1
淮南厲王長,高帝少子也,其母故趙王張敖美人。 高帝八年,從東垣過趙,趙王獻美人,厲王母也,幸,有身。 趙王不敢內宮,為築外宮捨之。 及貫高等謀反事覺,並逮治王,盡捕王母兄弟美人,系之河內。 厲王母亦系,告吏曰:「日得幸上,有子。」 吏以聞,上方怒趙,未及理厲王母。 厲王母弟趙兼因辟陽侯言呂後,呂後妒,不肯白,辟陽侯不強爭。 厲王母已生厲生,恚,即自殺。 吏奉厲王詣上,上悔,令呂後母之,而葬其母真定。 真定,厲王母家縣也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
十一年,淮南王布反,上自將擊滅布,即立子長為淮南子。 王早失母,常附呂後,孝惠、呂後時以故得幸無患,然常心怨辟陽侯,不敢發。 及孝文初即位,自以為最親,驕蹇,數不奉法。 上寬赦之。 三年,入朝,甚橫。 從上入苑獵,與上同輦,常謂上「大兄」。 厲王有材力,力扛鼎,乃往請辟陽侯。 辟陽侯出見之,即自袖金椎椎之,命從者刑之。 馳詣闕下,肉袒而謝曰:「臣母不當坐趙時事,辟陽侯力能得之呂後,不爭,罪一也。 趙王如意子母無罪,呂後殺之,辟陽侯不爭,罪二也。 呂後王諸呂,欲以危劉氏,辟陽侯不爭,罪三也。 臣謹為天下誅賊,報母之仇,伏闕下請罪。」 文帝傷其志,為親故不治,赦之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
當是時,自薄太后及太子諸大臣皆憚厲王,厲王以此歸國益恣,不用漢法,出入警蹕,稱制,自作法令,數上書不遜順。 文帝重自切責之。 時帝舅薄昭為將軍,尊重,上令昭予厲王書諫數之,曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
竊聞大王剛直而勇,慈惠而厚,貞信多斷,是天以聖人之資奉大王也甚盛,不可不察。 今大王所行,不稱天資。 皇帝初即位,易侯邑在淮南者,大王不肯。 皇帝卒易之,使大王得三縣之實,甚厚。 大王以未嘗與皇帝相見,求入朝見,未畢昆弟之歡,而殺列侯以自為名。 皇帝不使吏與其間,赦大王,甚厚。 漢法,二千石缺,輒言漢補,大王逐漢所置,而請自置相、二千石。 皇帝骫天下正法而許大王,甚厚。 大王欲屬國為布衣,守塚真定。 皇帝不許,使大王毋失南面之尊,甚厚。 大王宜日夜奉法度,修貢職,以稱皇帝之厚德,今乃輕言恣行,以負謗於天下,甚非計也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
夫大王以千里為宅居,以萬民為臣妾,此高皇帝之厚德也。 高帝蒙霜露,沫風雨,赴矢石,野戰攻城,身被創痍,以為子孫成萬世之業,艱難危苦甚矣,大王不思先帝之艱苦,日夜怵惕,修身正行,養犧牲,豐潔粢盛,奉祭祀,以無忘先帝之功德,而欲屬國為布衣,甚過。 且夫貪讓國土之名,輕廢先帝之業,不可以言孝。 父為之基,而不能守,不賢。 不求守長陵,而求之真定,先母后父,不誼。 數逆天子之令,不順。 言節行以高兄,無禮。 幸臣有罪,大者立斷,小者肉刑,不仁。 貴布衣一劍之任,賤王侯之位,不知。 不好學問大道,觸情忘行,不祥。 此八者,危亡之路也,而大王行之,棄南面之位,奮諸、賁之勇,常出入危亡之路,臣之所見,高皇帝之神必不廟食於大王之手,明白。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
昔者,周公誅管叔,放蔡叔,以安周; 齊桓殺其弟,以反國; 秦始皇殺兩弟,遷其母,以安秦; 頃王亡代,高帝奪之國,以便事; 濟北舉兵,皇帝誅之,以安漢。 故周、齊行之於古,秦、漢用之於今,大王不察古今之所以安國便事,而欲以親戚之意望於太上,不可得也。 亡之諸侯,游宦事人,及捨匿者,論皆有法。 其在王所,吏主者坐。 今諸侯子為吏者,御史主; 為軍吏者,中尉主; 客出入殿門者,衛尉大行主; 諸從蠻夷來歸誼及以亡名數自佔者,內史縣令主。 相欲委下吏,無與其禍,不可得也。 王若不改,漢系大王邸,論相以下,為之奈何? 夫墮父大業,退為布衣所哀,幸臣皆伏法而誅,為天下笑,以羞先帝之德,甚為大王不取也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
宜急改操易行,上書謝罪,曰:「臣不幸早失先帝,少孤,呂氏之世,未嘗忘死。 陛下即位,臣怙恩德驕盈,行多不軌。 追念罪過,恐懼,伏地待誅不敢起。」 皇帝聞之必喜。 大王昆弟歡欣於上,群臣皆得延壽於上; 上下得宜,海內常安。 願孰計而疾行之。 行之有疑,禍如發矢,不可追已。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
王得書不說。 六年,令男子但等七十人與棘蒲侯柴武太子奇謀,以輦車四十乘反谷口,令人使閩越、匈奴。 事覺,治之,乃使使召淮南王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
王至長安,丞相張蒼,典客馮敬行御史大夫事,與宗正、廷尉雜奏:「長廢先帝法,不聽天子詔,居處無度,為黃屋蓋擬天子,擅為法令,不用法令。 及所置吏,以其郎中春為丞相,收聚漢諸侯人及有罪亡者,匿為居,為治家室,賜與財物、爵祿、田宅,爵或至關內侯,奉以二千石所當得。 大夫但、士伍開章等七十人與棘蒲侯太子奇謀反,欲以危宗廟社稷,謀使閩越及匈奴發其兵。 事覺,長安尉奇等往捕開章,長匿不予,與故中尉□忌謀,殺以閉口,為棺槨衣衾,葬之肥陵,謾吏曰『不知安在』。 又陽聚土,樹表其上曰『開章死,葬此下』。 及長身自賊殺無罪者一人; 令吏論殺無罪者六人; 為亡命棄市詐捕命者以除罪; 擅罪人,無告劾繫治城旦以上十四人; 赦免罪人死罪十八人,城旦春以下五十八人; 賜人爵關內侯以下九十四人。 前日長病,陛下心憂之,使使者賜棗脯,長不肯見拜使者。 南海民處廬江界中者反,淮南吏卒擊之。 陛下遣使者繼帛五千匹,以賜吏卒勞苦者。 長不欲受賜,謾曰『無勞苦者』。 南海王織上書獻璧帛皇帝,忌擅燔其書,不以聞。 吏請召治忌,長不遣,謾曰『忌病』。 長所犯不軌,當棄市,臣請論如法」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
制曰:「朕不忍置法於王,其與列侯、吏二千石議。」 列侯、吏二千石臣嬰等四十三人議,皆曰:「宜論如法。」 制曰:「其赦長死罪,廢勿王。」 有司奏:「請處蜀嚴道邛郵,遣其子、子母從居,縣為築蓋家室,皆日三食,給薪菜鹽炊食器席蓐。」 制曰:』食長,給肉日五斤,酒二斗。 令故美人、材人得幸者十人從居。」 於是盡誅所與謀者。 乃遣長,載以輜車,令縣次傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
爰盎諫曰:「上素驕淮南王,不為置嚴相傅,以故至此。 且淮南王為人剛,今暴摧折之,臣恐其逢霧露病死,陛下有殺弟之名,奈何!」 上曰:「吾特苦之耳,令復之。」 淮南王謂侍者曰:「誰謂乃公勇者? 吾以驕不聞過,故至此。」 乃不食而死。 縣傳者不敢發車封。 至雍,雍令發之,以死聞。 上悲哭,謂爰盎曰:「吾不從公言,卒亡淮南王。」 盎曰:「淮南王不可奈何,願陛下自寬。」 上曰:「為之奈何?」 曰:「獨斬丞相、御史以謝天下乃可。」 上即令丞相、御史逮諸縣傳淮南王不發封饋侍者,皆棄市,乃以列侯葬淮南王於雍,置守塚三十家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
孝文八年,憐淮南王,王有子四人,年皆七八歲,乃封子安為阜陵侯,子勃為安陽侯,子賜為陽周侯,子良為東城侯。
(No translation available)
13
十二年,民有作歌歌淮南王曰:「一尺布,尚可縫; 一斗粟,尚可春。 兄弟二人,不相容!」 上聞之曰,昔堯、舜放逐骨肉,周公殺管、蔡,天下稱聖,不以私害公。 天下豈以為我貪淮南地邪!」 乃徙城陽王王淮南故地,而追尊謚淮南王為厲王,置園如諸侯儀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
十六年,上憐淮南王廢法不軌,自使失國早夭,乃徙淮南王喜復王故城陽,而立厲王三子王淮南故地,三分之:阜陵侯安為淮南王,安陽侯勃為衡山王,陽周侯賜為廬江王,東城侯良前薨,無後。
(No translation available)
15
淮南王安為人好書,鼓琴,不喜戈獵狗馬馳騁,亦欲以行陰德拊循百姓,流名譽。 招致賓客方術之士數千人,作為《內書》二十一篇,《外書》甚眾,又有《中篇》八卷,言神仙黃白之術,亦二十餘萬言。 時武帝方好藝文,以安屬為諸父,辯博善為文辭,甚尊重之。 每為報書及賜,常召司馬相如等視草乃遣。 初,安入朝,獻所作《內篇》,新出,上愛秘之。 使為《離騷傳》,旦受詔,日食時上。 又獻《頌德》及《長安都國頌》。 每宴見,談說得失及方技賦頌,昏莫然後罷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
安初入朝,雅善太尉武安侯,武安侯迎之霸上,與語曰:「方今上無太子,王親高皇帝孫,行仁義,天下莫不聞。 宮車一日晏駕,非王尚誰立者!」 淮南王大喜,厚遺武安侯寶賂。 其群臣賓客,江淮間多輕薄,以厲王遷死感激安。 建元六年,彗星見,淮南王心怪之。 或說王曰:「先吳軍時,彗星出,長數尺,然尚流血千里。 今彗星竟天,天下兵當大起。」 王心以為上無太子,天下有變,諸侯並爭,愈益治攻戰具,積金錢賂遺郡國。 游士妄作妖言阿諛王,王喜,多賜予之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
王有女陵,彗有口。 王愛陵,多予金錢,為中B13D長安,約結上左右。 元朔二年,上賜淮南王几杖,不朝。 後荼愛幸,生子遷為太子,取皇太后外孫修成君女為太子妃。 王謀為反具,畏太子妃知而內洩事,乃與太子謀,令詐不愛,三月不同席。 王陽怒太子,閉使與妃同內,終不近妃。 妃求去,王乃上書謝歸之。 後荼、太子遷及女陵擅國權,奪民田宅,妄致系人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
太子學用劍,自以為人莫及,聞郎中雷被巧,召與戲,被壹再辭讓,誤中太子。 太子怒,被恐。 此時有欲從軍者輒詣長安,被即願奮擊匈奴。 太子數惡被,王使郎中令斥免,欲以禁後。 元朔五年,被遂亡之長安,上書自明。 事下廷尉、河南。 河南治,逮淮南太子,王、王后計欲毋遣太子,遂發兵。 計未定,猶與十餘日。 會有詔即訊太子。 淮南相怒壽春丞留太子逮不遣,劾不敬。 王請相,相不聽。 王使人上書告相,事下廷尉治。 從跡連王,王使人候司。 漢公卿請逮捕治王,王恐,欲發兵。 太子遷謀曰:「漢使即逮王,令人衣衛士衣,持戟居王旁,有非是者,即刺殺之,臣亦使人刺殺淮南中尉,乃舉兵,未晚也。」 是時上不許公卿,而遣漢中尉宏即訊驗王。 王視漢中尉顏色和,問斥雷被事耳,自度無何,不發。 中尉還,以聞。 公卿治者曰:「淮南王安雍閼求奮擊匈奴者雷被等,格明詔,當棄市。」 詔不許。 請廢勿王,上不許。 請削五縣,可二縣。 使中尉宏赦其罪,罰以削地。 中尉入淮南界,宣言赦王。 王初聞公卿請誅之,未知得削地,聞漢使來,恐其捕之,乃與太子謀如前計。 中尉至,即賀王,王以故不發。 其後自傷曰:「吉行仁義見削地,寡人甚恥之。」 為反謀益甚。 諸使者道長安來,為妄言,言上無男,即喜:言漢廷治,有男,即怒,以為妄言,非也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
日夜與左吳等按輿地圖,部署兵所從入。 王曰:「上無太子,宮車即晏駕,大臣必征膠東王,不即常山王,諸侯並爭,吾可以無備乎! 且吾高帝孫,親行仁義,陛下遇我厚,吾能忍之; 萬世之後,吾寧能北面事豎子乎!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
王有孽子不害,最長,王不愛,後、太子皆不以為子兄數。 不害子建,材高有氣,常怨望太子不省其父。 時,諸侯皆得分子弟為侯,淮南王有兩子,一子為太子,而建父不得為侯。 陰結交,欲害太子,以其父代之。 太子知之,數捕系笞建。 建具知太子之欲謀殺漢中尉,即使所善壽春嚴正上書天子曰:「毒藥苦口利病,忠言逆耳利行。 今淮南王孫建材能高,淮南王后荼、荼子遷常疾害建。 建父不害無罪,擅數系,欲殺之。 今建在,可征問,具知淮南王陰事。」 書既聞,上以其事下廷尉、河南治。 是歲元朔六年也。 故辟陽侯孫審卿善丞相公孫弘,怨淮南厲王殺其大父,陰求淮南事而B16B之於弘。 弘乃疑淮南有畔逆計,深探其獄。 河南治建,辭引太子及黨與。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
初,王數以舉兵謀問伍被,被常諫之,以吳、楚七國為效。 王引陳勝、吳廣,被復言形勢不同,必敗亡。 及建見治,王恐國陰事洩,欲發,復問被,被為言發兵權變。 語在《被傳》。 於是王銳欲發,乃令官奴入宮中,作皇帝璽,丞相、御史大夫、將軍、吏中二千石、都官令、丞印,及旁近郡太守、都尉印,漢使節法冠。 欲如伍被計,使人為得罪而西,事大將軍、丞相; 一日發兵,即刺大將軍衛青,而說丞相弘下之,如發蒙耳。 欲發國中兵,恐相、二千石不聽,王乃與伍被謀,為失火宮中,相、二千石救火,因殺之。 又欲令人衣求盜衣,持羽檄從南方來,呼言曰「南越兵入」,欲因以發兵。 乃使人之廬江、會稽為求盜,未決。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
廷尉以建辭連太子遷聞,上遣廷尉監與淮南中尉逮捕太子。 至,淮南王聞,與太子謀召相、二千石,欲殺而發兵。 召相,相至; 內史以出為解。 中尉曰:「臣受詔使,不得見王。」 王念獨殺相而內史、中尉不來,無益也,即罷相。 計猶與未決。 太子念所坐者謀殺漢中尉,所與謀殺者已死,以為口絕,及謂王曰:「群臣可用者皆前系,今無足與舉事者。 王以非時發,恐無功,臣願會逮。」 王亦愈欲休,即許太子。 太子自刑,不殊。 伍被自詣吏,具告與淮南王謀反。 吏因捕太子、王后,圍王宮,盡捕王賓客在國中者,索得反具以聞。 上下公卿治,所連引與淮南王謀反列侯、二千石、豪桀數千人,皆以罪輕重受誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
衡山王賜,淮南王弟,當坐收。 有司請逮捕衡山王,上曰:「諸侯各以其國為本,不當相坐。 與諸侯王列侯議。」 趙王彭祖、列侯讓等四十三人皆曰:「淮南王安大逆無道,謀反明白,當伏誅。」 膠西王端議曰:「安廢法度,行邪辟,有詐偽心,以亂天下,營惑百姓,背畔宗廟,妄作妖言。 《春秋》曰『臣毋將,將而誅』。 安罪重於將,謀反形已定。 臣端所見其書印圖及它逆亡道事驗明白,當伏法。 論國吏二百石以上及比者,宗室近幸臣不在法中者,不能相教,皆當免,削爵為士伍,毋得官為吏。 其非吏,它贖死金二斤八兩,以章安之罪,使天下明知臣子之道,毋敢復有邪僻背畔之意。」 丞相弘、廷尉湯等以聞,上使宗正以符節治王。 未至,安自刑殺。 後、太子諸所與謀皆收夷。 國除為九江郡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
衡山王賜後乘舒生子三人,長男爽為太子,次女無采,少男孝。 姬徐來生子男女四人,美人厥姬生子二人。 淮南、衡山相責望禮節,間不相能。 衡山王聞淮南王作為畔逆具,亦心結賓客以應之,恐為所並。 元光六年入朝,謁者衛慶有方術,欲上書事天子,王怒,故劾慶死罪,強榜服之。 內史以為非是,卻其獄。 王使人上書告內史,內史治,言王不直。 又數侵奪人田,壞人塚以為田。 有司請逮治衡山王,上不許,為置吏二百石以上。 衡山王以此恚,與奚慈、張廣昌謀,求能為兵法候星氣者,日夜縱臾王謀反事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
後乘舒死,立徐來為後,厥姬俱幸。 兩人相妒。 厥姬乃惡徐來於太子,曰:「徐來使婢蠱殺太子母。」 太子心怨徐來。 徐來兄至衡山,太子與飲,以刃刑傷之。 後以此怨太子,數惡之於王。 女弟無采嫁,棄歸,與客奸。 太子數以數讓之,無采怒,不與太子通。 後聞之,即善遇無采及孝。 孝少失母,附後,後以計愛之,與共毀太子,王以故數系笞太子。 元朔四年中,人有賊傷後假母者,王疑太子使人傷之,笞太子。 後王病,太子時稱病不侍。 孝、無采惡太子:「實不病,自言,有喜色。」 王於是大怒,欲廢太子而立弟孝。 後知王決廢太子,又欲並廢孝。 後有侍者善舞,王幸之,後欲令與孝亂以污之,欲並廢二子而以己子廣代之。 太子知之,念後數惡己無已時,欲與亂以止其口。 後飲太子,太子前為壽,因據後股求與臥。 後怒,以告王。 王乃召,欲縛笞之。 太子知王常欲廢己而立孝,乃謂王曰:「孝與王御者奸,無采與奴奸,王強食,請上書。」 即背王去。 王使人止之,莫能禁,王乃自追捕太子。 太子妄惡言,王械系宮中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
孝日益以親幸。 王奇孝材能,乃佩之王印,號曰將軍,令居外家,多給金錢; 招致賓客。 賓客來者,微知淮南、衡山有逆計,皆將養勸之。 王乃使孝客江都人枚赫、陳喜作輣車鍛矢,刻天子璽,將、相、軍吏印。 王日夜求壯士如周丘等,數稱引吳、楚反時計畫約束。 衡山王非敢效淮南王求即天子位,畏淮南起並其國,以為淮南已西,發兵定江淮間而有之,望如是。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
元朔五年秋,當朝,六年,過淮南。 淮南王乃昆弟語,除前隙,約束反具。 衡山王即上書謝病,上賜不朝。 乃使人上書請廢太子爽,立孝為太子。 爽聞,即使所善白嬴之長安上書,言衡山王與子謀逆,言孝作兵車鍛矢,與王御者奸。 至長安未及上書,即吏捕贏,以淮南事系。 王聞之,恐其言國陰事,即上書告太子,以為不道。 事下沛郡治。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
濟北貞王勃者,景帝四年徙。 徙二年,因前王衡山,凡十四年薨。 子式王胡嗣,五十四年薨。 子寬嗣。 十二年,寬坐與父式王后光、姬孝兒奸,悖人倫,又祠祭祝詛上,有司請誅。 上遣大鴻臚利召王,王以刃自剄死。 國除為北安縣,屬泰山郡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
贊曰:《詩》云「戎狄是膺,荊舒是懲」,信哉是言也! 淮南、衡山親為骨肉,疆土千里,列在諸侯,不務遵蕃臣職,以丞輔天子,而剸懷邪辟之計,謀為畔逆,仍父子再亡國,各不終其身。 此非獨王也,亦其俗薄,臣下漸靡使然。 夫荊楚剽輕,好作亂,乃自古記之矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)