1
治者,君也; 求所以治者,民也; 推君之治而濟之民,吏也。 故吏良則法平政成,不良則王道馳而敗矣。 在堯、舜時,曰「九德咸事」也,「百工惟時」也; 在周文、武時,曰「《棫樸》,能官人也」,「《南山有臺》,樂得賢也」; 是循吏之效也。 堯、舜,五帝之盛帝,文、武,三王之顯王,不能去是而治,後世可乎哉?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
唐興,承隋亂離,祓荒荼,始擇用州刺史、縣令。 太宗嘗曰:「朕思天下事,丙夜不安枕,永惟治人之本,莫重刺史,故錄姓名於屏風,臥興對之,得才否狀,輒疏之下方,以擬廢置。 」又詔內外官五品以上舉任縣令者。 於是官得其人,民去嘆愁、就妥安。 都督、刺史,其職察州縣,間遣使者循行天下,劾舉不職。 始,都督、刺史皆天子臨軒冊授。 後不復冊,然猶受命日對便殿,賜衣物,乃遣。 玄宗開元時,已辭,仍詣側門候進止,所以光寵守臣,以責其功。 初,刺史準京官得佩魚,品卑者假緋、魚。 開元中,又錮廢酷吏,懲無良,群臣化之,革苛嬈之風,爭以惠利顯。 復詔:三省侍郎缺,擇嘗任刺史者; 郎官缺,擇嘗任縣令者。 至宰相名臣,莫不孜孜言長人不可輕授亟易。 是以授受之間,雖不能皆善,而所得十五。 故葉氣嘉生,薰為太平,垂祀三百,與漢相埒。 致之之術,非循吏謂何? 故條次治宜,以著厥庸。 若將相大臣兼以勛閥著者,名見本篇,不列於茲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
韋仁壽,京兆萬年人。 隋大業末,為蜀郡司法書佐,斷獄平,得罪者皆自以韋君所論,死無恨。 高祖入關,遣使者徇定蜀,承制擢仁壽巂州都督府長史。 南寧州納款,朝廷歲遣使撫接,至率貪沓,邊人苦之,多叛去。 帝素聞仁壽治理,詔檢校南寧州都督,寄治越巂,詔歲一按行尉勞。 仁壽將兵五百人,循西洱河,開地數千里,稱詔置七州十五縣,酋豪皆來賓見,即授以牧宰,威令簡嚴,人人安悅。 將還,酋長泣曰:「天子藉公鎮撫,奈何欲去我? 」仁壽以池壁未立為解,諸酋即相率築城起廨,甫旬略具。 仁壽乃告以實曰:「吾奉詔第撫循,庸敢擅留? 」夷夏父老乃悲啼祖行,遣子弟隨貢方物,天子大悅。 仁壽請徙治南寧州,假兵遂撫定,詔可,敕益州給兵護送。 刺史竇軌疾其功,訹言山獠方叛,未可以遠略,不時遣。 歲餘,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
陳君賓,陳鄱陽王伯山子也。 仕隋為襄國通守。 武德初,挈郡聽命,封東陽郡公,遷邢州刺史。 貞觀初,徙鄧州。 州承喪亂後,百姓流冗,君賓加意勞徠,不期月,皆還自業。 明年,四方霜潦,獨君賓所治有年,儲倉充羨,蒲、虞二州民就食其境。 太宗下詔勞之曰:「去年關內六州谷不登,糇糧少,令析民房逐食。 聞刺史與百姓識朕此懷,務相安養,還有贏糧,出布帛贈遺行者。 此知水旱常數,更相拯贍,禮讓興行,海內之人皆為兄弟,變澆薄之風,朕顧何憂? 已命有司錄刺史以下功最; 百姓養戶,免今年調物。 」是歲,入為太府少卿,轉少府少監,坐事免。 起為虔州刺史,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
張允濟,青州北海人。 仕隋為武陽令,以愛利為行。 元武民以牸牛依婦家者,久之,孳十餘犢,將歸,而婦家不與牛。 民訴縣,縣不能決,乃詣允濟,允濟曰:「若自有令,吾何與為? 」民泣訴其抑,允濟因令左右縛民,蒙其首,過婦家,雲捕盜牛者,命盡出民家牛,質所來,婦家不知,遽曰:「此婿家牛,我無豫。 」即遣左右撤蒙,曰:「可以此牛還婿家。 」婦家叩頭服罪,元武吏大慚。 允濟過道旁,有姥廬守所蒔蔥,因教曰:「第還舍,脫有盜,當告令。 」姥謝歸。 俄大亡蔥,允濟召十里內男女盡至,物色驗之,果得盜者。 有行人夜發,遺袍道中,行十餘里乃寤,人曰:「吾境未嘗拾遺,可還取之。 」既而得袍。 舉政尤異,遷高陽郡丞,郡缺太守,獨統郡事,吏下畏悅。 賊帥王須拔攻郡,於是糧屈,吏食槐葉槁節,無叛者。 貞觀初,累遷刑部侍郎,封武城縣男,擢幽州刺史,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
時又有李桐客者,亦以治稱。 初仕隋,為門下錄事。 煬帝在江都,以四方日亂,謀徙都丹楊,召群臣議。 左右希意,以為江左且望幸,若巡狩勒石紀功,復禹舊跡,顧不其然。 桐客獨曰:「吳會卑濕而狹,不足奉萬乘、給三軍,吳人力屈,無以堪命,且逾越險阻,非社稷福。 御史劾以訕毀,幾得罪而免。 為宇文化及脅,將至黎陽,又陷竇建德。 賊平,授秦王府法曹參軍。 貞觀初,累為通、巴二州刺史,治尚清平,民呼為慈父。 桐客,冀州衡水人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
李素立,趙州高邑人。 曾祖義深,仕北齊為梁州刺史。 父政藻,為隋水部郎,使淮南,死於盜。 素立仕武德初,擢監察御史。 民犯法不及死,高祖欲殺之,素立諫曰:「三尺法,天下所共有,一動搖,則人無以措手足。 方大業經始,奈何輦轂下先棄刑書傘? 」帝嘉納,由是恩顧特異。 以親喪解官,起授七品清要,有司擬雍州司戶參軍,帝曰:「要而不清。 」復擬秘書郎,帝曰:「清而不要。 」乃授侍御史。 貞觀中,轉揚州大都督府司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
初,突厥鐵勒部內附,即其地為瀚海都護府,詔素立領之。 於是,闕泥熟別部數梗邊,素立以不足用兵,遣使諭降,夷人感其惠,率馬牛以獻,素立止受酒一杯,歸其餘。 乃開屯田,立署次,虜益畏威。 歷太僕、鴻臚卿,累封高邑縣侯。 出為綿州刺史。 永徽初,徙蒲州,將行,還所餘儲乞並什器於州,賫家書就道。 會卒,高宗特廢朝一日,謚曰平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
孫至遠,始名鵬。 而素立方奉使,謂家人曰:「古有待事名子,吾此役可命子孫矣。 」遂以名之。 少秀晤,能治《尚書》、《左氏春秋》,未見杜預《釋例》而作《編記》,大趣略同。 復撰《周書》,起後稷至赧,為傳紀,令狐德棻許其良史。 始調蒲州參軍,累補乾封尉。 上元時,制策高第,授明堂主簿。 以喪解,既除,調鴻臚主簿。 奏戎狄簿領,高宗悅,擢監察御史裏行。 忤貴幸,外遷,久乃歷司勛、吏部員外郎中。 遷天官侍郎,知選事,疾令史受賄謝,多所絀易,吏肅然斂手。 有王忠者,被放,吏謬書其姓為「士」,欲擬訖增成之,至遠曰:「調者三萬,無士姓,此必王忠。 」吏叩頭服罪。 至遠之知選,以內史李昭德進,人或勸其往謝,答曰:「公以公用我,奈何欲謝以私? 」卒不詣。 故昭德銜之,出為壁州刺史。 卒,年四十八。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
至遠父休烈,亦有文,終郪令,年四十九。 世嘆其父子材不盡雲。 至遠見桓彥範,力言其賢。 盧從願尚少,高以評目。 許弟從遠且貴,豫言其位,以驗所至。 蘇颋,其出也,少失母,至遠愛視甚謹,以女妻之。 友兄弟,事寡姊有禮,世稱其德。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
從遠清密有學,神龍初,歷中書令、太府卿,累封趙郡公,謚曰懿。 兄弟皆德望相埒。 又從父遊道,武后時冬官尚書、同鳳閣鸞臺三品。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
至遠子畬,字玉田,少聰警。 初歷汜水主簿,遇事蜂銳,雖廝豎,一閱輒記姓名、居業。 黜陟使路敬潛薦其清白,擢右臺監察御史裏行。 臺廢,授監察御史,累轉國子司業。 事母謹,累世同居,長幼有禮。 畬妻物故,時母病,恐悲傷,約家人無以哭聞母所,朝夕省侍無憂色。 母終,毀而卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
從遠子巖,年十餘歲,會中宗祀明堂,以近臣子弟執籩豆,巖進止中禮,授右宗衛兵曹參軍。 歷洛陽尉,累遷兵部郎中。 發扶風兵應姚、巂,稱旨,遷諫議大夫,封贊皇縣伯。 終兵部侍郎。 巖善草隸。 為參軍時制一裘,服終身。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
薛大鼎,字重臣,蒲州汾陰人。 父粹,為隋介州長史,與漢王諒同反,誅。 大鼎貰為官奴,流辰州,用戰功得還。 高祖兵興,謁見龍門,因說帝絕龍門,軍永豐倉就食,傳檄遠近,據天府,示豪桀,為拊背扼喉計,帝奇之。 時諸將已決策先攻河東,故議置。 授大將軍府察非掾。 出為山南道副大使,開屯田以實倉廩。 趙郡王孝恭討輔公祏,以大鼎為饒州道軍師,引兵度彭蠡湖,以功遷浩州刺史。 累徙滄州。 無棣渠久廞塞,大鼎浚治屬之海,商賈流行,裏民歌曰:「新溝通,舟楫利。 屬滄海,魚鹽至。 昔徒行,今騁駟。 美哉薛公德滂被! 」又疏長蘆、漳、衡三渠,泄汙潦,水不為害。 是時,鄭德本在瀛州,賈敦頤為冀州,皆有治名故河北稱「鐺腳刺史」。 永徽中,遷銀青光祿大夫,行荊州大都督長史。 卒,謚曰恭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
子克構,有器識,永隆初,歷戶部郎中。 族人黃門侍郎顗,以弟紹尚太平公主,問於克構,答曰:「室有傲婦,善士所惡。 夫惟淑德,以配君子,無患可矣。 」顗不敢沮,而紹卒誅。 陳思忠居父喪,詔奪服,客往吊,思忠辭以辰日不見。 克構曰:「事親者,避嫌可也; 既孤矣,則無不哭。 」世服其言。 天授中,遷麟臺監。 坐弟為酷吏所陷,流死嶺南。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
賈敦頤,曹州冤句人。 貞觀時,數歷州刺史,資廉潔。 入朝,常盡室行,車一乘,弊甚,羸馬繩羈,道上不知其刺史也。 久之,為洛州司馬,以公累下獄,太宗貰之,有司執不貰,帝曰:「人孰無過,吾去太甚者。 若悉繩以法,雖子不得於父,況臣得事其君乎? 」遂獲原。 徙瀛州刺史,州瀕滹沱、滱二水,歲湓溢,壞室廬,浸洳數百里。 敦頤為立堰庸,水不能暴,百姓利之。 時弟敦實為饒陽令,政清靜,吏民嘉美。 舊制,大功之嫌不連官,朝廷以其兄弟治行相高,故不徙以示寵。 永徽中,遷洛州。 洛多豪右,占田類逾制,敦頤舉沒者三千餘頃,以賦貧民,發奸擿伏,下無能欺。 卒於官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
咸亨初,敦實為洛州長史,亦寬惠,人心懷向。 洛陽令楊德幹矜酷烈,杖殺人以立威,敦實喻止,曰:「政在養人,傷生過多,雖能,不足貴也。 」德幹為衰減。 始,洛人為敦頤刻碑大市旁,及敦實入為太子右庶子,人復為立碑其側,故號「常棣碑」。 歷懷州刺史,有美跡。 永淳初致仕,病篤,子孫迎醫,敦實不肯見,曰:「未聞良醫能治老也。 」卒,年九十餘。 子膺福,左散騎常侍、昭文館學士,以竇懷貞黨誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
德幹歷澤、齊、汴、相四州刺史,有威嚴#急語曰:「寧食三斗炭,不逢楊德幹。 」天授初,子神讓與徐敬業起兵,皆及誅。
(No translation available) (No translation available)
19
田仁會,雍州長安人。 祖軌,隋幽州刺史,封信都郡公。 父弘襲封,至陵州刺史。 仁會擢制舉,仕累左武候中郎將。 太宗征遼東,而薛延陀以數萬騎掩河內,詔仁會與執失思力率兵擊敗之,尾逐數百里,延陀幾生得,璽書嘉尉。 永徽中,為平州刺史,歲旱,自暴以祈,而雨大至,谷遂登。 人歌曰:「父母育我兮田使君,挺精誠兮上天聞,中田致雨兮山出雲,倉廩實兮禮義申,願君常在兮不患貧。 」五遷勝州都督,境有夙賊,依山剽行人,仁會發騎捕格,夷之。 城門夜開,道無寇跡。 入為太府少卿,遷右金吾將軍。 所得祿,估有贏,輒入之官,人以為尚名。 然資強摯疾惡,晝夜循行,有絲毫奸必發,廷中謫罰日數百,京師無貴賤舉憚之。 巫傳鬼道惑眾,自言能活死人,市裏尊神,仁會劾徙於邊。 轉右衛將軍,以年老乞骸骨。 卒,年七十八,謚曰威。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
子歸道,明經及第,累擢通事舍人內供奉、左衛郎將。 突厥默啜請和,武后詔將軍閻知微冊可汗號,持節往。 默啜又遣使謝,知微遇諸道,即與緋袍銀帶,因表使者即到,請備禮廷賜。 歸道諫曰:「虜背惠且積年,今悔過入朝,解辮削衽宜待天旨。 而知微擅賜,使朝廷何以加之? 宜敕初服,須天子命。 小國使者,不足備禮迓之。 」後從焉。 默啜將至單于都護府,詔歸道攝司賓卿往勞。 默啜請六胡州及都護府地不得,大怨望,執歸道將害之。 歸道色不橈,詈且讓,為陳禍福,默啜亦悔。 會有詔賜默啜粟三萬石,彩五萬段,農器三千,且許結婚,於是更以禮遣歸道。 既還,具陳默啜不臣狀,請備邊。 已而果反,乃擢歸道夏官侍郎,益親信。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
遷左金吾將軍、司膳卿,押千騎宿衛玄武門。 桓彥範等誅二張,而歸道不豫聞,及索騎士,拒不應。 事平,彥範欲誅之,以辭直,免,還私第。 然中宗壯其守,召拜太僕少卿,遷殿中少監、右金吾將軍。 卒,贈輔國大將軍,追封原國公,謚曰烈,帝自為文以祭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
子賓庭,開元時至光祿卿。
(No translation available)
23
裴懷古,壽州壽春人。 儀鳳中,上書闕下,補下邽主簿,頻遷監察御史。 姚、巂道蠻反,命懷古馳驛往懷輯之,申明誅賞,歸者日千計。 俄縛首惡,遂定南方,蠻夏立石著功。 恒州浮屠為其徒誣告祝詛不道,武后怒,命按誅之。 懷古得其枉,為後申訴,不聽,因曰:「陛下法與天下畫一,豈使臣殺無辜以希盛旨哉? 即其人有不臣狀,臣何情寬之? 」後意解,得不誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
閻知微之使突厥,懷古監其軍。 默啜脅知微稱可汗,又欲官懷古,不肯拜,將殺之。 辭曰:「守忠而死與毀節以生敦與? 請就斬,不避也。 」遂囚軍中,因得亡,而素尫弱,不能騎,宛轉山谷間,僅達并州。 時長史武重規縱暴,左右妄殺人取賞,見懷古至,爭執之。 有果毅嘗識懷古,疾呼曰:「裴御史也。 」遂免。 遷祠部員外郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
姚、巂酋等叩闕下,願得懷古鎮安遠夷,拜姚州都督,以疾辭。 始安賊歐陽倩眾數萬,剽沒州縣,以懷古為桂州都督招尉討擊使,未逾嶺,逆以書諭禍福,賊迎降,自陳為吏侵而反。 懷古知其誠,以為示不疑,可破其謀,乃輕騎赴之。 或曰:「獠夷難親,備之且不信,況易之哉! 」答曰:「忠信可通神明,況裔人耶! 」身至壁撫諭,倩等大喜,悉歸所掠出降,雖諸洞素翻覆者,亦牽連根附,嶺外平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
徙相州刺史、并州大都督長史,所至吏民懷愛。 神龍中,召為左羽林大將軍,未至官,還為并州。 人知其還,攜扶老稚出迎。 崔宣道始代為長史,亦野次。 懷古不欲厚愧宣道,使人驅迎者還,而來者愈眾,得人心類如此。 俄轉幽州都督,綏懷兩蕃,將舉落內屬,會以左威衛大將軍召,而孫佺代之,而佺不知兵,遂敗其師。 卒於官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
懷古清介審慎,在幽州時,韓琬以監察御史監軍,稱其「馭士信,臨財廉,國名將」云。
(No translation available)
28
韋景駿,司農少卿弘機孫。 中明經。 神龍中,歷肥鄉令。 縣北瀕漳,連年泛溢,人苦之。 舊防迫漕渠,雖峭岸,隨即壞決。 景駿相地勢,益南千步,因高築鄣,水至堤趾輒去,其北燥為腴田。 又維艚以梁其上,而廢長橋,功少費約,後遂為法。 方河北饑,身巡閭里,勸人通有無,教導撫循,縣民獨免流散。 及去,人立石著其功。 後為貴鄉令,有母子相訟者,景駿曰:「令少不天,常自痛。 爾幸有親,而忘孝邪? 教之不孚,令之罪也。 」因嗚咽流涕,付授《孝經》,使習大義。 於是母子感悟,請自新,遂為孝子。 當時治有名者:景駿與清漳令馮元淑、臨洺令楊茂謙三人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
景駿後數年為趙州長史,道出肥鄉,民喜,爭奏酒食迎犒,有小兒亦在中。 景駿曰:「方兒曹未生,而吾去邑,非有舊恩,何故來? 」對曰:「耆老為我言,學廬、館舍、橋鄣皆公所治,意公為古人,今幸親見,所以來。 」景駿為留終日。 後遷房州刺史。 州窮險,有蠻夷風,無學校,好祀淫鬼,景駿為諸生貢舉,通隘道,作傳舍,罷祠房無名者。 景駿之治民,求所以便之,類如此。 轉奉天令,未行,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
茂謙擢制舉,授左拾遺內供奉,為吏介而勤,歷秘書郎。 始竇懷貞雅重其材,及執政,薦為大理正、左臺御史中丞。 開元初,出為魏州刺史、河北道按察使。 與司馬張懷玉同鄉,長相善,洎晚有隙,掉訐短長,左遷桂州都督。 徙廣州。 卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
景駿子述,自有傳。
(No translation available)
32
李惠登,營州柳城人,為平盧軍裨將。 安祿山亂,從董秦泛海,略定滄、棣等州。 輕兵遠鬥,賊不支,戰輒北。 史思明反,惠登陷賊,以計挺身走山南,依來瑱,表試金吾衛將軍。 李希烈反,屬以兵二千,使屯隋州,惠登挈州以歸,即拜刺史。 州數被亂,野如蓺,人無處業。 惠登雖樸素無學術,而視人所謂利者行之,所謂害者去之,率心所安,暗與古合。 政清靜,居二十年,田畝辟,戶口日增,人歌舞之。 於是節度使於頔狀其績,詔加御史大夫,升隋為上州。 俄檢校國子祭酒,卒,贈洪州都督。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
羅向,越州會稽人。 寶應初,詣闕上書,授太常寺太祝。 曹王臯領江西、荊襄節度使,常署幕府,遷累副使。 臯卒,軍亂,劫府軍,向取首惡十餘人斬以徇,環棘廷中,俾投所劫庫物,一日皆滿,乃貰餘黨。 召為奉天令。 中官出入系道,吏緣以犯禁,向搒笞之,雖死不置,自是屏息。 擢廬州刺史。 民間病者,舍醫藥,禱淫祀,向下令止之。 修學官,政教簡易,有芝草、白雀。 淮南節度使杜佑上治狀,賜金紫服。 再遷京兆尹,請減平糴半,以常賦充之,人賴其利。 以老病求解,徙太子賓客,累封襄陽縣男。 卒,謚曰夷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
子讓,字景宣,以文學蚤有譽。 舉進士、宏辭、賢良方正,皆高第,為咸陽尉。 父喪,幾毀滅。 服除,布衣糲飯,不應辟署十餘年。 淮南節度使李鄘即所居敦請置幕府,除監察御史,位給事中,累遷福建觀察使,兼御史中丞。 有仁惠名。 或以婢遺讓者,問所從,答曰:「女兄九人皆為官所賣,留者獨老母耳。 」讓慘然,為燹券,召母歸之。 入為散騎常侍,拜江西觀察使。 卒,年七十一,贈禮部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
韋丹,字文明,京兆萬年人,周大司空孝寬六世孫。 高祖琨,以洗馬事太子承乾,諫不聽。 太宗才之,擢給事中。 高宗在東宮,為中舍人,封武陽縣侯。 孝敬為太子,琨以右中護為詹事。 卒,贈秦州都督,謚曰貞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
丹蚤孤,從外祖顏真卿學,擢明經,調安遠令,以讓庶兄,入紫閣山事從父能。 復舉《五經》高第,歷咸陽尉,張獻甫表佐邠寧幕府。 順宗為太子,以殿中侍御史召為舍人。 新羅國君死,詔拜司封郎中往吊。 故事,使外國,賜州縣十官,賣以取貲,號「私覿官」。 丹曰:「使外國,不足於資,宜上請,安有貿官受錢? 」即具疏所宜費,帝命有司與之,因著令。 未行,而新羅立君死,還為容州刺史。 教民耕織,止惰遊,興學校,民貧自鬻者,贖歸之,禁吏不得掠為隸。 始城州,周十三里,屯田二十四所,教種茶、麥,仁化大行。 遷河南少尹,未至,徙義成軍司馬。 以諫議大夫召,有直名。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
劉辟反,議者欲釋不誅,丹上疏,以為「孝文世,法廢人慢,當濟以威,今不誅辟,則可使者唯兩京耳」。 憲宗褒美。 會辟圍梓州,乃授丹劍南東川節度使,代李康。 至漢中,上言康守方盡力,不可易。 召還議蜀事。 辟去梓,因以讓高崇文,乃拜晉慈隰州觀察使,封咸陽郡公。 閱歲,自陳所治三州,非要害地,不足張職,為國家費,不如屬之河東,帝從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
徙為江南西道觀察使。 丹計口受俸,委余於官,罷八州冗食者,收其財。 始,民不知為瓦屋,草茨竹椽,久燥則戛而焚。 丹召工教為陶,聚材於場,度其費為估,不取贏利。 人能為屋者,受材瓦於官,免半賦,徐取其償; 逃未復者,官為為之; 貧不能者,畀以財; 身往勸督。 置南北市,為營以舍軍,歲中旱,募人就功,厚與直,給其食。 為衢南北夾兩營,東西七里。 以廢倉為新廄,馬息不死。 築堤捍江,長十二里,竇以疏漲。 凡為陂塘五百九十八所,灌田萬二千頃。 有吏主倉十年,丹覆其糧,亡三千斛,丹曰:「吏豈自費邪? 」籍其家,盡得文記,乃權吏所奪,召諸吏曰:「若恃權取於倉,罪也。 與若期,一月還之。 」皆頓首謝,及期無敢違。 有卒違令當死,釋不誅,去,上書告丹不法,詔丹解官待辨。 會卒,年五十八。 驗卒所告,皆不實,丹治狀愈明。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
太和中,裴誼觀察江西,上言為丹立祠堂,刻石紀功,不報。 宣宗讀《元和實錄》,見丹政事卓然,它日與宰相語:「元和時治民孰第一? 」周墀對:「臣嘗守江西,韋丹有大功,德被八州,歿四十年,老幼思之不忘。 」乃詔觀察使紇幹上丹功狀,命刻功於碑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
子宙,推蔭累調河南府司錄參軍,李玨表河陽幕府。 宣宗謂宰相墀曰:「丹有子否? 」以宙對。 帝曰:「與好官。 」乃拜侍御史,三遷度支郎中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
盧鈞節度太原,表宙為副。 是時,回鶻已破諸部,入塞下,剽殺吏民。 鈞欲得信重吏視邊,宙請往。 自定襄、雁門、五原,絕武州塞,略雲中,逾句註,遍見酋豪,鐫諭之; 視亭障守卒,增其稟; 約吏不得擅以兵侵諸戎,犯者死,於是三部六蕃諸種皆信悅。 召拜吏部郎中。 出為永州刺史。 州方災歉,乃斥官下什用所以供刺史者,得九十餘萬錢,為市糧餉。 俗不知法,多觸罪,宙為書制律,並種植為生之宜,戶給之。 州負嶺,轉餉艱險,每饑,人輒莩死,宙始築常平倉,收谷羨余以待乏。 罷冗役九百四十四員。 縣舊置吏督賦,宙俾民自輸,家十相保,常先期。 湘源生零陵香,歲市上供,人苦之,宙為奏罷。 民貧無牛,以力耕,宙為置社,二十家月會錢若干,探名得者先市牛,以是為準,久之,牛不乏。 立學官,取仕家子弟十五人充之。 初,俚民婚,出財會賓客,號「破酒」,晝夜集,多至數百人,貧者猶數十; 力不足,則不迎,至淫奔者。 宙條約,使略如禮,俗遂改。 邑中少年,常以七月擊鼓,群入民家,號「行盜」,皆迎為辨具,謂之「起盆」,後為解素,喧呼{疒只}鬥。 宙至,一切禁之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
還為大理少卿。 久之,拜江西觀察使,政簡易,南方以為世官。 遷嶺南節度使。 南詔陷交趾,撫兵積備,以幹聞。 加檢校尚書左僕射、同中書門下平章事。 咸通中卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
宙弟岫,字伯起,亦有名。 宙在嶺南,以從女妻小校劉謙,或諫止之,岫曰:「吾子孫或當依之。 」謙後以功為封州刺史,生二子,即隱、龔。 盧攜舉進士,陋甚,岫獨謂攜必大用。 攜執政,岫自泗州刺史擢福建觀察使雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
盧弘宣,字子章。 元和中,擢進士第。 鄭權帥襄陽,辟署幕府。 李代權,又二人交憾。 弘宣始謁,敕左右謹衛,既與語,見其沖遠,不覺洗然。 裴度留守東都,表為判官,遷累給事中。 駙馬都尉韋處仁拜虢州刺史,弘宣謂非所任,還詔不下。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
開成中,山南、江西大水,詔弘宣與吏部郎中崔晉分道賑恤,使有指。 還,遷京兆尹、刑部侍郎。 拜劍南東川節度使。 時歲饑,盜贅結,酋豪自王,偽署官吏,發敖廥招亡命,聯蓬、瀘、嘉、榮諸州,訹蠻落搖亂,根株磐熾。 弘宣下檄脅諭,賊黨稍降,其黠強者署軍中,孱無能還之農。 魁長逃入峽中,吏捕誅之。 徙義武節度使。 弘宣性寬厚,政目簡省,人便安之,然犯者不甚貸。 河朔故法,偶語軍中則死,弘宣始除之。 初,詔賜其軍粟三十萬斛,貯飛狐,弘宣計免費不能滿直,敕吏守之。 明年春,大旱,教民隨力往取,時幽、魏饑甚,獨易、定自如。 至秋,悉收所貸,軍食以饒。 歷工部尚書、秘書監,以太子少傅致仕。 卒,年七十七,贈尚書右僕射。 弘宣患士庶人家祭無定儀,乃合十二家法,損益其當,次以為書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
子告,字子有,及進士第,終給事中。
(No translation available)
47
薛元賞,亡裏系所來。 太和初,自司農少卿,出為漢州刺史。 時李德裕為劍南西川節度使,會維州降,德裕受之以聞,牛僧孺沮其議,執還之。 元賞上書極言可因撫之,潰虜膺腹,不可失。 不省。 段文昌代德裕,狀元賞治當最。 遷累司農卿、京兆尹。 出為武寧節度使,罷泗口猥稅,人以為便。 俄徙邠寧。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
會昌中,德裕當國,復拜京兆尹。 都市多俠少年,以黛墨镵膚,誇詭力,剽奪坊閭。 元賞到府三日,收惡少,杖死三十餘輩,陳諸市,餘黨懼,爭以火滅其文。 元賞長吏事,能推言時弊,件白之。 禁屯怙勢擾府縣,元賞數與爭,不少縱,由是軍暴折戢,百姓賴安。 就加檢校吏部尚書。 閱歲,進工部尚書,領諸道鹽鐵轉運使。 德裕用元賞弟元龜為京兆少尹,知府事。 宣宗立,罷德裕,而元龜坐貶崖州司戶參軍,元賞下除袁王傅。 久之,復拜昭義節度使,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
何易於,不詳何所人及所以進。 為益昌令。 縣距州四十里,刺史崔樸常乘春與賓屬泛舟出益昌旁,索民挽繂,易於身引舟,樸驚問狀,易於曰:「方春,百姓耕且蠶,惟令不事,可任其勞。 」樸愧,與賓客疾驅去。 鹽鐵官榷取茶利,詔下,所在毋敢隱。 易於視詔書曰:「益昌人不征茶且不可活,矧厚賦毒之乎? 」命吏閣詔,吏曰:「天子詔何敢拒? 吏坐死,公得免竄邪? 」對曰:「吾敢愛一身,移暴於民乎? 亦不使罪爾曹。 」即自焚之。 觀察使素賢之,不劾也。 民有死喪不能具葬者,以俸敕吏為辦。 召高年坐,以問政得失。 凡鬥民在廷,易於丁寧指曉枉直,杖楚遣之,不以付吏,獄三年無囚。 督賦役不忍迫下戶,或以俸代輸。 饋給往來,傳符外一無所進,故無異稱。 以中上考,遷羅江令。 刺史裴休嘗至其邑,導侍不過三人,廉約蓋資性雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)