translation available)
515
二大二公長兼行參軍按此官已見前上階,這裏重出,且在「司空、皇子長兼行參軍」之後,於例不合,當是衍文或有訛字。 但通典卷三八亦重出,傳誤已久。
(No translation available) (No translation available)
516
檢校御史諸本「校」作「授」,通典卷三八作「校」。 按東晉太元中置檢校御史,北魏、北齊皆有此官,見晉書卷二四職官志、隋書卷二七百官志中、通典卷二四監察侍御史條。 今據改。 又通典此下有「都水參事」一官。 隋書百官志中,北齊都水臺有「參事」十人,當循魏制。 此志脫去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
517
太常光祿衞尉領護詹事功曹五官諸本於「詹事」另提行,「太常、光祿、衞尉、領、護」自為一行,令人不解何以太常等三品官忽列於九品。 考隋書卷二七百官志中敍北齊列卿云:「太常、光祿、衞尉、宗正、太僕、大理、鴻臚、司農、太府,是為九寺, 〈中略〉 各有功曹五官主簿、錄事等員。 」其領軍府條、護軍府條及詹事條下屬官都有「功曹、五官主簿」。 知這裏誤分,今改正。 又功曹五官是主簿之名,「主簿」二字不宜省,疑此脫去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
518
令史亦隨事更立諸本「更」作「史」,不可通。 按下文詔書云「參軍、錄事並更置一」,「史」乃「更」形近而訛,今改正。
(No translation available) (No translation available)
519
普泰初以尒朱世隆為儀同三師位次上公諸本「師」作「司」。 按卷七五尒朱世隆傳云:「前廢帝特置儀同三師之官,次上公之下,以世隆為之。 」若「儀同三司」則舊已有之,何云「特置」。 這裏原文當作「師」,後人以不經見妄改,今改正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
520
次兄為拓拔氏後改為長孫氏魏書官氏志疏證 〈下簡稱疏證〉 據古今姓氏書辯證 〈下簡稱辯證〉 卷三七 〈末韵下〉 、通鑑卷一一九 〈三七四六頁〉 、卷一四0 〈四三九三頁〉 ,云:「拓跋氏當作拔拔氏。 」北朝胡姓考 〈下簡稱胡姓考〉 引元宏弔比干碑陰題名有「拔拔臻」,證此「拓跋」為「拔拔」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
521
次弟為侯氏後改為亥氏胡姓考據元和姓纂 〈下簡稱姓纂〉 卷六 〈止韵下〉 通志氏族略 〈簡稱氏族略〉 六、辯證卷二二 〈止韵下〉 ,云:「侯氏當『係俟亥氏』之脫誤。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
522
拔列氏後改為梁氏沈濤銅熨斗齋隨筆 〈下簡稱沈濤隨筆〉 卷五云:「古今姓氏書辯證 〈卷三七末韵〉 作『拔列蘭』,蓋今本脫一『蘭』字,通志氏族略 〈五〉 亦作『拔列蘭』,列於代北三字姓。 」疏證又據廣韵卷五 〈末韵〉 及姓解一並作「拔列蘭」,證沈說是。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
523
撥略氏後改為略氏姓纂卷三 〈模韵下〉 、卷一0 〈末韵下〉 ,辯證卷三七 〈末韵下〉 引此志,氏族略三及五並作「拔略氏改為蘇氏」。 〈辯證云「一作拔晷」,誤。〉 疏證以為「拔」「撥」音近通用,「略氏」蓋「蘇」氏之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
524
阿伏于氏後改為阿氏姓纂卷五 〈歌韵下〉 、辯證卷二六 〈哿韵下〉 、通鑑卷一一八 〈三七0二頁〉 胡注引此志,「阿伏于」並作「阿伏干」。 胡姓考據此謂「今官氏志『于』為『干』之刊誤」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
525
胡古口引氏後改為侯氏廣韵卷三 〈姥韵下〉 、姓纂卷六 〈姥韵下〉 、姓解一「胡古口引」作「古口引」; 姓纂卷五 〈侯韵下〉 、辯證卷一九 〈侯韵下〉 、氏族略四及五作「古引」。 沈濤隨筆五以為「今本誤衍一『胡』字」。 疏證以為古「胡」「侯」音通,「氏既改侯,明舊氏必有『胡』字無疑」。 胡姓考據本書卷九肅宗紀見「胡引祖」,以為此姓「當為『胡引氏』,官氏志作『胡古口引氏』,蓋涉上若口引氏而衍」。 今按氏既改侯,舊氏必有「胡」字之說,實不盡然,如出連之改畢,是樓之改高,土難之改山,屋引之改房,在讀音上原姓與改姓並無關係。 諸姓氏書皆無「胡」字,廣韵且注明「古」字「公戶切」,豈可一概視為省文或脫字。 疑志本作「古口引氏」,當時又別作「胡口引」,後人旁注「胡」字,羼入正文。 「古口引」既亦作「胡口引」,亦可省作「古引」或「胡引」,故姓氏書或作「古引」,而肅宗紀有「胡引祖」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
526
阿單氏後改為單氏廣韵卷一 〈寒韵下〉 、姓解卷三、氏族略五、辯證卷八 〈寒韵下〉 及卷二六 〈哿韵下〉 「阿單」並作「可單」。 胡姓考以為與下「渴單氏後改為單氏」重出,「可」「渴」音近相通,此「阿」字當是「可」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
527
俟幾氏後改為幾氏廣韵卷三 〈止韵下〉 及諸姓氏書「幾」並作「畿」,姓纂卷二 〈微韵下〉 引志「俟」作「侯」。 疏證以為「幾」當作「畿」,「俟」字不誤。 胡姓考據本書卷七五尒朱天光傳、卷八0賀拔岳傳見「侯幾 〈岳傳作「機」〉 長貴」,以為「俟」當作「侯」,「幾」字不誤。 今按「幾」「畿」音近通用,但諸書並作「畿」,姓纂於「畿氏」前又別有「幾氏」,疑此志原文當作「畿」。 姓纂「俟」作「侯」,與「侯幾長貴」之姓合,胡姓考之說疑是。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
528
出大汗氏後改為韓氏姓纂卷八 〈暮韵下〉 、氏族略五「出大汗」並作「步大汗」。 疏證及胡姓考又據北齊書卷二0步大汗薩傳,中岳嵩高廟碑陰題名有「步大汗契□真」證此志「出」字為「步」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
529
扈地于氏後改為扈氏廣韵卷三 〈姥韵下〉 及諸姓氏書「于」並作「干」。 疏證、胡姓考都以為「于」當作「干」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
530
莫輿氏後改為輿氏姓纂卷八 〈暮韵下〉 、通志略五「莫輿」作「慕輿」,又「慕輿」之姓屢見晉書前、後、南燕等載記。 疏證、胡姓考據此謂「莫」當作「慕」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
531
尸突氏後改為屈氏廣韵卷五物韵下、通志略五「尸突」作「屈突」。 姓纂卷一0 〈物韵下〉 屈氏條稱「屈六友改為屈氏」,屈突氏條云「孝文改為屈氏」。 疏證以為姓纂「屈六友」之「六友」乃隸書「𥥛」 〈即突〉 字之訛,並據本書慕容暐傳屈突鐵侯、唐書卷八五屈突通傳,證此志「尸」字乃「屈」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
532
馝䢴氏後改為䢴氏廣韵卷十 〈質韵下〉 引後魏書「䢴」作「邦」,姓纂卷四 〈寒韵下〉 引志作「邗」,氏族略六作「邘」。 疏證以為廣韵作「邦」誤,未言「䢴」「邗」「邘」孰是。 今按姓纂列於寒韵,其字必作「邗」,所見官氏志自亦作「邗」,疑這裏「䢴」字為「邗」之訛。 氏族略作「邘」亦誤。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
533
樹洛于氏後改為樹氏姓解卷二、辯證卷三0 〈遇韵下〉 「于」作「干」。 疏證又據本書卷一0一吐谷渾傳 〈補〉 見可汗「樹洛干」,以為「于」字為「干」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
534
南方有茂眷氏後改為茂氏沈濤隨筆卷五云:「廣韵一東茙字注引作『茙眷氏後改為茙氏』,元和姓纂一東所引亦同,是今本兩『茂』字皆『茙』字傳寫之訛。 」今按廣韵、姓纂皆明引官氏志,又列於東韵下,此志兩「茂」字當如沈說為「茙」之訛。 姓纂卷九 〈線韵下〉 眷氏,稱「代北茙眷氏改為眷氏」,不云引官氏志,但上一字亦作「茙」。 辯證卷一 〈東韵下〉 作「茙」,而卷三四 〈倏韵下〉 又採唐孔至姓氏雜錄作「茂」,沈氏譏其進退失據,可以不論。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
535
庫狄氏後改為狄氏姓解卷三「庫」作「厙」,音「舍」。 按「庫」字本有舍音,「庫狄」讀作「舍狄」。 後人以去點作「厙」者讀作舍,以示區別。 本書他處「庫狄」之「庫」都統一作「厙」,這裏不改,以存原字。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
536
其連氏後改為綦氏廣韵卷二 〈仙韵下〉 、辯證卷四 〈之韵下〉 引志「其」並作「綦」,姓纂卷二 〈之韵下〉 有「綦連氏」,云「代北人號綦連部,因氏焉」。 疏證云:「志作『其連』係『綦』奪半。 姓纂二十四緩 〈卷七〉 引志作『纂』誤,然『綦』『纂』形似,可知唐已前志本作『綦』也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
537
冤賴氏後改為就氏沈濤隨筆云:「『冤』當作『菟』,字之誤。 元和姓纂 〈卷九宥韵下〉 、古今姓氏書辯證 〈錢本校勘記中宥韵下〉 、姓氏急就篇注引皆作『菟』。 通志氏族略 〈六〉 代北複姓所引亦同,去聲就姓注又引作『就賴氏改為就氏』,上『就』字乃傳寫之誤。 」按疏證又引廣韵卷四 〈暮韵及宥韵〉 引後魏 〈宥韵下訛後漢〉 書亦作「菟」,沈氏未舉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
538
郁都甄氏後改為甄氏廣韵卷五 〈屋韵下〉 引後魏書「都」作「原」。 諸姓氏書同。 按卷一五常山王遵傳附見子素,稱「休屠郁原等叛」,「郁原」當是休屠部落名。 疑即此「郁原甄氏」。 「都」字涉上「郁」字而訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
539
越勒氏後改為越氏疏證云:「姓纂十月 〈卷一0〉 引志,『越勒、越彊並改姓越』,通志略二引志亦云『越彊改越』。 『勤』『彊』古韵相通,故歧為二氏,即此可證字當作『勤』。 」並引本書卷二太祖紀天興五年十二月、卷三太宗紀永興五年四月及七月、卷一六陽平王熙傳並見「越勤部」,證此志「勒」字為「勤」之訛。 胡姓考又引北齊書卷一七斛律光傳見周將「越勤世良」,補疏證所未舉。 按字疑當作「勤」,但卷二六尉古真傳、卷二九奚斤傳、卷一0三高車傳 〈補〉 並作「越勒」,今皆不改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
540
渴燭渾氏後改為味氏廣韵卷五 〈曷韵下〉 引後魏書「味」作「朱」。 諸姓氏書同。 疏證據謂「朱」或作「咮」,訛作「味」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
541
侍中穆紹尚書元長等量定之諸本「紹」作「詔」。 按穆紹附卷二七穆崇傳,「詔」乃「紹」形近而訛,今改正。 又「元長」即「元萇」,附卷一四高涼王孤傳,「萇」「長」同音通用。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)