1
后妃二
(No translation available)
2
睿宗顯懿莊聖皇后,名唆魯和帖尼,怯烈氏,生子憲宗、世祖,相繼為帝。 至元二年,追上尊謚莊聖皇后,升祔睿宗廟。 至大二年十二月,加謚顯懿莊聖皇后。 三年十月,又上玉冊,其文曰:「祖功宗德,稱誄於天。 內則閫儀,受成於廟。 行之大者名必顯,恩之隆者報則豐。 上以增佐定之光,下以伸遹追之孝。 欽惟莊聖皇后,英明溥博,聖善柔嘉。 尊儷景襄,陰教純被。 逮事光獻,婦職勤修。 勛聿著於承天,祥兩占於夢日。 跡聖緒洪源之有漸,知深仁厚澤之無垠。 玄符肇自塗山,顧前徽之未稱; 蒼箓興於文母,豈后嗣之能忘。 是用參考彜經,丕揚景鑠。 敷繹寶慈之誼,形容青史之規。 謹遣攝太尉某奉玉冊玉寶,加上尊謚曰顯懿莊聖皇后。 伏惟睿靈,昭垂鑒格。 禮嚴宮,樂歌夷則。 億萬斯年,承休無斁。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
裕宗徽仁裕聖皇后伯藍也怯赤,一名闊闊真,弘吉剌氏,生順宗、成宗。 先是世祖出田獵,道渴,至一帳房,見一女子緝駝茸,世祖從覓馬湩。 女子曰:「馬湩有之,但我父母諸兄皆不在,我女子難以與汝。 」世祖欲去之。 女子又曰:「我獨居此,汝自來自去,於理不宜。 我父母即歸,姑待之。 」須臾果歸。 出馬湩飲世祖。 世祖既去,嘆息曰:「得此等女子為人家婦,豈不美耶! 」后與諸臣謀擇太子妃,世祖俱不允。 有一老臣嘗知向者之言,知其未許嫁,言於世祖。 世祖大喜,納為太子妃。 后性孝謹,善事中宮,世祖每稱之為賢德媳婦。 侍昭睿順聖皇后,不離左右,至混廁所用紙,亦以面擦,令柔軟以進。 一日,裕宗有病,世祖往視,見床上設織金臥褥。 世祖慍而語之曰:「我嘗以汝為賢,何乃若此耶? 」后跪答曰:「常時不曾敢用,今為太子病,恐有濕氣,因用之。 」即時徹去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
世祖崩,成宗至上都,諸王畢會。 先是,御史中丞崔彧得玉璽於木華黎國王曾孫世德家,其文曰「受命於天,既壽永昌」,上之於后,至是,后手授成宗。 即皇帝位,尊后為皇太后,冊文曰:「自家而國,治道必有所先; 立愛惟親,君德莫先於孝。 況恩深於鞠我,而禮重於正名。 歷代以來,令儀可考。 人子之職所在,天下之母宜尊。 恭惟聖母,聖善本乎天資,靜專法乎地道。 上以奉宗祏之重,下以敘倫紀之常。 助我前人,守《卷耳》憂勤之志; 保予沖子,成《思齊》雍肅之風。 肆神器之有歸,知孫謀之素定。 畀付雖由於歷數,規摹一出於庭闈。 是用率籲眾心,章明巨度,不勝拳拳大願。 謹奉冊寶,上尊稱曰皇太后。 伏惟長信穆穆,周宗綿綿。 備《洛書》之錫福,粲慈極之儀天。 瑤圖寶運,於萬斯年。 」命設官屬,置徽政院。 后院官有受獻浙西田七百頃,籍於位下,太后曰:「我寡居婦人,衣食自有餘,況江南率土,皆國家所有,我曷敢私之。 」即命中書省盡易院官之受獻者。 后之弟欲因后求官,后語之曰:「若欲求官耶? 汝自為之,勿以累我也。 」其后,弟果被黜,人皆服后之先見。 大德四年二月崩,祔葬先陵,謚曰裕聖皇后,升祔裕宗廟。 至大三年十月,又追尊謚曰徽仁裕聖皇后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
順宗照獻元聖皇后,名答己,弘吉剌氏,按陳孫渾都帖木兒之女。 裕宗居燕邸及潮河,順宗俱在侍,稍長,世祖賜女侍郭氏,後乃納后為妃,生武宗及仁宗。 大德九年,成宗不豫,卜魯罕皇后秉政,遣仁宗母子出居懷州。 十年十二月,后至懷州。 十一年正月,成宗崩。 時武宗總兵北邊,右丞相答剌罕哈剌哈孫陰遣使報仁宗,與后奔還京師。 后與仁宗入內哭,復出居舊邸,朝夕入奠。 即遣使迎武宗還,以五月即位。 先是,太后以兩太子星命付陰陽家推算,問所宜立,對曰:「重光大荒落有災,旃蒙作噩長久。 」重光為武宗生年,旃蒙為仁宗生年。 太后頗惑其言,遣近臣朵耳諭旨武宗曰:「汝兄弟二人,皆我所出,豈有親疏。 陰陽家所言,運祚修短,不容不思也。 」武宗聞之默然,進康裏脫脫而言曰:「我捍北邊十年,又胤次居長,太后以星命為言,茫昧難信。 使我設施合於天心民望,雖一日之短,亦足垂名萬世。 何可以陰陽家言,而乖祖宗之托哉! 」脫脫以聞,太后愕然曰:「修短之說,雖出術家,吾為太子遠慮,所以深愛太子也。 太子既如是言,今當速來耳。 」詳見《康裏脫脫傳》中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
五月,武宗既立,即日尊太后為皇太后。 立仁宗為皇太子。 三宮協和。 十一月,帝朝太后於隆福宮,上皇太后玉冊玉寶。 至大元年三月,帝為太后建興聖宮,給鈔五萬錠、絲二萬斤。 二年正月,太后幸五臺山作佛事,詔高麗王璋從之。 四月,立興聖宮江淮財賦總管府,以司太后錢糧。 三年二月,以上皇太后尊號,告祀南郊。 四月,以興聖宮鷹坊等戶四千,分處遼陽,建萬戶府統之。 十月戊申,帝率皇太子諸王群臣朝興聖宮,上皇太后尊號冊寶曰儀天興聖慈仁昭懿壽元皇太后。 庚戌,后恭謝太廟,以皇太后受尊號,詔赦天下。 四年,仁宗即位。 延祐二年三月,帝率諸王百官奉玉冊玉寶,加上皇太后尊號曰儀天興聖慈仁昭懿壽元全德泰寧福慶皇太后。 延祐七年,英宗即位,十二月,上尊號太皇太后,冊文云:「王政之先,無以加孝,人倫之本,莫大尊親。 肆予臨御之初,首舉推崇之典。 恭惟太皇太后陛下,仁施溥博,明燭幽之微。 爰自居淵潛之宮,已有母天下之望。 方武宗之北狩,適成廟之賓天。 旋克振於乾綱,諒再安於宗祏。 雖有在躬之歷數,實司創業之艱難。 儀式表於慈闈,動協謀於先帝。 莫究補天之妙,允如扶日之升。 位履至尊,兩翼成於聖子; 嗣登大寶,復擁佑於眇躬。 矧德邁塗山,功高文母。 是宜加於四字,式益衍於徽稱。 謹奉玉冊玉寶,加上尊號曰儀天興聖慈仁昭懿壽元全德泰寧福慶徽文崇佑太皇太后。 於戲! 茲雖涉於強名,庶庸申於善頌。 九州四海,養未足於孝心; 萬歲千秋,願永膺於壽祉。 」丙辰,太后禦大明殿,受朝賀。 戊辰,告太廟。 太后見明宗少時有英氣,而英宗稍柔懦,諸群小以立明宗必不利於己,遂擁立英宗。 及既即位,太后來賀,英宗即毅然見於色,后退而悔曰:「我不擬養此兒耶! 」遂飲恨成疾。 至治三年二月崩,升祔順宗廟配食。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
后性聰慧,歷佐三朝,教宮中侍女皆執治女功,親操井臼。 然不事檢飭,自正位東朝,淫恣益甚,內則黑驢母亦烈失八用事,外則幸臣失烈門、紐鄰及時宰叠木帖兒相率為奸,以至箠辱平章張珪等,濁亂朝政,無所不至。 及英宗立,群幸伏誅,而后勢焰頓息焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)